Συζήτηση:Βασιλόπιτα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η πρώτη και η τρίτη σημείωση τί σχέση έχουν με τη βασιλόπιτα? —Dada 11:36, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Μόνο χρονικά, στην αλλαγή του χρόνου --Templar52 13:38, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Αν υπάρχει καμμιά καλή συνταγή, βάλτε την :-)

--Papyrus 14:25, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Κάτι υπάρχει αλλά το ρίσκο υποβόσκει, αν βρω καμιά απλή και βέβαιης επιτυχίας ίσως ναι--Templar52 14:54, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Το τελευταίο μου edit για το 2005. Καλή χρονιά και τις καλύτερες ευχές σε όλους - Badseed 15:39, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Επίσης!

Χριστιανικό έθιμο[επεξεργασία κώδικα]

"Βασιλόπιτα ονομάζεται η καθιερωμένη πίτα που παρασκευάζεται από τους χριστιανούς παραμονές της Πρωτοχρονιάς..." - Το γνωστό στην Ελλάδα έθιμο της βασιλόπιτας (μιαμ) είναι τελείος άγνωστο σε άλλες χριστιανικές χώρες, όπως πχ Γερμανία. Αμφιβάλλω (δίχως όμως να ξέρω ακριβώς) να είναι γνωστό καν σε όλους τους ορθόδοξους λαούς. --Dai 14:35, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Σωστή η παρατήρηση. --Pvasiliadis 14:43, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)
Ούτε και εγώ γνωρίζω! Το βέβαιο είναι ότι το παρασκευάζουν μόνο χριστιανοί, όσοι το έχουν καθιερώσει, χωρίς και να μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι είναι έθιμο μόνο ελληνικό, πιστεύω ότι τηρείται και σε άλλες ορθόδοξες χώρες --Templar52 14:52, 31 Δεκεμβρίου 2005 (UTC)

Κι όμως, η πρόταση στην οποία αναφέρθηκα δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα με την τωρινή της μορφή. Όπως τονίζουμε στο άρθρο σταυροφορίες ότι πρόκειται για ιερής εκστρατείας από μέρους των Δυτικών (καθολικών) χριστιανών, έτσι θα πρέπει τουλάχιστον να αναφέρουμε και εδώ, ότι δεν πρόκειται για "πανχριστιανικό" έθιμο. Ότι δεν τηρείται δηλαδή από "τους χριστιανούς", αλλά τους "Έλληνες χριστιανούς" ή "χριστιανούς ορθόδοξους" κλπ. Δυστυχώς δεν διαθέτω τις ανάλογες πηγές, αλλά ούτε και στο www βρήκα πληροφορίες για το αν το έθιμο τηρείται και εκτός Ελλάδας (ή ορθοδοξίας). Θα συνεχίσω όμως τις προσπάθειες μου. --Dai 16:54, 1 Ιανουαρίου 2006 (UTC)

Πρέπει να είναι ορθόδοξο έθιμο. Για τη Γερμανία είπαμε ήδη, στη Γαλλία επίσης δεν υπάρχει κάτι ανάλογο. Γενικά, τα "δυτικά" έθιμα φαίνεται να συνδέουν τις εορταστικές εκδηλώσεις που έχουμε εμείς για την Πρωτοχρονιά και τον Άγιο Βασίλη με τα Χριστούγεννα και τον Santa Claus (ή Pere Noel κλπ.) αντίστοιχα. Πέρα από τον εορτασμό κατά την αλλαγή του χρόνου, σχεδόν κανένα από τα υπόλοιπα έθιμά μας δεν φαίνεται να έχει δυτικό αντίστοιχο.
Ξέρει κανείς αν οι Ρώσοι έχουν κάτι αντίστοιχο; --Diderot 17:02, 1 Ιανουαρίου 2006 (UTC)

Σε ορισμένες χωριά της Ελλάδας η Βασιλόπιτα διαφέρει απο αυτήν που γνωρίζουμε και είναι και η διαδεδομένη. Μοιάζει περισσότερο με παραδοσιακή αλμυρή πίτα και έχει τις ρίζες τις σε παλιές παραδόσεις. fefeli 17:23, 1 Ιανουαρίου 2006 (UTC)


Ιστορία του Εθίμου της Βασιλόπιτας[επεξεργασία κώδικα]

Το έθιμο της βασιλόπιτας, όπως και άλλα του Δωδεκάμερου, ανάγεται στα ρωμαϊκά Σατουρνάλια (τα ελληνικά Κρόνια), που ήταν κατά βάση αγροτικές γιορτές της βλάστησης και της νέας χρονιάς. Μία από τις συνήθειες της γιορτής ήταν και η ανάδειξη με κλήρο του "βασιλιά των Σατουρναλίων", που μπορούσε να είναι και άσημος πολίτης ή δούλος, αλλά ο τίτλος αυτός του έδινε τιμές και δόξα και του επέτρεπε μεγάλες ελευθερίες. Η παλαιά ρωμαϊκή συνήθεια πέρασε στους Βυζαντινούς καθώς και σ' όλους τους λατινογενείς λαούς, που τις ημέρες του Δωδεκάμερου διασκέδαζαν στα συμπόσια τους εκλέγοντας και αυτοί, με λαχνό κουκί ή φασόλι, έναν «βασιλιά», που τον θεωρούσαν ως τον τυχερό της βραδιάς. Η βασιλόπιτα πρέπει να σχετιστεί και με τον εορταστικό άρτο της ελληνικής αρχαιότητας, που προσφερόταν στους θεούς ως απαρχή σε μεγάλες αγροτικές γιορτές, ιδίους στα Θαλύσια και τα Θαργήλια, καθώς και με τις αρχαίες μειλίχιες προσφορές στους θεούς του Αδη και σ' άλλες θεότητες.
(εγκ. ΠΑΠΥΡΟΣ-LAROUS-BRITANNICA)


Στα αγγλικά τη λένε New Year cake, και από μια ματιά είδα ότι έχουν διάφορες χώρες.

--Papyrus 17:49, 1 Ιανουαρίου 2006 (UTC)


To new year cake κίνησε την περιέργεια μου και όντως βρήκα και το γερμανικό αντίστοιχο, το Neujahrkuchen (τουλάχιστον κατά λέξη: new year cake). Βρήκα πολυάριθμες συνταγές, δίχως όμως τον ιστορικό φόντο και την καθιερωμένη παράδοση που έχει σαν βάση η βασιλόπιτα. Μονάχα στην περιοχή της πόλης Pilsum υπάρχει κάποια παράδοση. Ξαφνιάστηκα, μια και δεν μου ήταν γνωστό τέτοιο έθιμο στη Γερμανία μετά από τόσα χρόνια εδώ πέρα. Εδώ εν συντομία και η ιστορία του Pilsumer Neujahrkuchen: Το έθιμο αυτό βρίσκει τις ρίζες του στην δεκαετία του '70 (ναι, πριν από 30 χρόνια), όταν ένα γκρουπ τρομπονιστών της περιοχής διοργάνωσε χριστουγεννιάτικη γιορτή με περισσότερο από 80 καλεσμένους. Κανείς όμως από τους διοργανωτές δεν διέθετε τα χρήματα για ακριβά γλυκά. Κατά συνέπεια (προ πάντων οι νεώτεροι μουσικοί) μαζεύτηκαν στον διάδρομο του κτηρίου της κοινότητας και άρχισαν να κάνουν γλυκά (στιλ Waffel), πίνοντας που και που καμία μπύρα και κανένα σφηνάκι. Κατά τα μεσάνυχτα έψησαν και μια πίτσα, για να συνεχίσουν το έργο τους μέχρι τα χαράματα. Αυτή η συνήθεια διατηρήθηκε μέχρι σήμερα, με την διαφορά ότι δεν πρόκειται πλέον μονάχα για 80 καλεσμένους, αλλά για το πολλαπλάσιο. Επίσης τα γλυκά αυτά μοιράζονται τζάμπα. [1]
Μάλλον κάπως έτσι ξεκινούν όλες οι παραδόσεις. ;)
Δυστυχώς όμως δεν υπάρχει χρυσό νόμισμα. :(
Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Επειδή πρώτον μου φάνηκε αστείο και δεύτερον απλά θέλω να πω, ότι ένα οποιοδήποτε γλυκό της προτοχρονιάς δεν είναι οπωσδήποτε και βασιλόπιτα. Αφήνω όμως το θέμα γιατί πραγματικά δεν βρίσκω σωστά στοιχεία και φοβάμαι πως καταντώ κουραστικός. --Dai 14:51, 3 Ιανουαρίου 2006 (UTC)



Ναι όντως. Μπορεί όλοι να έχουν ένα γλυκό αλλά το σκεπτικό και η παράδοση ίσως να έχει διαφορετικό υπόβαθρο και αρχή στο καθένα.

Αν δεν βρεθεί περίπτωση όπου κόβοντας το γλυκό να βρίσκει κάποιος την "τύχη" του (είτε με νόμισμα είτε με κάτι άλλο) τότε μάλλον δεν συμπίπτει με τη βασιλόπιτα.

--Papyrus 06:11, 4 Ιανουαρίου 2006 (UTC)


Υπάρχει σίγουρα, αν μη τι άλλο, και στην Ισπανία. Λέγεται Roscón de Reyes (αγγλικά King cake) δηλαδή "πίτα των βασιλιάδων" (αναφέρεται στους Βασιλείς Μάγους με τα δώρα), κόβεται την ημέρα των Επιφανείων, κι έχει μέσα ένα κουκί (που όποιος το πετύχει είναι ο "γκαντέμης" της βραδιάς και κάνει κάποια αγγαρεία, π.χ. πλύσιμο πιάτων) και μια μικρή φιγούρα βασιλιά (που όποιος την πετύχει είναι ο τυχερός "βασιλιάς" της βραδιάς). Προφανώς είναι το ίδιο έθιμο με τη δική μας βασιλόπιτα, και προφανώς ορμώνται και τα δύο από τα αρχαία Σατουρνάλια/Κρόνια και τον συνδυασμό των εθίμων του "βασιλιά του κουκιού" με το έθιμο του "τυχερού φλουριού". Το λέει και η Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια του Δρανδάκη, το λέει και η Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα. Σαφώς και είναι προχριστιανικό, σαφώς και υπάρχει σε πάρα πολλές χώρες, δείτε το άρθρο εδώ: http://en.wikipedia.org/wiki/King_cake

--Aorati Melani