Δημογραφική κρίση της Ρωσίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η δημογραφική κρίση της Ρωσίας αναφέρεται στα πιθανά δημογραφικά προβλήματα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Η κρίση άρχισε να ξετυλίγεται στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Μέχρι τότε, υπήρχε μια ομαλή αύξηση του πληθυσμού της Ρωσίας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάγραμμα του συνολικού πληθυσμού της Ρωσίας (1950-2010)

Στον οικονομικό τομέα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δημογραφική κρίση έχει θετική οικονομική επίδραση στην δεύτερη φάση της μεταβαλλόμενης ηλικιακής δομής του πληθυσμού (το τμήμα του ενεργού πληθυσμού βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του και υπάρχει μια σχετικά μικρή αναλογία νεότερων και μεγαλυτέρων) και αρνητική επίπτωση στην τρίτη φάση της μεταβαλλόμενης ηλικιακής δομής του πληθυσμού (όπου η αναλογία της παλαιότερης γενιάς είναι μέγιστη και υπάρχει ένα σχετικά μικρό μερίδιο της νεότερης και μεσήλικης γενιάς στον πληθυσμό). Εκτιμάται ότι περίπου το 2025 η Ρωσία θα έχει ελλείψεις στο εργατικό δυναμικό.

Λόγω του μειωμένου ποσοστού γονιμότητας, το φορτίο που έχει να κουβαλήσει ο ενεργός πληθυσμός αυξάνεται, επειδή κάθε εργάτης θα πρέπει να στηρίξει περισσότερους συνταξιούχους.

Για οικονομικούς λόγους η εκτόξευση της γεννητικότητας σε σύντομο διάστημα δεν συμφέρει, επειδή αυτό θα αυξήσει κατακόρυφα την κοινωνική δαπάνη της παλαιότερης γενιάς, κάτι που στο μέλλον θα αποφέρει προβλήματα.

Γήρανση του πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο τέλος του 19ου αιώνα, η Ρωσία ήταν χώρα με νεαρό πληθυσμό: ο αριθμός των παιδιών ξεπερνούσε σημαντικά τον αριθμό των ηλικιωμένων. Μέχρι το 1938, ο πληθυσμός της Σοβιετικής Ένωσης παρέμεινε "δημογραφικά νέος", αλλά αργότερα, από το 1959, ξεκίνησε μια τάση γήρανσης του πληθυσμού, καθώς η αναλογία των νεαρών ηλικιών στην σύνθεση του πληθυσμού άρχισε να μειώνεται και αυτή των ηλικιωμένων άρχισε να αυξάνεται. Αυτό το φαινόμενο δεν ήταν μοναδικό στη Ρωσία, καθώς η γήρανση του πληθυσμού εμφανίζεται σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες και αρχίζει να εμφανίζεται όλο και περισσότερο στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το 1990, η Ρωσία κατετάγη 25η στον κατάλογο των χωρών με υψηλά ποσοστά γήρανσης του πληθυσμού.  

Επί του παρόντος, το μερίδιο των ατόμων που ανήκουν στην τρίτη ηλικία (65 ετών και άνω) στην Ρωσία φτάνει το 13%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, το 2016 τα άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών θα ξεπερνούσαν το 20% του πληθυσμού της Ρωσίας, ενώ τα παιδιά 0-15 ετών θα αποτελούσαν το 17% του πληθυσμού. Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλες χώρες, στη Ρωσία η γήρανση περιορίζεται από τα υψηλά ποσοστά θνησιμότητας μεταξύ των ηλικιωμένων.

Απειλές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι ο ρωσικός λαός επηρεάζεται περισσότερο από την δημογραφική μείωση σε σχέση με τους άλλους λαούς που ζουν στη Ρωσία. Σύμφωνα με τον Ριμπάκοφσκι, ο πραγματικός (και όχι σύμφωνα με την απογραφή) αριθμός των Ρώσων για την περίοδο 1989-2002 μειώθηκε κατά 7%, ενώ ο συνολικός πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά μόνο 1.3%. Σύμφωνα με τον Μπελομποντόροφ, περίπου κατά το 2025 περίπου το 85-90% της μείωσης του πληθυσμού της Ρωσίας θα οφείλεται σε Ρώσους, και σύμφωνα με τον ίδιο, στα επόμενα 20 χρόνια το ποσοστό των Ρώσων θα μειωθεί (προσεγγιστική εκτίμηση) περίπου στο 60 με 70%.  

Ο Μπελομποντόροφ προέβλεψε ότι το 2050 το ποσοστό των Ρώσων στη Ρωσία θα ανέρχεται σε 46.5%. Μερικοί ερευνητές, λαμβάνοντας υπόψη την μείωση του γηγενούς πληθυσμού και την συνοδευόμενη υψηλή εισερχόμενη μετανάστευση (σε περίπτωση έλλειψης αφομοίωσης των μεταναστών), έχουν κάνει τρομακτικές εκτιμήσεις. Ως μια από τις πιθανές συνέπειες της δημογραφικής κρίσεως μερικοί ερευνητές αναφέρουν ότι θα υπάρξει μια βαθιά αλλαγή στην εθνοθρησκευτική σύνθεση του πληθυσμού (δυσκολία στην αφομοίωση του πληθυσμού, επιδείνωση εθνικών συγκρούσεων).

Μέχρι το 2030, ο ένας στους πέντε Ρώσους θα είναι μουσουλμάνος. Για παράδειγμα το ένα τρίτο των γεννήσεων στη Μόσχα προέρχεται από μετανάστες. Αυτό σημαίνει ότι η εθνική και θρησκευτική σύνθεση της Μόσχας θα αλλάξει στο εγγύς μέλλον. Η μείωση του γηγενή πληθυσμού και η αύξηση του πληθυσμού των μεταναστών οδηγεί κάποιους ερευνητές να προβάλλουν τη γνώμη ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μελλοντική απώλεια της εδαφικής ακεραιότητας της Ρωσίας.

Υπάρχουν πιθανότητες ότι οι πρώτες εδαφικές απώλειες θα είναι στη Σιβηρία και στη ρωσική Άπω Ανατολή. Αυτό οφείλεται τόσο στην μείωση του πληθυσμού της Άπω Ανατολής και της Σιβηρίας, καθώς και λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης προς την Ευρωπαϊκή Ρωσία και την δημογραφική πίεση από τις Ασιατικές χώρες, ειδικά τη Κίνα. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ρωσικής Σιβηρίας, ο πληθυσμός της σταθερά μειώνεται.  

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]