Συζήτηση:Σφαιροβολία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ξεκινησε στην περιοχη της σημερινης Σκωτιας,ως α8λημα αναμεσα σε στρατιωτες.Ηταν μερος της ασκησης και ενδυναμωσης τους , μετρο ευρεσης του δυνατοτερου αλλα και μεσο αναδειξης εκεινων που αξιζαν να ειναι στην αμεση συνοδεια και ασφαλεια του Βασιλια.

Στη συγχρονη μορφη του,το αγωνισμα αυτο δεν γινεται πλεον με οργανο καποιες βαρυες πετρες η βολιδες κανονιου,αλλα με σταθμισμενα οργανα απο συμπαγες μεταλλο σχηματος σφαιρικου.Το οργανο ζυγιζει 7,26κ (16 λιβρες) (ανδρες) και 4κ (γυναικες) με διαμετρο επισης συγκεκριμενη (απο 11-13εκ για τους ανδρες και 9-11εκ για τις γυναικες).

Η ριψη γινεται εντος των οριων μιας κυκλικης περιοχης (βαλβιδας)τα ορια της οποιας δεν πρεπει να υπερβει ο αθλητης κατα τη διαρκεια της προσπαθειας του,με διαμετρο 2,13μ (7 ποδια).

Στο ενα ακρο της βαλβιδας (στην μερια προς την οποια γινεται η ριψη) υπαρχει ενα στα8ερο κομματι ξυλου ,ο αναστολεας,(υψους 8εκ ),σταθερα πακτωμενο στο εδαφος που χρησιμευει τοσο ως σημειο κοντραρισματος-φρεναρισματος της κινησης του αθλητη προς την κατευθυνση της ριψης οσο και ως απωτερο οριο εντος του οποιου πρεπει να κινηθει ο αθλητης.
Η βολη γινεται προς τομεα κυκλου γωνιας 30 μοιρων με κεντρο το κεντρο της βαλβιδας.

Για να ειναι η βολη εγκυρη πρεπει:

-ο αθλητης: να μην υπερβει τα ορια της βαλβιδος κατα τη διαρκεια της ριψης ,να μην ακουμπησει το πανω μερος του αναστολεα παρα μονο το πλαινο αυτου μερος και μεχρι να προσγειωθει το οργανο,να αρχισει την προσπαθεια απο κατασταση ηρεμιας,να εξελθει της βαλβιδος απο το οπισθιο ημισυ μετα το περας της βολης και εχοντας τον ελεγχο της κινησης και την ισορροπια του. -το οργανο: να ριφθει με το ενα χερι,απο το υψος του λαιμου με ωθηση του βραχιωνα με τετοιο τροπο ωστε να ειναι πισω απο το κυριο σωμα της σφαιρας ο αντιστοιχος ωμος με κινηση της σφαιρας ευθυγραμμη και οχι ημικυκλικη,ενδεικτικη οτι χρησιμοποιειται ο βραχιωνας ως μοχλος στην κινηση και οχι ως ενεργος πρωταγωνιστης (οπως γινεται στον ακοντισμο και τη δισκοβολια),και να ριφθει εντος του τομεα.


Μεσα στο χρονο απο ολους τους δυνατους τροπους που μπορεσε να σκεφτει το ανθρωπινο μυαλο για να εξωθησει το βαρυ οργανο στη μεγαλυτερη δυνατη αποσταση,φτασαμε στις αρχες του αιωνα να χρησιμοποιουνται παραλλαγες μιας πλαγιας μετατοπισης που μετεπειτα φερνει σε θεση ριψης τον αθλητη.Ετσι,ο αθλητης κρατωντας τη σφαιρα με το χερι αντιθετα στη φορα της ριψης,απαιρνε φορα ειτε με πλαγιο αλμα ειτε με σταυρωτο βημα και αυτη την ορμη προσπαθησε να μετατρεψει σε δυναμη ωθησης στο τελικο σταδιο της ριψης.Οι αθλητες με τους τροπους αυτους κατορθωσαν να φτασουν να εχουν επιδοσεις εως και λιγο μικροτερες των 18μ.
Στις αρχες της δεκαετιας του 1950,ο Αμερικανος Ιρλανδικης καταγωγης Parry O'Brien προσπαθησε να δωσει στη ριψη του μεγαλυτερη ορμη στη φαση της μετατοπισης και ως εκ τουτου καλυτερες προυποθεσεις δημιουργιας δυναμεων για καλυτερες βολες.Μετετρεψε λοιπον τη μετατοπιση απο πλαγια σε οπισθια η νωτιαια.Αρχιζε την προσπαθεια του με την πλατη στραμμενη προς τον τομεα και μετατοπιζε το σωμα του σε τουτη τη θεση ως το κεντρο της βαλβιδος απο οπου ειχε το πλεονεκτημα της μεγαλυτερης ορμης αλλα και της μεγαλυτερης τροχιας επιταγχυνσης του οργανου.Κατορθωσε ετσι να αφησει εποχη στο αγωνισμα,να κερδισει τους Ολυμπιακους Αγωνες το 1952 και 1956 και να κανει παμπολες καταρριψεις του παγκοσμιου ρεκορ,σπαζοντας το φραγμα των 18 αλλα και 19 μετρων. 

Τη δεκαετια του 1970 επειτα απο αρκετους αθλητες που ειχαν πειραματισθει με μια τεχνικη κατα την οποια δημιουργουνταν ορμη απο στροφη και οχι μετατοπιση αρχισαν να εμφανιζονται τα πρωτα δειγματα οτι αυτος ο παλμος ισως να πηγαινε το αθλημα στο επομενο επιπεδο.

 Σχεδον ταυτοχρονα,δυο χαρισματικοι αθλητες απο δυο διαμετρικα αντιθετες "σχολες" αθλητισμου και νοοτροπιας,απο τη Σοβιετικη Ενωση ο Alexander Baryshnikov και τις Ηνωμενες Πολιτειες ο Brian Oldfield αρχισαν να σημειωνουν εξαιρετικες επιδοσεις.Αμφοτεροι ηταν απο το 1973 αναμεσα στους καλυτερους αθλητες του αγωνισματος,ομως το 1976 ο Baryshnikov καταρριπτει το παγκοσμιο ρεκορ σημειωνοντας επιδοση 22μ ,ενω ενα περιπου χρονο νωριτερα ο Oldfield σε αγωνες που ειχαν ανεπισημο χαρακτηρα και δεν ηταν αναγνωρισμενοι ειχε σημειωσει την σχεδον απιστευτη βολη των 22,86μ.Η επιλογη του Oldfield να μετεχει σε αγωνες με μια επαγγελματικη αθλητικη ενωση του στερησε το δικαιωμα να αναγνωρισθουν οι λαμπρες επιδοσεις του απο την επισημη και ερασιτεχνικη παγκοσμια ομοσπονδια, η θα μπορουσε κανεις να πει μετατοπισε χρονικα αυτη την αναγνωριση ως το 1984 οταν σε ηλικια 39 ετων εγινε κατοχος του ρεκορ Ηνωμενων Πολιτειων με 22,19μ.
Το παγκοσμιο ρεκορ με πολλες εναλλαγες αναμεσα σε αθλητες που χρησιμοποιησαν κυριως τον ευθυγραμμο παλμο κατεχει απο το 1990 ενας αθλητης που χρησιμοποιησε την περιστροφικη τεχνικη,ο Αμερικανος Randy Barnes με 23,12μ.
Σημερα οι αθλητες χρησιμοποιουν και τις δυο τεχνικες,την ευθυγραμμη και την περιστροφικη που αμφοτερες εμφανιζουν πλεονεκτηματα κατα περιπτωση αθλητη περισσοτερο απο οτιδηποτε αλλο.
Σε γενικες γραμμες η κρατουσα σημερινη αποψη ειναι οτι η ευθυγραμμη τεχνικη προσφερεται για σταθεροτητα επιδοσεων,ιδιαιτερα σε κρισιμους αγωνες, ενω η περιστροφικη τεχνικη εις βαρος ,ενιοτε ,της σταθεροτητας διδει περισσοτερες πιθανοτητες για μια μεγαλυτερη επιδοση.Οι νικητες και μεταλλιουχοι στους ανδρες σημερα ειναι μοιρασμενοι ,ενω αξιζει να σημειωθει οτι οι γυναικες στο υψηλοτερο επιπεδο πρωταθλητισμου σχεδον αποκλειστικα χρησιμοποιουν την τεχνικη O'Brien.