Σταύρος Σταυρόπουλος

Σταύρος Σταυρόπουλος
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη; μητρική γλώσσα	Σταύρος Σταυρόπουλος (Ελληνικά)
Γέννηση	1962;
Χώρα πολιτογράφησης	Ελλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα	Ελληνικά
Ομιλούμενες γλώσσες	Νέα Ελληνικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	συγγραφέας; πεζογράφος; ποιητής
	δεδομένα

Ο Σταύρος Σταυρόπουλος είναι Έλληνας ποιητής και συγγραφέας. Έχει γράψει πεζογραφία, δυο «σχέδια» νέου μυθιστορήματος, δυο νουβέλες, ένα θεατρικό μονόλογο και πολλές ποιητικές συλλογές. Έχει συνεργαστεί ως αρθρογράφος και επιφυλλιδογράφος με πολλά έντυπα και εφημερίδες.

Γεννήθηκε στο Μοσχάτο το 1962.^[1] Σπούδασε στο Παρίσι κοινωνιολογία και στην Αθήνα δημοσιογραφία, εγκαταλείποντας και τα δύο στη μέση, χωρίς να πάρει πτυχίο. Υπήρξε για χρόνια κριτικός δίσκων και βιβλίου σε περιοδικά της εποχής.

Έργο

Κυκλοφορεί το πρώτο του βιβλίο "Διαμελίζομαι" το 1983, σε ηλικία 21 ετών, έτος που γνωρίζει την Κατερίνα Γώγου, μια σχέση που τον επηρέασε βαθιά και διήρκεσε δέκα χρόνια, έως τον θάνατό της το 1993. Έως τότε, αρθρογραφούσε στον μουσικό τύπο της εποχής, κυρίως στο underground περιοδικό Μουσικό Εξπρές στο οποίο διετέλεσε υπεύθυνος ύλης μέχρι τα 21 του. Το βιβλίο επαινέθηκε με τα θερμότερα λόγια από όλο τον ημερήσιο και τον περιοδικό τύπο της εποχής, τις εφημερίδες και τα λογοτεχνικά περιοδικά, δημιουργώντας έναν μικρό μύθο. Ο ποιητής Θωμάς Γκόρπας ήταν ο πρώτος που επαίνεσε με ενθουσιώδη λόγια το βιβλίο στο περιοδικό Μουσικά Θέματα: "Πήρα μια πρέζα χαράς διαβάζοντας τα κείμενα του Σταύρου Σταυρόπουλου. Ο πρωτοεμφανιζόμενος – απ’ όσο ξέρω – ποιητής στέκεται απέναντι στην θλιβερή κουστωδία των «αμφισβητιών ποιητών της γενιάς του 70» και μάλιστα αρκετά τρομερός. Λέει. Ξέρει πως το λέει. Σε όλο το βιβλίο υπάρχει πνοή, υπάρχει ρυθμός, υπάρχουν εικόνες, συχνά ξαφνιαστικές και πρωτότυπες. Και ειλικρίνεια, πολλή ειλικρίνεια. Πορεία σ’ ένα έρημο τοπίο που, και καλά το ξέραμε και πολύ το αγαπούσαμε. Δεν πρόκειται για μια ερημιά κατασκευασμένη από λέξεις. Δεν είναι μόνο αναφορά στην ερημιά-λέξη, δεν είναι λέξεις για την ερημιά-λέξη και τίποτε. Είναι οι διαστάσεις, το χρώμα και το ύφος της σύγχρονης ερημιάς που αναπαριστάνει ο ποιητικός λόγος. Και στο ορίζοντα αυτής της ερημιάς, αυτού του καταστραμμένου τοπίου ζωής, διακρίνονται κάποια φώτα. Προχωρώντας κανείς μέσα απ’ το καταργημένο τοπίο του χτες, βλέπει τα φώτα πιο σαφή. Σαφή φώτα ενός τοπίου ζωής του αύριο. Υπάρχει πολλή απελπισία μέσα στο "Διαμελίζομαι" αλλά και πολλή γνώση, πολλή βαθειά ματιά πάνω στα πράγματα και στα πρόσωπα. Η αληθινή ποίηση έκανε πάντα το ίδιο: πολύ απελπισμένη μπορούσε να ελπίζει. Και μπορούσε να ελπίζει γιατί μπορούσε να δει πέρα…[...]

Στα μέσα της δεκαετίας του '80 δημοσιεύει κάποια κείμενα στο Αντί, και αλλού, συνεργάζεται με το περιοδικό Αγκάθι, μαζί με τον Θανάση Μάνθο και δημιουργούν ένα έντυπο πολύ ανταγωνιστικό για το τότε Ποντίκι και πολύ δημοφιλή ως πυρήνα για το νεανικό κοινό της αμφισβήτησης.

Τα ίχνη του χάνονται για δέκα εννέα ολόκληρα χρόνια. Επανέρχεται ξαφνικά, το 2002 με το βιβλίο "Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου" που συναντά πολύ μεγάλη αποδοχή. Είναι η αφήγηση μιας ολόκληρης γενιάς, μιας εμβληματικής εποχής, μιας στάσης ζωής, σαν δίσκος βινυλίου. Τα κείμενα του βιβλίου παρουσιάζονται με εξώφυλλο, πρώτη και δεύτερη πλευρά, οπισθόφυλλο και credits. Στην Ελευθεροτυπία ο Βασίλης Καλαμαράς έγραψε: "Ο έρωτας ακούγεται όπως το ροκ εν ρολ σ’ αυτό το καταιγιστικό αφήγημα, που χορεύει σε δρόμους πολυπληθείς και σε δρόμους της νυχτός, όπου τα όρια σπάνε γιατί δεν αντέχουν την ταχύτητα του σώματος και του μυαλού" [...]. Η Χάρις Ποντίδα στα Νέα σημείωνε, μεταξύ άλλων: "Ένα βιβλίο κραυγή που ψηλαφεί το κενό και σπαράζει. Ουρλιάζει, μεταφέροντάς μας την ανάμνηση μιας σχέσης που γράφτηκε με την καύτρα ενός τσιγάρου. Ο Σταυρόπουλος γράφει και αισθάνεσαι ότι εκλύεται καπνός απ’ τις λέξεις. Σαν χύτρα που βράζει. Σαν ηλεκτρικό σόλο που είναι έτοιμο να σπάσει τον ενισχυτή". Στην ίδια εφημερίδα, Τα Νέα η Μαρία Μαρκουλή επισημαίνει: [...] Ο Σταύρος Σταυρόπουλος δεν κρύβει τον ροκ φαν που ζει μέσα του, ούτε τον ποιητή. Του δίνει πένα να γράψει, τον αφήνει να συνδυάσει μουσική και στίχο – όχι, δεν πρόκειται για μυθιστόρημα, μοιάζει με μια μεγάλη επιστολή που έχει τον παραλήπτη της. «Ασκήσεις αναπνοής», το θέλει ο ίδιος". Η Λίνα Πανταλέων στο Διαβάζω έκλεινε την κριτική της με την πρόταση: "Πρόκειται για έναν πολύ πρωτότυπο πειραματισμό πάνω στις δυνατότητες της γραφής, μια ξεχωριστή προσπάθεια που πρέπει να προσεχτεί για την γνήσια πρωτοτυπία της και το άσβεστο πάθος του δημιουργού της". Δύο χρόνια μετά, το 2004, εκδίδεται το ποιητικό - φωτογραφικό λεύκωμα "Φως Γυναίκας", όπου συνεργάζεται με τον φωτογράφο Μανόλη Τσαντάκη, από τις εκδ. Αστάρτη, γράφοντας τα ποιήματα κατά παραγγελία.

Το 2005 κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο "Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα" (εκδ. Απόπειρα), το δεύτερο βιβλίο του ροκ. Στο Έθνος της Κυριακής, η Ειρήνη Μιχαλούδη καταλήγει: "[...] Μια ιδιότυπη, κατακερματισμένη, ποιητική αυτοβιογραφία, μια εκ βαθέων εξομολόγηση, ποτισμένη με ροκ μελωδίες που αγάπησε όχι μόνο ο συγγραφέας, αλλά και μια ολόκληρη γενιά". Ο Άγγελος Μαστοράκης στο Περιοδικό 9 της Ελευθεροτυπίας: "Ένα βιβλίο - ντοκιμαντέρ. Ασπρόμαυρο. Εικόνες που τρέχουν γρήγορα, λαχανιασμένα, σαν να φοβούνται να σταματήσουν έστω και στιγμιαία. Κομμάτια ενός παζλ που δεν επιθυμεί να συμπληρωθεί. Ένας κύκλος που αρνείται να κλείσει. Ένα ταξίδι σε μια εποχή που τα πάρτι είχαν γεύση βερμούτ με παγάκια. Ένα θελκτικό, σπουδαίο παραμύθι για τα γοητευτικά συναισθήματα μιας σπουδαίας μουσικής. Αφιερωμένο σε μια γενιά που πιστεύει πως οι μέρες που έρχονται δεν θα μοιάζουν σε τίποτα με αυτές που πέρασαν, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως είναι υποχρεωμένη να ενηλικιωθεί. Σε μια γενιά που δεν θεωρεί την νοσταλγία, ανάμνηση". Και ο Γιάννης Ευσταθιάδης αναρωτιέται στην κατάληξη του κειμένου του στα (Δε)κατα: "Ποίηση σε πρόζα; Πεζογραφία με ποιητικές καταβολές; Σελίδες ημερολογιακών εξομολογήσεων; Μυστική επιστολογραφία χωρίς παραλήπτη; Καλλίγραφες σημειώσεις στο περιθώριο τετραδίων (ή της ζωής); Η γραφή του Σταυρόπουλου περιφρονεί τις απαντήσεις, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν τις γνωρίζει. Πυκνή, άναρχη, καλλιεπής, ατημέλητη, συχνά παράλογη, πάντα ονειρική, προκλητικά ευφραδής, αυθάδης, αλλά με μια εσώτατη –στη φόδρα– αξιοπρέπεια, οδηγείται εύφορα στον ερωτικό παροξυσμό. Requiem στην παρελθούσα νεότητα, πρελούδιο στην ανεξερεύνητη ωριμότητα, το βιβλίο του Σταύρου Σταυρόπουλου, με τις λέξεις του σε θέση διψομανών μουσικών οργάνων, καλεί τη γενιά του σ’ ένα αποχαιρετιστήριο πάρτι για την αποφοίτηση της αθωότητας. Ασφαλώς δε, κατά την δήλωση του Σαββόπουλου, «είναι ο αρχηγός σ’ αυτό το πανηγύρι».

Το 2007 εκδίδεται το ποιητικό βιβλίο "Οι άλλοι που είμαι" (εκδ. Μεταίχμιο). Ένα χρόνο μετά, το 2008, ακολουθεί μια συλλογή δημοσιευμένων σε εφημερίδες και περιοδικά κειμένων με τον τίτλο "Τι γίνονται οι λέξεις όταν μεγαλώνουν" (εκδ. Ελληνικά Γράμματα) και ένα συλλεκτικό εκτός εμπορίου βιβλίο με συνεντεύξεις του και ανέκδοτο υλικό με τον τίτλο "Unplugged". Tο 2009 επανέρχεται με την ποιητική του συλλογή "Δύο μέρη σιωπή ένα μέρος λέξεις" από τις εκδ. Μεταίχμιο.

Τον Ιούνιο του 2010 κυκλοφορεί ένα πρωτόγνωρο και καινοτόμο για τα ελληνικά δεδομένα μυθιστόρημα, Σχέδια μυθιστορήματος, τα ονομάζει ο ίδιος ο συγγραφέας με τον τίτλο "Ο έρωτας θα μας κάνει κομμάτια", από τις εκδ. Απόπειρα. Ο συγγραφέας αποκαλεί τα σχέδια κανονικά κεφάλαια μυθιστορήματος, διευκρινίζοντας ότι στα 112 σχέδια - κεφάλαια δεν περιλαμβάνεται η συνηθισμένη δράση των τεσσάρων ηρώων του βιβλίου με ακριβή τρόπο, δεν ακολουθούνται οι παλαιές πεπατημένες δομές και φόρμες, αλλά περιγράφονται οι ψυχικές τους κινήσεις και οι αντιδράσεις τους. Ή και εννοούνται, μέσω της γραφής.Τα τέσσερα πρωταγωνιστικά πρόσωπα ονομάζονται και προτάσσονται στην αρχή του βιβλίου: Εγώ, εσύ, αυτό και το άλλο. Σε αυτό το μυθιστόρημα, ο συγγραφέας γίνεται πλέον ο εισηγητής μιας νέας φόρμας, ενός νέου τρόπου αφήγησης. Συναντά κι αυτό μεγάλη απήχηση από το κοινό.

Το 2011 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οξύ μια σειρά 100 κειμένων με τον ενδεικτικό υπότιτλο "Σημειώσεις για το τέλος του ανθρώπινου μύθου" που περιγράφουν, κείμενο με το κείμενο, την σταδιακή πτώση και τελικά το τέλος του κόσμου κάτω από τον γενικό τίτλο "Πιο νύχτα δεν γίνεται". Αυτό το βιβλίο αποτελεί ένα ιστορικά κομβικό σημείο στην γραφή του Σταύρου Σταυρόπουλου, που ξεφεύγει από τα στενά πεζολογικά χαρακτηριστικά και τις συμβατικές φόρμες, εντάσσοντας στοιχεία κοφτής ποιητικής πρόζας, ακόμα και μεταφυσικής προφητείας ή αλληγορίας, μάς τοποθετεί σε ένα άλλον τόπο ανάγνωσης, ά - γνωστο, αποκαλύπτοντας τον νέο γενναίο κόσμο (brave new world) αντίληψης και πραγματικότητας. Ποίηση και πεζογραφία γίνονται εδώ δυσδιάκριτα και ωστόσο εξαιρετικά ορατά, ως ενιαίο και αδιαίρετο κειμενικό σώμα. Είναι το βιβλίο που ξεκινά την λεγόμενη "Κοσμική Τετραλογία" του και θυμίζει σε πολλά σημεία τον Γιώργο Χειμωνά.

Τον επόμενο χρόνο, το 2012, δημοσιεύει από τις εκδ. Απόπειρα, μια μεγάλη σπονδυλωτή ποιητική σύνθεση με τον τίτλο "Μετά", όπου ό,τι είχε ξεκινήσει με το βιβλίο "Πιο νύχτα δεν γίνεται" ολοκληρώνεται. Καταστρέφεται από τα υλικά της σύνθεσής του αλλά και εξαιτίας τους. Κόσμος δεν υπάρχει πλέον για τον ποιητή, παρά μόνο ένας αφηγητής μόνος, ένα μετείκασμα της ορατής πραγματικότητας, ως μοναδική φωνή. Το "Μετά" καταργεί τα όρια ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, ενώνοντας τα και αναγγέλλει ένα φυσικό τέρμα. Αυτό που τελειώνει είναι η φόρμα; Είναι η φράση; Είναι το ίδιο το μέσον του γραπτού λόγου; Είναι οι λέξεις, ο πολιτισμός, η ποίηση; Στο "Μετά" ο Σταυρόπουλος βρίσκεται στο όριο ενός κρίσιμου και διαλεκτικού στοχασμού που πενθεί και συγχρόνως καταγράφει, σχεδόν ημερολογιακά, το χάος μιας ολοκληρωτικής καταστροφής, συνομιλώντας με τους ποιητικούς του προγόνους και ζητώντας επιτακτικά την σκυτάλη, όπως έγραψε ο κριτικός λογοτεχνίας Κώστας Βούλγαρης στην Αυγή της Κυριακής. Και ο Μάνος Στεφανίδης στην Βοοκ Press: [...] "Ο λόγος του "Μετά" είναι ένας λόγος θραυσματικός, σαν να έχει πέσει μια χειροβομβίδα στο γήπεδο των λέξεων και να τις έχει διαλύσει και προσπαθεί ο Σταυρόπουλος σαν ρακοσυλλέκτης ή σαν ανιχνευτής πολύτιμων μετάλλων να τις οργανώσει ξανά και να τους δώσει καινούριο νόημα. Ο ποιητικός λόγος του "Μετά", ένα διαρκές παιχνίδι ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, εξαντλεί όλα τα αναγνωρίσιμα σχήματα για να τα επανεκκινήσει από το σημείο Μηδέν. Εκεί που υπάρχουν ερείπια μέσα στα ερείπια. Ένα σύμπαν πρώην ζωντανό, πρώην ανθρώπινο, πρώην σύμπαν. Εκεί, με οδηγό τη θάλασσα που ξεπλένει, θα επανασυγκολλήσει το τοπίο, θα το τοποθετήσει πάλι σε χρονικό πλαίσιο [...]. Το "Μετά" είναι εδώ. Ήρθε. Είμαστε αρκετά συνειδητοποιημένοι για να το αντιμετωπίσουμε; Υπάρχει άλλος τρόπος εκτός από την ποίηση; Υπάρχει άλλος τρόπος πέρα από την τέχνη; - συγκρίνοντας το με τα κείμενα του Δημήτρη Δημητριάδη, του Γιώργου Χειμωνά, και του Σάμιουελ Μπέκετ.

Το 2013 εκδίδεται από τις εκδόσεις Σμίλη το βιβλίο του "Καπνισμένο Κόκκινο", με τον σημαντικό υπότιτλο ένα μυθ - ιστόρημα σημείων. Ακόμα ένα μυθιστόρημα νέου τύπου, όπως και το "Ο έρωτας θα μας κάνει κομμάτια", μόνο που εδώ, αντί για σχέδια ο Σταυρόπουλος προτάσσει σημεία.υπαινισσόμενος, ίσως την αξία των μαθηματικών και φυσικών νόμων. Η συνηθισμένη επιμονή του συγγραφέα να προτείνει νέους τρόπους και φόρμες, αναζητώντας διαρκώς την διαφορετικότητα, την καινοτομία και την πρωτοπορία, δημιουργεί στο ίδιο το σώμα του βιβλίου μια ξεχωριστή κινητικότητα. Το βιβλίο έρχεται ως φυσική συνέχεια του "Μετά", επεκτείνοντας το νόημα του, με φορέα την αρχαία παράδοση και τις μεταμορφώσεις, παραπέμποντας στον Οβίδιο, στην Θεογονία του Ησίοδου, στην Αγία Γραφή, σε Αρχαία γραπτά, στην Θεία Κωμωδία του Δάντη, στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, στους αγαπημένους του T.S Eliot, Arthur Rimbaud, Γιώργο Χειμωνά και Κ.Π. Καβάφη, στήνοντας τον χορό μιας αρχαίας τραγωδίας (Κορνηλία Καδόγλου, Frear). Στο "Καπνισμένο Κόκκινο" ο κόσμος προσπαθεί να αναδημιουργηθεί από ένα μοναδικό θήλυ, εκκινώντας από το σημείο Μηδέν. Εδώ κατονομάζεται ευκρινώς το κεντρικό μυθοπλαστικό πρόσωπο της Γυναίκας που ήταν ο Κόσμος που απαντάται και στα δυο προηγούμενα βιβλία της Τετραλογίας, ως αρχέγονη και αειφόρος μήτρα ζωής που τον ακολουθεί και σε όλα τα υπόλοιπα βιβλία του μέχρι σήμερα ως εμμονή δημιουργίας, με αξιοθαύμαστη τόλμη και συνέπεια. Στο "Καπνισμένο Κόκκινο" η παρουσία της στις σελίδες είναι διαρκής, και κυρίαρχη. Ο ποιητής θέλει να παραστεί σαν μοναδικός μάρτυρας απογραφής του ανθρώπινου είδους που θα προκύψει, παρατηρώντας τα γεγονότα να συμβαίνουν ραγδαία. Θέλει να γίνει ο χορός, ο κήρυκας, ο ευαγγελιστής, ο εντολοδόχος. Από την φλεγόμενη επιθυμία να ενωθεί η γραφή με την ζωή, ως πράξη. Το σημείο 46 καταλήγει: "Να κόψεις τον ήλιο με τα δόντια σου και να τον μοιράσεις. Να έχει λίγο φως η ζωή, της φώναξα. Κάνει πολύ σκοτάδι εδώ μετά από τόσες λέξεις". Στο σημείο 47 υπάρχει η φράση: "Με κοίταξε με τα αθάνατα μάτια της, σαν τροφή. Έτσι με κοίταξε: Σαν αθάνατα". Με τα μάτια του δημιουργού να παραληρούν, να μεταπλάθουν, να συνθέτουν, να αναδιατάσσουν και να οραματίζονται. Υπάρχει μια τεράστια εμπλοκή της θάλασσας - σε κόκκινο φόντο. Στο σημείο 96 διαβάζουμε: "Η θάλασσα είναι η ανυπολόγιστη επιστροφή της γης". Και στο τελευταίο, στο σημείο 97: "Όλος ο κόσμος φανερώθηκε από τον έκλυτο βίο της". Ένα κυρίαρχο γυναικείο ερωτικό πορτρέτο καλύπτει όλο το βιβλίο με βάρος. Μια υφέρπουσα νεκροφάνεια που όμως είναι ζωή. Συμβολισμοί, παρεκβάσεις, παρεκτροπές, διακειμενικότητα. Ο εν τη λέξει οριακός λόγος. Η γλώσσα χρησιμοποιείται ως εργαλείο φυγής, ως μέσον για να φτάσει να πει το άρρητο. Το νερό θα γεννήσει, με τον δικό του εκλεπτυσμένο τρόπο, σαν πίδακας, την νέα ζωή. Το πιο φιλοσοφικό βιβλίο του συγγραφέα κλείνει με ένα Last Note: "Η μάχη για την πραγμάτωση αυτού του βιβλίου δόθηκε με την βεβαιότητα ότι θα χαθεί. Εδώ, πέρα από την συντελεσμένη τραγωδία του τέλους της ζωής και την τελική ανασύστασή της από νερό, τουλάχιστον σε ότι αφορά την μορφή που γνωρίζαμε έως σήμερα, έχουμε και την τραγωδία του βάρους της απόδοσής του. Της ιστόρησης ενός τέλους που επιστρέφει στην αρχή που το δημιούργησε [...]" . Ο ποιητής στέκεται ταπεινός, μπροστά στο ακατόρθωτο της γραφής, με την αίσθηση της αποτυχίας του.

Το 2014 από τις εκδόσεις Σμίλη κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή "Ολομόναχοι Μαζί", που ολοκληρώνει την Τετραλογία που ξεκίνησε από το βιβλίο "Πιο νύχτα δεν γίνεται". Τα τριάντα εκτεταμένα ποιήματα – Γράμματα σε έναν αφανέρωτο κόσμο, όπως σημειώνει ο υπότιτλος, υπό την μορφή μιας αλληλογραφίας, συνθέτουν μαζί με τα τρία βιβλία που προηγήθηκαν, μια ενιαία και αδιαίρετη σάρκα καταγραφής, ολοκληρώνοντας έναν μεγάλο και δύσβατο κύκλο. Οι τίτλοι εδώ είναι μονολεκτικοί. Επτά από αυτούς αποτελούν τα θανάσιμα αμαρτήματα του Δάντη - μόνο που η διαδρομή μοιάζει να είναι αντίστροφη: Παράδεισος - Καθαρτήριο - Κόλαση. Οι υπόλοιποι είκοσι τρεις τίτλοι, περιγράφουν τις ιδιότητες της Γυναίκας που ήταν ο Κόσμος, αλλά και αυτοί, θεωρούνται από τον ποιητή θανάσιμα αμαρτήματα. Εξετάζονται οι προθέσεις, όλες ονειρικά αναδιαταγμένες, ιδωμένες πάντα σε σχέση με την οριστική τους κατάληξη. Επιχειρείται να διατηρηθεί μια επιστολογραφική διάθεση που να ταυτοποιεί και να ακεραιώνει τον φόβο της ανασύστασης του ευκταίου. Ο χρόνος πραγμάτωσής του, ενικός, όχι σε επτά ημέρες (Ιερότητα), αλλά σε τριάντα (Κύκλος), ενός μήνα που έχει σχεδόν ταυτιστεί με την έλευση του νέου, εμφιλοχωρεί και αναδεικνύει το νέο μεγάλο ρίσκο.

Τα τέσσερα αυτά βιβλία αποτελούν την λεγόμενη Κοσμική Τετραλογία (Πιο νύχτα δεν γίνεται (Οξύ 2011) – Μετά (Απόπειρα 2012) – Καπνισμένο κόκκινο (Σμίλη 2013) και Ολομόναχοι μαζί (Σμίλη 2014) που θεωρείται έργο αναφοράς, σαν μια μεγάλη, φασματική αλληγορία που διαρρηγνύει τα πλαίσια του Κανόνα.

Πριν εκπνεύσει το 2014 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σμίλη, ένα συλλεκτικό και εκτός εμπορίου μονόφυλλο με τον τίτλο "Ανθεκτικό Μαύρο". Τον Απρίλιο του 2015 εκδίδεται από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης η ποιητική συλλογή με τον χαρακτηριστικό τίτλο "Ο άνθρωπος έσπασε". Το βιβλίο αποτελείται από σαράντα τρία ποιήματα, που ακούγονται σαν θρηνητικά μπλουζ για έναν κόσμο που έφυγε χωρίς να πει αντίο.

Τον Ιούλιο του 2015 κυκλοφορεί ένα νέο βιβλίο από την Σμίλη, κάτω από τον γενικό τίτλο "Κατά τον δαίμονα εαυτού". Στο οπισθόφυλλο σημειώνεται: "Φράσεις και νύξεις με αυτοτελή νοήματα ή σκόρπιες, αρνούμενες να αποτελέσουν έναν συμπαγή κορμό, χαραγμένες στον αγνώριστο ουρανό του τίποτα, για ό,τι δεν μπόρεσε, υγρές μες τη στεγνότητα του χαρτιού, που αφορούν κυρίως αυτό που δεν ήρθε, αυτό που δεν θέλησε να συμβεί, αλιευμένες όλες τον τελευταίο χρόνο από βιαστικές σημειώσεις σε κόλες ταβέρνας, σε πακέτα από τσιγάρα, σε ετικέτες κρασιών ανοιγμένων εις υγείαν, χωρίς τη συγκρότηση ενός σημειωματάριου ιδεών, χωρίς τη συγκατάθεση του επώνυμου αφορισμού, χωρίς ποιητική μάσκα, χωρίς σειρά, χωρίς ορθόδοξη ιδέα για τις ιδέες, απλώς έτσι, αφημένες πρόχειρα κάτω απ’ το χαλάκι, συνοδεία μουσικής, κρυμμένες κρυφά στο στρώμα, πεταμένες στο πρόσωπο του κόσμου για καληνύχτα, ένοχες γι αυτό που προσπάθησαν να διασώσουν, αθώες γι αυτό που ήλπισαν κάποτε, πάντως ξυπόλητες, με πρησμένα μάτια, να ακουμπούν, ως μπαλαρίνα θανάτου, το τελευταίο αβέβαιο έδαφος, με την ουρίτσα τους να σκαλίζει τις τελευταίες ευχές στο δρόμο. Σχεδιάσματα χωρίς νυφικό στην πόλη του πουθενά, ένοπλα ερωτήματα, έρημα πλάνα του τίποτα. Βλέμματα στο ποτέ και στο πάλι. Λέξεις. Απλώς, ματαιόδοξες".

Προς τα τέλη του 2015 εκδίδεται από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα η ποιητική σύνθεση "Ασκήσεις ύφους", αυτή τη φορά παίζοντας με το ομότιτλο βιβλίο του Raymond Queneau, που περιέχει έξι ποιήματα. Είναι γραμμένα από κοινού με την Μαρία Χρονιάρη.

Τον Δεκέμβριο του 2015 εκδίδεται ένα ακόμη μονόφυλλο εκτός εμπορίου από τις εκδόσεις Σμίλη, με τον τίτλο "Επίλογος". Τον Απρίλιο του 2016 κυκλοφορεί η 20σελιδη, μικρού σχήματος, πλακέτα "Καληνύχτα, μικρέ πρίγκιπα" (Σμίλη) σε 300 συλλεκτικά αντίτυπα εκτός εμπορίου, σύμφωνα με την προσφιλή συνήθεια του ποιητή να επιμένει στην παράδοση των εκτός εμπορίου εκδόσεων (έχει συνολικά 6). Τον Νοέμβριο του 2016 από τις ίδιες εκδόσεις, κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή "Πράξη εξαφάνισης", που δείχνει να οριστικοποιεί την απώλεια του οράματος του κόσμου. Εδώ οι τέσσερις εποχές έχουν αλλάξει, συρρικνώνονται σε ένα φθινόπωρο που και αυτό με τη σειρά του περιορίζεται μόνο στον μήνα Σεπτέμβριο. Υπάρχουν η "Εποχή της συνήθειας", η "Εποχή της σιωπής", η "Εποχή της πέτρας" και η "Εποχή της βροχής". Στο τέλος καταγράφεται μια ακόμη εποχή, "Η Άλλη εποχή" - σπονδυλωτό ποίημα σε 12 μέρη. Τον Σεπτέμβριο του 2017 κυκλοφορεί, το εκτός εμπορίου τετράφυλλο "M" από τις εκδόσεις Απόπειρα. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους εκδίδεται η ποιητική συλλογή "So long, Marianne: Ποιήματα στη Μαρία", από τις εκδόσεις Σμίλη, ένας φόρος τιμής στον Leonard Cohen, στον Νίκο Καρούζο και στην Γυναίκα που ήταν ο Κόσμος. Το μοναδικό διακύβευμα σε αυτό το βιβλίο είναι η Αγάπη. Λέει ο ίδιος για το βιβλίο, σε συνέντευξή του στον Αλέξανδρο Στεργιόπουλο (Το Περιοδικό): " [...] Η γλώσσα είναι ένας φτηνός πάροχος. Σου υπόσχεται πολλά και σου δίνει λίγα. Ελάχιστα. Σ’ αυτό μοιάζει αρκετά με τις σχέσεις των ανθρώπων. Εξαντλείς εύκολα τα προκαταρκτικά της άλφα, που σου παρέχουν την δυνατότητα να την μιλήσεις και να την γράψεις με επάρκεια, με αντίρροπους άξονες, με συμβολικούς όρους. Υπάρχουν, όμως, ακόμα είκοσι τρία γράμματα, εξόχως αδιευκρίνιστα, εξόχως ανεκμετάλλευτα: Είναι τα πιο απλά, στην πιο καθημερινή εκδοχή τους, τα πιο γενναία [...]. Την ίδια στιγμή που η γλώσσα μοιάζει φτηνή, είναι κι ένας αμύθητος θησαυρός εκ – πολιτισμού και αυτοσυνείδησης. Εξαρτάται από σένα, από ποια πλευρά θα την δεις, πώς θα την χρησιμοποιήσεις. Ψάχνοντας με αγωνία, μέσα στα χρόνια, τα μέσα που θα την χειριστείς, καταλαβαίνεις ότι η ίδια η γλώσσα είναι το μέσο που σε οδηγεί. Όταν νιώθεις πως την εξαντλείς, επανέρχεσαι στην αφετηρία, στο πρωτόλειο – που δεν είναι πλέον πρωτόλειο, αλλά επιστροφή. Μετά από 20 βιβλία, ένιωσα την ανάγκη να ξαναγυρίσω, σοφότερος και πλουσιότερος, στην αρχή. Τα ποιήματα δεν προσφέρονται, ούτε θυσιάζονται σε κανένα βωμό. Στον κόσμο προσφέρονται, σ’ αυτόν απευθύνονται, με αυτόν συνομιλούν. [...]. To "So Long, Marianne" μεταφέρει μόνο αυτό που πιστεύω πως είναι η υπέρτατη Τέχνη: Την καθολική αγάπη. Το κείμενο αυτό, ένα ενιαίο, μακροσκελές ποίημα σε 45 μέρη - όλα κείμενα είναι, άλλωστε, ακόμα και τα σώματα των ανθρώπων κείμενα είναι, του εαυτού που στεγάζουν - υπερασπίζεται την οριστική αγάπη [...]."

Τον Μάρτιο του 2018 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα το "Αυτό το ροκ δεν θα τελειώσει ποτέ", που περιλαμβάνει "Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου" και το "Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα", σε ένα ενιαίο τόμο. Τον ίδιο μήνα κυκλοφορεί το τετράπτυχο, εντός εμπορίου "Ασκήσεις ήθους", σε 250 αριθμημένα αντίτυπα, από τις εκδόσεις Απόπειρα, που προφανώς συνομιλεί με το προηγούμενο βιβλίο του 2015, "Ασκήσεις ύφους".

Τον Δεκέμβριο του 2020 εκδίδεται το "Νω", ένας θεατρικός μονόλογος, από τις εκδόσεις Απόπειρα. Ένας άντρας μιλάει. Έχει φωνή και πρόσωπο. Όλα τα άλλα του έχουν αφαιρεθεί από μια γυναίκα. Ζει στην ρίζα ενός δέντρου, ασώματος, σε μια παραλία και αναρωτιέται διαρκώς για την ύπαρξη νοήματος. Από την αρχή ως το τέλος το μόνο που φαίνεται να χωρίζει τον άνθρωπο από τον βιολογικό του θάνατο είναι ένα παραπέτασμα λέξεων. Αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει από τους άλλους νεκρούς είναι η διάθεσή του να συνεχίσει σαν μια αναμονή χωρίς προσδοκία. Η προσπάθεια ενός κόσμου να ανασυνθέσει τα συντρίμμια του, βρίσκει απάντηση στην ερώτηση της Μπεκετικής λογοτεχνικής παράδοσης με την φωνή που ουρλιάζει μέσα του. Η αγάπη δεν μπορεί ποτέ να γίνει ανάμνηση, είναι ο υπότιτλος. Κάποτε πρέπει να υπήρχε μια γυναίκα, είναι το επαναλαμβανόμενο μονότονα μοτίβο του κειμένου, που μοιάζει με ρέκβιεμ μουσικής σύνθεσης, σαν μια τελική αναμέτρηση με τον στόχο. Το Νω είναι αντωνυμία Ονομαστικής και Αιτιατικής πτώσης Δυϊκού αριθμού του Εγώ που σημαίνει «Εμείς οι δύο».

Τον Ιούνιο του 2022 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σμίλη η ποιητική συλλογή "Θα σε δω ξανά στο άδοξο τέλος". Εδώ το πρόσωπο της λογοτεχνίας φιλοτεχνείται σε θραύσματα, όπως ένα γυναικείο πορτρέτο (που ασφαλώς πρόκειται για την Γυναίκα που ήταν ο Κόσμος), στο οποίο ο ποιητής απευθύνεται διαρκώς με τον τρόπο των Ρομαντικών του 19ου αιώνα, χωρίς όμως να υιοθετεί και να συντηρεί τις αυταπάτες του κινήματος. Σαν να ζητά εξηγήσεις. Το συναίσθημα αρδεύεται πολλές φορές απρόσκοπτα, ελεύθερα, με βάση ένα σταθερό μέτρο, άλλες πάλι φορές συγκρατείται για να αφήσει χώρο στο υπερβατικό και στο ανοίκειο. Στο τέλος, το τέλος δείχνει αναπόφευκτο. Και πάλι όμως, όχι. Η αινιγματική φράση του τίτλου Θα σε δω ξανά, εγείρει πολλά ερωτήματα και αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, αν πρόκειται για αποχαιρετισμό ή επανεκκίνηση. Η παρήχηση των δυο συμφώνων, του Δ και του Ξ, σημειώνεται ως προειδοποίηση ή ως ένδειξη κάποιου μελλοντικού (μεταφυσικού;) τοπίου. Ίσως το πιο πλήρες, το πιο συγκεφαλαιωτικό, ποιητικά και φιλοσοφικά, βιβλίο του Σταυρόπουλου που συνοψίζει με θαυμαστό τρόπο και τα προηγούμενα δώδεκα βιβλία του. Δέκατο τρίτο στη σειρά μιας καταρχήν Τετραλογίας, που όμως συνεχίζει να συνεχίζεται αρμονικά ως ενιαίο έργο. Ήδη, από το 2005 και στο βιβλίο "Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα", ο τίτλος του πρώτου κειμένου είναι Η αρχή του τέλους και του τελευταίου Το τέλος δεν είναι παρά μόνο η αρχή.

Από τις μόνιμες συνεργασίες του, έχει δουλέψει στο παρελθόν στην εφημερίδα Metro (2001 - 2008) διατηρώντας εβδομαδιαία στήλη κριτικής βιβλίου (Οδός Βιβλίου) και ως βασικός αρθρογράφος της άποψης της εφημερίδας και με την εφημερίδα Ελευθεροτυπία, την τριετία 2009-2012, στο 16σέλιδο ένθετο "Βιβλιοθήκη", όπου εκτός της αρθρογραφίας, διατηρούσε και την μόνιμη στήλη "Νύχτα είναι θα περάσει".

Για τρία χρόνια (2016-2019) δούλεψε ως παραγωγός στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ Open στην εκπομπή "Ολομόναχοι μαζί" που είχε σαν θέμα την λογοτεχνία και την μουσική, με καλεσμένους Έλληνες συγγραφείς και ποιητές.

Έχει συμμετάσχει στα συλλογικά έργα:

-Όψεις του Γιώργου Χρονά, εκδ. Οδός Πανός, 2017.

-Το πρόσωπο του έρωτα, εκδ. Παρέμβαση, 2024. .

-Τα καλοκαίρια μας, εκδ. Λέμβος, 2024.

- Τρεις τόμους της ετήσιας ανθολογίας ποίησης, εκδόσεις της Κοινωνίας των (Δε)κάτων: Τα ποιήματα της χρονιάς 2007, 2015, 2016.

Το βιβλίο του "Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου" ανέβηκε στο Θέατρο Altera Pars (Μεγ. Αλεξάνδρου 123, Κεραμεικός) τον Απρίλιο του 2011 από την Μουσικοχοροθεατρική Κολλεκτίβα IlluminArti για 4 sold out παραστάσεις. Στις 3 Φεβρουαρίου του 2015 έκανε πρεμιέρα στο Θέατρο Διόνυσος (Διαγόρου 29, Λευκωσία) στην Κύπρο, η θεατρική παράσταση "Αυτόχειρας" που βασίζεται στο βιβλίο του "Καπνισμένο Κόκκινο", σε σκηνική σύνθεση και σκηνοθετική επιμέλεια της Βάσιας Βασιλείου. Η ίδια παράσταση ανέβηκε και στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος) για 6 παραστάσεις. Τον Μάιο του 2016 παρουσιάστηκε η θεατρική παράσταση "Ο άνθρωπος έσπασε" σε σκηνοθεσία, σκηνογραφία, ενδυματολογική και μουσική επιμέλεια του ίδιου του ποιητή, στην Death Disco (Ωγύγου 16, Θησείο). Το δελτίο τύπου αναφέρει: "H μία αλήθεια.Τα δύο σχήματα. Η καμία ποίηση. Ο κανένας εαυτός.Που είναι. Διαιωνίζεται. Συνεχίζει. Εκεί. Εις βάρος. Εις βάθος. Εις βάλτος. Αφόρητα όχι. Άσκοπα. Που. Επειδή. Η αφοσίωση. Που δεν. Δεν. Ο καιρός που δεν ήσουν. Που όχι. Που ποτέ. Που τώρα. Πριν. Η πορεία. Συνθήκη. Αλήθεια. Πια. Ασκεπής. Σε. Με. Όταν. Πια. Μας. Η ποίηση. Ρέκβιεμ. Σε. Με. Ποτέ. Το θέατρο. Αν. Ο καιρός τελείωσε. Ένας θεατρικός μονόλογος από δύο. Για έναν. Δύο γυναίκες που είναι μια στο κάδρο. Ένας χρόνος αιώνιος. Δύο φορές. Για δύο ζωές. Δύω. Δύο. Καμία. Ό, τι χάσαμε, θα το χάνουμε για πάντα".

Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, στα Γαλλικά, στα Γερμανικά, στα Ισπανικά και στα Σέρβικα.

Εργογραφία

Διαμελίζομαι 1983, εκδ. Βασδέκη (ακολουθούν πολλές επανεκδόσεις μέχρι σήμερα, χωρίς να κατονομάζονται).
Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου 2002, εκδ. Απόπειρα, δεύτερη έκδοση 2004.
Φως Γυναίκας 2004, εκδ. Αστάρτη (με φωτογραφίες του Μανόλη Τσαντάκη).
Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα 2005, εκδ. Απόπειρα.
Οι άλλοι που είμαι 2007, εκδ. Μεταίχμιο.
Τι γίνονται οι λέξεις όταν μεγαλώνουν 2008, εκδ. Ελληνικά Γράμματα.
Unppluged 2008, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, εκτός εμπορίου.
Δύο μέρη σιωπή, ένα μέρος λέξεις 2009, εκδ. Μεταίχμιο.
Ο έρωτας θα μας κάνει κομμάτια 2010,εκδ. Απόπειρα, δεύτερη έκδοση 2012, τρίτη έκδοση 2019, τέταρτη έκδοση 2020, πέμπτη έκδοση 2026.
Πιο νύχτα δεν γίνεται 2011, εκδ. Οξύ.
Μετά 2012, εκδ. Απόπειρα, δεύτερη έκδοση 2012, τρίτη έκδοση 2017, τέταρτη έκδοση 2026.
Καπνισμένο Κόκκινο, 2013, εκδ. Σμίλη, δεύτερη έκδοση 2017.
Ολομόναχοι Μαζί, 2014, εκδ. Σμίλη, δεύτερη έκδοση 2018.
Ανθεκτικό Μαύρο, 2014, εκδ. Σμίλη (στον περιορισμένο αριθμό των 100 αντιτύπων εκτός εμπορίου).
Ο άνθρωπος έσπασε, 2015, εκδ. Γαβριηλίδης, δεύτερη έκδοση, Σμίλη 2023.
Κατά τον δαίμονα εαυτού, 2015, εκδ. Σμίλη.
Ασκήσεις ύφους, 2015, εκδ. Βιβλιόραμα, δεύτερη έκδοση 2016 (μαζί με την Μαρία Χρονιάρη).
Επίλογος, 2015, εκδ. Σμίλη (στον περιορισμένο αριθμό των 150 αντιτύπων εκτός εμπορίου).
Καληνύχτα, μικρέ πρίγκιπα, 2016, εκδ. Σμίλη (20σέλιδη πλακέτα 300 αντιτύπων εκτός εμπορίου).
Πράξη εξαφάνισης, 2016, εκδ. Σμίλη, δεύτερη έκδοση 2017.
Μ, 2017, εκδ. Απόπειρα (στον περιορισμένο αριθμό των 150 αντιτύπων εκτός εμπορίου).
So Long, Marianne:Ποιήματα στη Μαρία, 2017, εκδ. Σμίλη, δεύτερη έκδοση 2017, τρίτη έκδοση 2018.
Αυτό το ροκ δεν θα τελειώσει ποτέ, 2018, εκδ. Απόπειρα, τέταρτη έκδοση 2026 (σε έναν ενιαίο τόμο που περιλαμβάνει τα δυο παλαιότερα βιβλία του Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου και το Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα).
Ασκήσεις ήθους, 2018, εκδ. Απόπειρα (τετρασέλιδο).
Νω, 2020, εκδ. Απόπειρα (Μονόλογος).
Θα σε δω ξανά στο άδοξο τέλος, 2022, εκδ. Σμίλη.
Νάξος Blues, 2026, εκδ. Απόπειρα (πλακέτα 50 αριθμημένων συλλεκτικών αντιτύπων εκτός εμπορίου).
Νήσος Φηρά, Tropical, εκδ. Απόπειρα (πλακέτα 50 αριθμημένων συλλεκτικών αντιτύπων εκτός εμπορίου).

Παραπομπές

↑ «Σταυρόπουλος, Σταύρος». biblionet.gr.

Πηγές

[1] «Σταυρόπουλος, Σταύρος». biblionet.gr.

[1]