Πέμπτη φάλαγγα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Πέμπτη φάλαγγα ονομάζεται η εντός πολιορκημένης πόλης, ή και εμπόλεμης χώρας γενικότερα, εκδηλωθείσα προπαγάνδα επ΄ ωφελεία του εχθρού. Αυτή η προπαγάνδα μπορεί να είναι εγχώριος (εσωτερική), ή να προέρχεται απευθείας εκ του εχθρού (εξωτερική). Επίσης, εκδηλώνεται ποικιλοτρόπως, με οτιδήποτε μέσο μπορεί να υπονομεύσει το φρόνημα ή και την ικανότητα των αμυνομένων, ήτοι από δολιοφθορά, μέχρι απλή διασπορά ψευδών ειδήσεων, π.χ. ραδιοφωνικές ανακοινώσεις ή έντυπες προτροπές (φέιγ-βολάν).

Ο όρος τέθηκε σε χρήση για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου (1936-1939), όταν στην πολιορκία της Μαδρίτης, κατά την διάρκεια συνέντευξης τύπου του επικεφαλής στρατηγού των εθνικιστών, ο ίδιος, είπε ότι έχει" 4 φάλαγγες για να επιτεθούν στην Μαδρίτη", τότε Αμερικανός δημοσιογράφος τον ρώτησε με ποια απο τις 4 θα ξεκινήσει την επίθεση, η απάντηση ήταν: "με την πέμπτη"υπονοώντας τον άμαχο πληθυσμό της πόλης, ο οποίος ήταν καταφανώς στην πλειοψηφία του κατά των κομμουνιστών και υπέρ του Φράνκο και των εθνικιστών. Αυτό έδωσε την αφορμή στην κομμουνιστική διοίκηση να προβεί σε μαζικές εκτελέσεις αμάχων. Χαρακτηριστικό ήταν ότι στο σύνθημα των κομμουνιστών "ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ " NO PASARÁN, ο λαός κατά την είσοδο των φασιστών και εθνικιστών μετά απο τις μαζικές εκτελέσεις , φώναζε: HAN PASADO δηλ. ΠΕΡΑΣΑΝ, επιδοκιμάζωντας τον Στρατηγό Φράνκο. Έκτοτε και με αρχή αυτό το ιστορικό γεγονός, επεβλήθη ο όρος "ΠΕΜΠΤΗ ΦΑΛΑΓΓΑ", με την προαναφερόμενη σημασία.

Στην Ελλάδα ο όρος έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές σε πολιτικούς λόγους.