Λιμνοσπήλαιο Μελισσάνης
Συντεταγμένες: 38°15′25″N 20°37′25″E / 38.25694°N 20.62361°E
| Λιμνοσπήλαιο Μελισσάνης | |
|---|---|
| επισκέψιμο σπήλαιο | |
 | |
 | |
| Γεωγραφικές συντεταγμένες | 38°15′25″N 20°37′25″E |
| Διοικητική υπαγωγή | Δήμος Σάμης |
| Τοποθεσία | Καραβόμυλος Κεφαλονιάς |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Μήκος | 3.500 μέτρα[1] |
 Πολυμέσα | |
| Δεδομένα () | |
Το βαραθρώδες λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης βρίσκεται σε απόσταση 2 χιλ. βορειοδυτικά της Σάμης στην Κεφαλονιά. Η φυσική είσοδος του σπηλαίου είναι κατακόρυφη διαστάσεων 40 x 50 μ. και δημιουργήθηκε από την πτώση ενός τμήματος της οροφής. Τεχνητή είσοδος με σκαλοπάτια και μακρύς υπόγειος διάδρομος επιτρέπει την επίσκεψη στο σπήλαιο, στο οποίο η περιήγηση γίνεται μέσα σε βάρκες. Η λίμνη βρίσκεται 20 μ. κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και το βάθος των νερών της κυμαίνεται από 10 μ. έως 30 μ. Σταλακτίτες με περίεργα σχήματα στολίζουν το μεγαλύτερο τμήμα του σπηλαίου.
Ονομασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υπάρχουν τρεις θεωρίες για την προέλευση του ονόματος Μελισσάνη. Η πρώτη αναφέρει ότι το όνομα προέρχεται από τη νύμφη Μελισσάνθη, η οποία σύμφωνα με τον μύθο αυτοκτόνησε στα νερά της λίμνης όταν ο Πάνας την απέρριψε ερωτικά. Η λαϊκή παράδοση αναφέρει ότι το όνομα προέρχεται από μια βοσκοπούλα με το όνομα Μελισσάνθη, η οποία αναζητώντας ένα χαμένο πρόβατο έπεσε στο σπήλαιο. Η τρίτη, αλλά λιγότερο πιθανή ερμηνεία, είναι ότι προέρχεται από την ομηρική κατοικία των Μελισσών, όπου ο Οδυσσέας αναγνώρισε την πατρίδα του. Επίσης αποκαλείται και σπήλαιο των Νυμφών.[2]
Περιγραφή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το σπήλαιο βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλαγιά του λόφου Φρύδι, κοντά στο χωριό Καραβόμυλος. Το σπηλαιοβάραθρο αναπτύσσεται σε άξονα βορειο-βορειοδυτικά προς νοτια-νοτιοανατολικά και το αξιοποιημένο τμήμα έχει μήκος 160 μέτρα.[2] Το σπήλαιο έχει διανοιχθεί εντός λεπτοπλακωδών προς μεσοπλακωδών ασβεστόλιθων του ανώτερου Κρητιδικού (δηλαδή 100 με 66 εκατομμύρια χρόνια πριν). Μεγάλο τμήμα της οροφής κατέπεσε μετά τους σεισμούς του 1953, δημιουργώντας ένα ωοειδές άνοιγμα διαστάσεων 15 επί 25 μέτρα.[2] Το χείλος πλαισιώνεται από δέντρα και έχουν τοποθετηθεί κιγκλιδώματα ώστε να μπορούν να το δουν οι επισκέπτες από ψηλά.[3]
Οι επισκέπτες εισέρχονται από την τεχνητή είσοδο μήκους 70 μέτρων και επιβιβάζονται σε βάρκες. Η διαδρομή ξεκινάει από το ακάλυπτο τμήμα της λίμνης, στο οποίο το μεσημέρι εισέρχεται το φως του Ήλιο, φωτίζοντας το νερό. Στη συνέχεια περνάει από ένα στενό πέρασμα καθώς στα δεξιά υπάρχει νησάκι μήκους περίπου 30 μέτρων το οποίο σχηματίστηκε από την πτώση τμημάτων της οροφής, σχηματίζοντας ένα θολοσωρό. Στο νησάκι έχει φυτρώσει μια συκιά. Στο νησάκι το 1951 εντοπίστηκε από τον Γιάννη Πετρόχειλο λυχνάρι και το 1963 εντοπίστηκε πήλινος δίσκος με ανάγλυφες παραστάσεις.[3] Αριστερά από το νησάκι υπάρχουν πηγές με άφθονο νερό. Μετά το νησάκι η λίμνη ξαναπλαταίνει και ο θάλαμος είναι καλυμμένος με στραβούς σταλακτίτες και πολυτρίχια.[3] Το πάχος των βράχων της οροφής του βόρειου θαλάμου είναι τρία μέτρα, οπότε υπάρχει η πιθανότητα στο μέλλον να καταρρεύσει.[4]
Ένα σιφόνι μήκους 240 μέτρων βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της λίμνης στο νότιο τμήμα του σπηλαίου, μέσω του οποίου το σπήλαιο επικοινωνεί με το καρστικό δίκτυο της περιοχής. Μέσα στο σιφόνι βρίσκονται δύο θάλαμοι με αέρα ύψους περίπου ενός μέτρου και έχουν μήκος 27 με 33 μέτρα. Αυτοί οι θάλαμοι έχουν λίγους σταλακτίτες. Μετά τα πρώτα 180 μέτρα, η οροφή του σιφονιού χαμηλώνει και 200 μέτρα από την είσοδό του έχει γίνει ένας διάδρομος διαστάσεων 6 επί 3 μέτρα. Στο τέλος του βρίσκεται σχισμή, η οποία όμως έχει υποστεί κατακρήμνιση. Ένα δεύτερο, μικρότερο σιφόνι υπάρχει κάτω από την τεχνητή είσοδο, που οδηγεί σε μικρό θάλαμο διαστάσεων 1,50x0,80 μέτρα.[2]
Το νερό της λίμνης είναι υφάλμυρο, με αναλογία γλυκού προς αλμυρού νερού 5:1.[2] Ο Ιωάννης Πετρόχειλος απέδωσε την αλμυρότητα στην τριχοειδική διαπότιση των εδαφών της περιοχής από το θαλασσινό νερό. Το νερό εντός του σπηλαίου κινείται από τα νοτιοδυτικά προς τα βορειοανατολικά, ταχύτερα στο νησάκι και σχηματίζει ήρεμη δίνη στο βορειοανατολικό τμήμα της λίμνης. Το Σεπτέμβριο του 1951 είχε θερμοκρασία 15°C.[5] Όπως έδειξε το πείραμα του 1963 με τη ρίψη χρώματος από τους Βίκτορ Μάουριν (Viktor Maurin) και Γιόζεφ Τσετλ (Josef Zötl), τμήμα του νερού που φτάνει στη Μελισσάνη προέρχεται από τις καταβόθρες Αργοστολίου, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από νερό από τα βουνά Αίνος και Αγία Δυνατή.[6]
Στα τοιχώματα του σπηλαίου φωλιάζουν αγριοπερίστερα, ενώ στα νερά της λίμνης έχουν παρατηρηθεί χέλια.[5]
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα αρχαιολογικά ευρήματα στο σπήλαιο, και συγκεκριμένα στο νησάκι της λίμνης, υποδεικνύουν ότι είχε λατρευτική χρήση κατά τον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ, όπου λατρευόταν ο θεός Πάνας και οι Νύμφες.[2] Το 1951 βρέθηκε λυχνάρι των ελληνιστικών χρόνων, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1960 πήλινος δίσκος. Το σπήλαιο ανασκάφηκε το 1963 από τον Σπυρίδονα Μαρινάτο, καθώς στο σπήλαιο είχε διανοιχθεί τεχνητή σήραγγα για την τουριστική αξιοποίησή του. Η ανασκαφή απέδωσε λίγα ευρήματα. Συγκεκριμένα βρέθηκαν τρία ανάγλυφα πλακίδια, ένας ανάγλυφος δίσκος, ένα ειδώλιο του Πάνα, τρία λυχνάρια, ένα δίσκος χωρίς διακοσμητικά στοιχεία και τμήματα οξυπύθμενου αγγείου. Ο ανάγλυφος δίσκος βρέθηκε σπασμένος σε τρία κομμάτια και απεικονίζει τον Πάνα να παίζει σύριγγα και περιβάλλεται από νύμφες οι οποίες χορεύουν κυκλικά γύρω του κρατώντας η μία τα χέρια της άλλης. Ο δίσκος χρονολογείται από τα τέλη του 4ου αιώνα με τις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ.. Σε μία από τις ανάγλυφες πινακίδες απεικονίζεται Πανίσκος με τρεις Νύμφες.[7] Όλα βρέθηκαν στο ανατολικό άκρο της νησίδας, το οποίο φωτίζεται καλύτερα, και δεν εντοπίστηκαν ίχνη βωμού ή άλλου κτιρίου.[8]
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Σπήλαιο Δρογκαράτη - επισκέψιμο σπήλαιο στην περιοχή της Σάμης
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ www
.visitgreece .gr /el /experiences /nature /caves /melissani-cave. - 1 2 3 4 5 6 «Γεώτοπος 25. Λιμνοσπήλαιο Μελισσάνη | Γεωπάρκο Κεφαλονιάς - Ιθάκης». kefaloniageopark.gr. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2026.
- 1 2 3 Πετροχείλου, Άννα (2007). Τα σπήλαια της Ελλάδας. Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών. σελ. 62-63. ISBN 9789602131930.
- ↑ Konsolaki, Aliki; Vassilakis, Emmanuel; Stavropoulou, Maria; Kotsi, Evelina; Lekkas, Efthymios (2026-06). «A multi-sensor workflow for 3D geomorphological mapping and structural interpretation in karst cave environments» (στα αγγλικά). Geomorphology 503: 110280. doi:. https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0169555X26001236.
- 1 2 Πετρόχειλος, Ιωάννης (Φεβρουάριος 1952). «Σπηλαιολογικαί έρευναι εις Κεφαλληνίαν». Δελτίο Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας 1 (3): 115-118. https://ese.edu.gr/wp-content/uploads/media/deltia/i/1952_03.pdf.
- ↑ Maurin, V., Zoetl, J. Salt water encroachment in the low altitude karst water horizons of the island of Kephallinia, Ionian Islands Symposium on Hydrology of Fractured Rocks, Dubrovnik, Yugoslavia, 1965, Food and Agriculture Organization of the United Nations, International Association of Hydrogeologists, International Association of Hydrological Sciences
- ↑ Δοντάς, Γεώργιος Σ. (1967). «Ευρήματα από το παρά την Σάμην της Κεφαλληνίας σπήλαιον Μελισσάνη». Αρχαιολογική Εφημερίς 103: 28-35. http://ir.lib.uth.gr/xmlui/handle/11615/20534.
- ↑ Μαρινάτος, Σπυρίδων (1967). «Έρευναι εν Σάμη της Κεφαλληνίας». Αρχαιολογική Εφημερίς 103: 15-27. http://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/20533/article.pdf?sequence=1.
