Ολέμπ ντε Γκουζ
| Ολέμπ ντε Γκουζ | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Olympe de Gouges (Γαλλικά) |
| Γέννηση | 7 Μαΐου 1748 Μοντωμπάν |
| Θάνατος | 3 Νοεμβρίου 1793 Παρίσι |
| Αιτία θανάτου | αποκεφαλισμός |
| Συνθήκες θανάτου | θανατική ποινή |
| Ψευδώνυμο | Olympe de Gouges |
| Χώρα πολιτογράφησης | Γαλλία |
| Θρησκεία | Ντεϊσμός |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Μητρική γλώσσα | Οξιτανικά |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Γαλλικά Οξιτανικά |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | θεατρική συγγραφέας δημοσιογράφος φιλόσοφος συγγραφέας πολιτικός δημιουργός γραπτών έργων φεμινίστρια |
| Αξιοσημείωτο έργο | Declaration of the Rights of Woman and the Female Citizen Zamore et Mirza |
| Πολιτική τοποθέτηση | |
| Πολιτικό κόμμα/Κίνημα | Γιρονδίνοι |
| Ποινική κατάσταση | |
| Κατηγορίες εγκλήματος | Προδοσία |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Louis Aubry (από 1765) |
| Σύντροφος | Jacques Biétrix de Rozières |
| Τέκνα | Pierre Aubry de Gouges |
| Υπογραφή | |
 | |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Η Ολέμπ ντε Γκουζ, (γαλλικά: Olympe de Gouges), γνωστή και ως Ολυμπία ντε Γκούζ, γεννήθηκε ως Μαρί Γκουζ στις 7 Μαΐου 1748 στο Μοντωμπάν και πέθανε στη γκιλοτίνα στις 3 Νοεμβρίου 1793 στο Παρίσι. Ήταν Γαλλίδα διανοούμενη και θεωρείται μία από τους πρωτοπόρους του γαλλικού φεμινισμού.
Συγγραφέας της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων των Γυναικών και της Γυναίκας Πολίτη (1791), άφησε πολλά κείμενα υπέρ των αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων των γυναικών και της κατάργησης της σκλαβιάς των Μαύρων.
Συχνά εκλαμβάνεται ως έμβλημα από τα κινήματα απελευθέρωσης των γυναικών.[1]
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η Μαρί Γκουζ γεννήθηκε στο Μοντωμπάν σε ταπεινή οικογένεια. Ο πατέρας της ήταν χασάπης και η μητέρα της υπηρέτρια. Σύμφωνα με φήμες ήταν το παράνομο παιδί του μαρκήσιου Λε Φραν ντε Πομπινιάν, ή ακόμα του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΕ'.
Το 1765, σε ηλικία 17 ετών, η Μαρί Γκουζ παντρεύτηκε τον Λουί Ωμπρί με τον οποίο απέκτησε ένα παιδί 2 χρόνια αργότερα. Ο σύζυγός της πέθανε λίγο αργότερα και η Μαρί μετακόμισε με το παιδί της στο Παρίσι, μη θέλοντας να παραμείνει στην επαρχία. Ονειρευόμενη διασημότητα, σύχναζε στα λογοτεχνικά σαλόνια και πήρε το ψευδώνυμο Ολυμπία ντε Γκουζ, που σχηματίστηκε από το όνομα της μητέρας και το οικογενειακό της όνομα.
Ανέλαβε πολιτική και κοινωνική δράση σε ζητήματα που κυμαίνονταν από τη βελτίωση δρόμων έως το διαζύγιο, τα νοσοκομεία μητρότητας και τα δικαιώματα των ορφανών παιδιών και των ανύπαντρων μητέρων και έγραψε προφητικά για την υπεράσπιση των ιδεών της. Μεταξύ των θεατρικών έργων της ήταν Η σκλαβιά των Μαύρων, το οποίο ανέβηκε στο Théâtre-Français.[2]
Από το 1780 και μετά εξέδιδε μυθιστορήματα και έργα όπου υπερασπίζονταν τις προοδευτικές απόψεις της. Η Γαλλική Επανάσταση έδωσε στην Ολυμπία ντε Γκούζ την ευκαιρία να δείξει πόσο μπροστά ήταν από την εποχή της. Σε αντίθεση με τη Συντακτική Συνέλευση, που απέκλειε τις γυναίκες από τα πολιτικά δικαιώματα, δημοσίευσε ένα κείμενο που αποτελεί ένα από τα θεμέλια του πρώιμου φεμινισμού και το αντίστοιχο της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη, τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων των Γυναικών και της Γυναίκας Πολίτη. Σε αυτήν υποστήριζε τη χειραφέτηση των γυναικών και την πλήρη και άνευ όρων ισότητα μεταξύ των δύο φύλων.[3]
Η Ολυμπία ντε Γκουζ θεωρείται ως μία από τις πρώτες φεμινίστριες. Σε άλλα γραπτά της καταφέρθηκε κατά της δουλείας και της θανατικής ποινής και ετέθη υπέρ του διαζυγίου. Από πολιτική άποψη, υποστήριξε τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΣΤ' κατά τη διάρκεια της δίκης του. Στη συνέχεια πήρε την πλευρά των Γιρονδίνων και δημοσίευσε φυλλάδια ενάντια στον Μαρά και τον Ροβεσπιέρο.
Μετά την πτώση των Γιρονδίνων, κατηγορήθηκε ότι ήταν η συγγραφέας κειμένων τους. Συνελήφθη στις 20 Ιουλίου 1793, παραπέμφθηκε σε δίκη και καταδικάστηκε σε θανάτωση στην γκιλοτίνα. Καρατομήθηκε στην πλατεία Κονκόρντ στις 3 Νοεμβρίου 1793, κυρίως λόγω των γραπτών της σχετικά με την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών.[4]
Τα θεατρικά της έργα Ο Φιλόσοφος παίρνει το μάθημά του ή Ο Κατά φαντασίαν κερατάς (Le Philosophe corrigé ou Le Cocu supposé, 1787), Η σκλαβιά των νέγρων ή το ευτυχές ναυάγιο (1789) και Δημοκρατικοί και αριστοκράτες ή Περιπατητές στο Πεδίον του Άρεως (1790) έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά από τον Νεκτάριο-Γεώργιο Κωνσταντινίδη.