Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μίλοραντ Ντόντικ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μίλοραντ Ντόντικ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Милорад Додик (Σερβικά)
Γέννηση12  Μαρτίου 1959
Μπάνια Λούκα
ΚατοικίαΣερβική Δημοκρατία της Βοσνίας
Χώρα πολιτογράφησηςΒοσνία και Ερζεγοβίνη
ΘρησκείαΣερβική Ορθόδοξη Εκκλησία
Ανατολικός Ορθόδοξος Χριστιανισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΣερβικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΣερβικά
ΣπουδέςΣχολή Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου (1978–1983)
Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΣυμμαχία των Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών, Ένωση Κομουνιστών της Γιουγκοσλαβίας και ανεξάρτητος/η πολιτικός
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΜέλος της Μεικτής Κυβέρνησης Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (2020–2021)
Μέλος της Μεικτής Κυβέρνησης Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (2018–2019)
πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (2010–2018)
Prime Minister of Republika Srpska (2006–2010)
Prime Minister of Republika Srpska (1998–2001)
Serb member of the Presidency of Bosnia and Herzegovina (2018–2022)
πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (2022–2025)
ΒραβεύσειςΤάγμα της Φιλίας (22  Νοεμβρίου 2011)
Τάγμα του Αγίου Σάββα (29  Μαΐου 2009)
Order of Nemanjići
d:Q19910708
Τάγμα της Δημοκρατίας της Σερβίας
Order of the Republika Srpska
Τάγμα του Αλέξανδρου Νιέφσκι
Ιστότοπος
dodik.net
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Μίλοραντ Ντόντικ (Σερβικά: Милорад Додик) (12 Μαρτίου 1959-) είναι Σερβοβόσνιος πολιτικός. Υπηρέτησε από τις 15 Νοεμβρίου 2022 ως πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας έως την αποπομπή του από το αξίωμα, το 2025 (έχοντας κερδίσει τις γενικές εκλογές στη Σερβική Δημοκρατία το 2022), της μίας από τις δύο οντότητες που απαρτίζουν τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και πρόεδρος του κόμματος Συμμαχία των Ανεξάρτητων Σοσιαλιστών Δημοκρατών (Савез независних социјалдемократа, Savez nezavisnih socijaldemokrata). Υπηρέτησε ξανά ως πρόεδρος από το 2010 ως το 2018. Ο Ντόντικ αποφοίτησε από το τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Είναι παντρεμένος και έχει δύο παιδιά. Στις εκλογές του 2018 εξελέγη ως το Σερβικό μέλος στην Προεδρία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, επικρατώντας του απερχόμενου προέδρου Μλάντεν Ιβάνιτς. Ορκίστηκε πρόεδρος στις 20 Νοεμβρίου 2018. Η δεύτερη θητεία του στην προεδρία άρχισε στις 20 Νοεμβρίου 2020. Το 2022 ορκίστηκε πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας για 3η φορά.

Πολιτική καριέρα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στο Λακτάσι της Βοσνίας στην τότε Γιουγκοσλαβία. Από το 1986 έως το 1990 υπήρξε πρόεδρος του εκτελεστικού συμβουλίου του δημοτικού συμβουλίου του Λακτάσι . Το 1990, στις πρώτες πολυκομματικές εκλογές της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης εκλέχτηκε βουλευτής της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης με το κόμμα Ένωση Ανανεωτικών Δυνάμεων. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου στη Βοσνία, υπήρξε εκπρόσωπος της Σερβικής Δημοκρατίας στο εθνικό κοινοβούλιο. Την περίοδο αυτή, δημιούργησε τα «Ανεξάρτητα Μέλη της Κοινοβουλευτικής Σύσκεψης» (Клуб независних посланика у Народној Скупштини Републике Српске, Klub nezavisnih poslanika u Narodnoj Skupštini Republike Srpske),το οποίο αποτέλεσε τη μοναδική αντιπολίτευση απέναντι στο Σερβικό Δημοκρατικό Κόμμα (Српска демократска странка, Srpska demokratska stranka), το οποίο κατείχε την απόλυτη πλειοψηφία του κοινοβουλίου της Σερβικής Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το διαβούλιο που διεύθυνε μετασχηματίστηκε στον πυρήνα του Κόμματος των Ανεξάρτητων Σοσιαλιστών Δημοκρατών (Stranka nezavisnih socijaldemokrata,SNSD) το 1996, μετά την υπογραφή της ειρήνης ως αποτέλεσμα της συμφωνίας του Ντέιτον. Εκλέχτηκε στη θέση του πρώτου προέδρου του κόμματος. Στη συνέχεια το κόμμα του ενώθηκε με ένα άλλο σοσιαλιστικό δημοκρατικό κόμμα, και μαζί σχημάτισαν τη Συμμαχία των Ανεξάρτητων Σοσιαλιστών Δημοκρατών, της οποίας ηγείται ο Ντόντικ. Το 1997 εκλέχτηκε στο κοινοβούλιο της Σερβικής Δημοκρατίας.

Πρωθυπουργός της Σερβικής Δημοκρατίας (1998-2001, 2005-)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιανουάριο του 1998, ο τότε πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας, Μπιλχάναν Πλάβσιτς τον διόρισε πρωθυπουργό. Η κυβέρνηση του διήρκεσε μέχρι τον Ιανουάριο του 2001

Όσο βρισκόταν στην αντιπολίτευση, επικεντρώθηκε στην ενδυνάμωση του κόμματος του, κάτι που τελικά οδήγησε στη νίκη του στις εκλογές του Οκτωβρίου του 2006. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, την οποία διεξήγαγε υπό το σύνθημα "Σερβική Δημοκρατία, ένα καλύτερο μέρος της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης" αντιτάχθηκε στην πρόκληση από την άλλη οντότητα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, την Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης για τη διάλυση της Σερβικής Δημοκρατίας. Η πρόταση έγινε συγκεκριμένα από το βοσνιακό κόμμα Κόμμα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Η απάντηση του στην πρόταση αυτή ήταν ένα αίτημα για διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σερβικής Δημοκρατίας.

Πολιτικό πρόγραμμα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μίλοραντ Ντόντικ και το κόμμα του υποστηρίζουν μία χώρα οργανωμένη ως μία αποκεντρωμένη, ομοσπονδιακή πολιτεία, με τη Σερβική Δημοκρατία να αποτελεί θεσμική μονάδα της ολότητας. Υποστηρίζει ότι η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, σαν μία πολυεθνική χώρα, χρειάζεται ένα εκλεπτυσμένο πολιτικό σύστημα το οποίο θα διανέμει την πολιτική δύναμη, ώστε να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών και να αποτρέπει κάθε φυλετική ομάδα από το να κυριαρχήσει έναντι των άλλων. Ο Ντόντικ ισχυρίζεται επιπλέον ότι η θέσπιση μιας απλής πλουραλιστικής δημοκρατίας, με ολόκληρη τη χώρα στο ρόλο του εκλέκτορα, θα οδηγούσε στη διακυβέρνηση της χώρας από τους Βόσνιους, όπως συμβαίνει στην Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Πιστεύει επίσης ότι η οικονομία αποτελεί κινητήριο δύναμη για την τόσο της Δημοκρατίας της Σερβίας, όσο και της Ομοσπονδίας. Του ασκήθηκε αρκετές φορές κριτική, τόσο από Βόσνιους όσο και από ξένους πολιτικούς, ότι επιδιώκει να καταστήσει τη Σερβική Δημοκρατία ημιαυτόνομη πολιτεία και να επιβάλλει πολλές από τις απόψεις του χωρίς διαπραγματεύσεις. Επιπλέον έχει καταγραφεί ότι δε διστάζει να προσβάλλει και να απειλεί τους πολιτικούς του αντιπάλους.

Εκλογή στην προεδρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Σερβική Δημοκρατία στις 3 Οκτωβρίου 2010, ο Ντόντικ εξελέγη πρόεδρος με ποσοστό 50,52% έναντι 35,92% για τον αντίπαλό του, Όγκνιεν Τάντιτς. Ο Ντόντικ ορκίστηκε και ανέλαβε καθήκοντα στις 15 Νοεμβρίου 2010. Επανεξελέγη στις εκλογές του 2014 και το 2022.

Θητεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντόντικ ορκίστηκε πρόεδρος στις 15 Νοεμβρίου 2022 στην Εθνοσυνέλευση της Ρεπούμπλικα Σέρπσκα, διαδεχόμενος τη Ζέλικα Τσβιγιάνοβιτς.[1]

Στις 23 Νοεμβρίου ο Ντόντικ ζήτησε από τον εν ενεργεία πρωθυπουργό, Ράντοβαν Βίσκοβιτς, να σχηματίσει νέα κυβέρνηση στη Σερβική Δημοκρατία. Στις 21 Δεκεμβρίου 2022 η Εθνοσυνέλευση (NSRS) επικύρωσε τον διορισμό του υπουργικού συμβουλίου του Βίσκοβιτς.[2]

Τον Μάρτιο του 2023 ξέσπασε βία στην Μπάνια Λούκα σχετικά με μια προγραμματισμένη εκδήλωση για τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, κατά την οποία αρκετοί ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων δέχθηκαν επίθεση από δεκάδες άνδρες.[3] Επίσης τον Μάρτιο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν δήλωσε ότι «οι επιθέσεις του Ντόντικ στα βασικά δικαιώματα και τις ελευθερίες στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας δείχνουν ότι βρίσκεται στην αυταρχική πορεία του προέδρου Πούτιν».[4]

Στις 27 Ιουνίου 2023 η NSRS ψήφισε την αναστολή των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και τη διακοπή της δημοσίευσης των διαταγμάτων και των νόμων του Ύπατου Εκπροσώπου στην επίσημη εφημερίδα της κυβερνήσεως.[5] Μετά την απόφαση αυτή, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Κρίστιαν Σμιτ ακύρωσε τους δύο νόμους που είχε υιοθετήσει η Συνέλευση, αναφέροντας ότι οι αποφάσεις «παραβιάζουν άμεσα τη συνταγματική τάξη της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και την Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον».[6]

Στις 26 Μαρτίου 2024 ο Κρίστιαν Σμιτ επέβαλε μια νέα σειρά αλλαγών στον εκλογικό νόμο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.[7] Ο Ντόντικ απείλησε ότι οι Σέρβοι θα μπλοκάρουν το έργο της εθνικής κυβέρνησης της χώρας, εκτός εάν οι εκλογικοί νόμοι που επέβαλε ο Σμιτ «ακυρωθούν» και οι «Δυτικοί πρέσβεις απελαθούν από τη χώρα».[8]

Κατηγορητήριο και δίκη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Αύγουστο του 2023 η Εισαγγελία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης απήγγειλε κατηγορίες στον Ντόντικ για περιφρόνηση των αποφάσεων του Ύπατου Εκπροσώπου.[9] Στις 5 Φεβρουαρίου 2024 ο Ντόντικ παραπέμφθηκε επίσημα σε δίκη.[10][11][12]

Στις 26 Φεβρουαρίου 2025 καταδικάστηκε από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο σε ένα έτος φυλάκισης και του απαγορεύτηκε η άσκηση των καθηκόντων του προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας για έξι χρόνια.[13] Ο Ντόντικ αρνήθηκε να αναγνωρίσει την απόφαση, οδηγώντας το Δικαστήριο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να εκδώσει εντάλματα σύλληψης εναντίον του τον Μάρτιο του 2025.[14]

Παρά τα εντάλματα, ο Ντόντικ συνέχισε να ταξιδεύει στο εξωτερικό, επισκεπτόμενος τη Σερβία, το Ισραήλ και τη Ρωσία.[15] Η Interpol απέρριψε το αίτημα για διεθνές ένταλμα σύλληψης, θεωρώντας τη δίωξη πολιτικά υποκινούμενη.[16]

Στις 4 Ιουλίου 2025 ο Ντόντικ εμφανίστηκε οικειοθελώς ενώπιον του Δικαστηρίου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, το οποίο ανακάλεσε το ένταλμα σύλληψης, αντικαθιστώντας το με το προληπτικό μέτρο της περιοδικής εμφάνισης σε κρατική αρχή.[17] Τον Αύγουστο του 2025, η πρωτοβάθμια καταδίκη επικυρώθηκε από το Εφετείο και η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή διέταξε την παύση του από το αξίωμα του προέδρου.[18] Στις 12 Αυγούστου η ποινή φυλάκισης μετατράπηκε σε πρόστιμο 36.500 μάρκων Βοσνίας. Η θητεία του έληξε επίσημα στις 18 Αυγούστου 2025, με την Άνα Τρίσιτς-Μπάμπιτς να αναλαμβάνει καθήκοντα προσωρινής προέδρου στις 18 Οκτωβρίου 2025.[19]

Κυρώσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η βρετανική κυβέρνηση επέβαλε κυρώσεις στον Ντόντικ τον Απρίλιο του 2022, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολούθησαν το 2023, με την κατηγορία της υπονόμευσης της εδαφικής ακεραιότητας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.[20][21] Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Σλοβενία του απαγόρευσε την είσοδο στη χώρα.[22]

Τον Οκτώβριο του 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες ήραν τις κυρώσεις κατά του Ντόντικ, πιθανόν κατόπιν πιέσεων από στενούς συμμάχους του Ντόναλντ Τραμπ (όπως οι Ρούντι Τζουλιάνι και Μάικλ Φλιν).[23] Οι κυρώσεις ήρθησαν επίσης για στενούς συνεργάτες του Ντόντικ, συμπεριλαμβανομένης της Ζέλικα Τσβιγιάνοβιτς.[24]


Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ M.G. (15 Νοεμβρίου 2022). «Predsjednik i potpredsjednici RS-a položili zakletvu, Dodik opet izazvao skandal» (στα Βοσνιακά). Klix.ba. Ανακτήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2022.
  2. ↑ D.Be. (21 Δεκεμβρίου 2022). «Zvanično imenovana nova Vlada RS-a, među ministrima pet Bošnjaka i tri Hrvata» (στα Βοσνιακά). Klix.ba. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2022.
  3. ↑ «Bosnia: rights activists assaulted following LGBT event ban». Associated Press. 19 Μαρτίου 2023.
  4. ↑ G.M. (29 Μαρτίου 2023). «Američki državni sekretar Antony Blinken uputio žestoku poruku Dodiku, uporedio ga s Putinom» (στα Βοσνιακά). Klix.ba. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2023.
  5. ↑ «Decisions of the Constitutional Court of BiH will not be applied in Republika Srpska». sarajevotimes.com. 27 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2023.
  6. ↑ Daria Sito-Sucic (1 Ιουλίου 2023). «Bosnia envoy revokes Bosnian Serb laws defying the state, peace deal». Reuters. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2023.
  7. ↑ Azem Kurtic (26 Μαρτίου 2024). «Bosnia's International Overseer Imposes New Rules to Curb Election Fraud». Balkan Insight. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2024.
  8. ↑ Daria Sito-Sucic (28 Μαρτίου 2024). «Bosnian Serb leader Dodik threatens to block national government». Reuters. Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2024.
  9. ↑ Daria Sito-Sucic (11 Αυγούστου 2023). «Bosnian Serb leader Dodik charged over defying peace envoy's decisions». Reuters. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2023.
  10. ↑ «Ovo je sutkinja koja preuzima suđenje protiv Milorada Dodika». radiosarajevo.ba (στα Κροατικά). 5 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2024.
  11. ↑ «U Sudu BiH pročitana optužnica Miloradu Dodiku». Al Jazeera Balkans (στα Βοσνιακά). Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2024.
  12. ↑ «Počelo suđenje Dodiku za neizvršavanje odluka visokog predstavnika u BiH». Radio Slobodna Evropa (στα Σερβοκροατικά). 5 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2024.
  13. ↑ «Bosnia Serb leader Dodik found guilty of defying peace envoy». France 24 (στα Αγγλικά). 26 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2025.
  14. ↑ «Bosnia issues new nationwide arrest warrant for Bosnian Serb leader Milorad Dodik». Euronews (στα Αγγλικά). 17 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Μαρτίου 2025.
  15. ↑ «Putin Receives Bosnia's Wanted Serb Leader Dodik in Kremlin». The Moscow Times (στα Αγγλικά). 1 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2025.
  16. ↑ «Interpol odbio tjeralicu za Dodika i Stevandića: Riječ je o političkom progonu». Bljesak.info (στα Κροατικά). 2 Απριλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
  17. ↑ «Dodik dao iskaz u Tužilaštvu BiH, ukinuti mu pritvor i potjernica». N1 (στα Βοσνιακά). 4 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2025.
  18. ↑ «Separatist Bosnian Serb leader Dodik removed from office». Al Jazeera (στα Αγγλικά). 6 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2025.
  19. ↑ A.Ku. (18 Οκτωβρίου 2025). «Dodikova saradnica Ana Trišić-Babić izabrana za vršioca dužnosti predsjednika Republike Srpske» (στα Βοσνιακά). Klix.ba. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2025.
  20. ↑ «UK announces sanctions under Bosnia and Herzegovina sanctions regime: 11 April 2022». GOV.UK (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2024.
  21. ↑ «Imposing Sanctions on Bosnia and Herzegovina Officials Who Undermined Dayton Peace Accord». United States Department of State (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2024.
  22. ↑ «EU-member Slovenia bans pro-Russian Bosnian Serb leader from entering the country». AP News. 11 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2025.
  23. ↑ «US lifts sanctions on Putin ally 'Bosnian Bear'». Politico. 29 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2025.
  24. ↑ «US lifts sanctions on Dodik and his closest associates». europeanwesternbalkans.com. 29 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Μίλοραντ_Ντόντικ&oldid=11470298"