Πρωτέωμα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Δομή πρωτεώματος

Το σύνολο των πρωτεϊνών σε έναν ζωντανό οργανισμό, έναν ιστό, ένα κύτταρο ή ένα σύνολο κυττάρων υπό ακριβείς συνθήκες και σε συγκεκριμένο χρόνο ονομάζεται πρωτέωμα (για παράδειγμα, ανθρώπινο πρωτέωμα).

Στα βακτηριακά κύτταρα, το πρωτέωμα περιλαμβάνει περίπου 1.000 έως 10.000 διαφορετικούς τύπους πρωτεϊνικών μορίων, ανάλογα με το είδος. Στους ανθρώπους υπολογίζεται ότι εμπλέκονται μεταξύ 500.000 και 1.000.000 πρωτεϊνικά είδη.

Μέγεθος και περιεχόμενο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πρωτέωμα μπορεί να είναι μεγαλύτερο από το γονιδίωμα, ειδικά σε ευκαρυωτικά κύτταρα, καθώς περισσότερες από μία πρωτεΐνες μπορούν να παραχθούν από ένα γονίδιο (π.χ. το ανθρώπινο πρωτέωμα αποτελείται από 92.179 πρωτεΐνες από τις οποίες 71.173 είναι παραλλαγές άλλων).[1] Από την άλλη πλευρά, αρκετά γονίδια δεν μεταφράζονται στις πρωτεΐνες και πολλά γνωστά γονίδια κωδικοποιούν μόνο το RNA που είναι το τελικό λειτουργικό προϊόν. Επιπλέον, το πλήρες μέγεθος των πρωτεωμάτων ποικίλει ανάλογα με το βασίλειο ζωής. Για παράδειγμα, οι ευκαρυώτες, τα βακτηρίδια, τα αρχαία και οι ιοί έχουν κατά μέσο όρο 15.145, 3.200, 2.358 και 42 πρωτεΐνες αντίστοιχα κωδικοποιημένες στα γονιδιώματα τους.[2]

Ο όρος "σκούρο πρωτέωμα" που δημιουργήθηκε από τον Περντιγκάο και τους συνεργάτες του ορίζει περιοχές πρωτεϊνών που δεν έχουν ανιχνεύσιμη ομολογία αλληλουχίας με άλλες πρωτεΐνες γνωστής τρισδιάστατης δομής και συνεπώς δεν μπορούν να μοντελοποιηθούν με ομολογία .Για 546.000 πρωτεΐνες Σουίς-Προτ, το 44-54% του πρωτεώματος σε ευκαρυωτικά κύτταρα και ιούς βρέθηκε να είναι "σκοτεινό", σε σύγκριση με μόλις ~ 14% στα αρχαία και τα βακτήρια.[3]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]