Γλώσσες Μάγια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι Γλώσσες Μάγια είναι μια γλωσσική ομάδα γλωσσών ομιλούμενη στην Μεσοαμερική, κυρίως στο Μπελίζ, τη Γουατεμάλα και νοτιοανατολικά του Μεξικό.

Οι γλώσσες μάγια προέρχονται από την πρωτομάγια, μια πρωτογλώσσα που πιθανώς ομιλιόταν περίπου 5000 χρόνια πριν, κρίνοντας από τον βαθμό εσωτερικής διαφοροποίησης σε μια κοντινή περιοχή εκεί όπου τώρα μιλιούνται οι γλώσσες μάγια.

Στην προκολομβιανή Μεσοαμερική μερικές γλώσσες από αυτή την οικογένεια γράφονταν με ιερογλυφικά. Η χρήση των ιερογλυφικών ήταν αρκετά εκτενής την κλασσική περίοδο του πολιτισμού μάγια (250-900μ.Χ).

Η οικογένεια γλωσσών μάγια είναι έχει αρχειοθετηθεί σε μεγάλο βαθμό και είναι ίσως η πιο μελετημένη ιθαγενής αμερικάνικη οικογένεια γλωσσών. Το 1996, η Γουατεμάλα αναγνώρισε ως επίσημες 21 γλώσσες μάγια και στις 26 Μαίου 2003 πρόσθεσε την γλώσσα Τσαλτσιτέκο ως 22η. Το Μεξικό έχει αναγνωρίσει 8 επίσημες γλώσσες μάγια το 2001 με τον Γενικό Νόμο των Γλωσσικών Δικαιωμάτων των Ιθαγενών.

  • Κιτσέ (Quiche, ισπανικά: Quiché) 2.330.000 ομιλητές
  • Κεκτσί (Kekchi, ισπανικά: Quekchí, Kekchí) 823.500 ομιλητές
  • Μάγια (Maya) 766.000 ομιλητές
  • Μαμ (Mam) 537.980 ομιλητές
  • Κακτσικέλ (Cakchiquel) 451.000 ομιλητές
  • Τζελτάλ (Tzeltal) 372.000
  • Τζοτζίλ (Tzotzil) 235.000
  • Τσολ (Chol) 145.000
  • Ουαστέκο (Huasteco) 131.000
  • Ποκομτσί (Poqomchi, ισπανικά: Poqomchí) 92.200
  • Ατσί (Achi, ισπανικά: Achí) 85.600
  • Ζουτουχίλ (Zutuhil) 83.800
  • Κανχοβάλ (Kanjobal) 77.700
  • Ιξίλ (Ixil) 69.000
  • Ακατέκο (Acateco) 56.840
  • Ποκομάμ (Pocomam) 49.000
  • Τσουχ (Chuj) 43.370
  • Τσοντάλ του Ταβάσκο (Chontal de Tabasco) 36.500
  • Τοχολαβάλ (Tojolabal) 34.300
  • Τσορτί (Chorti, ισπανικά: Chortí) 30.010
  • Αγουακατέκο (Aguacateco) 18.000
  • Σακαπουλτέκο (Sacapulteco) 15.000
  • Μοπάν (Mopan) 14.200
  • Χακαλτέκο (Jacalteco) 9.500
  • Σιπακαπένσε (Sipacapense) 8.000
  • Τεκτιτέκο (Tectiteco) 4.970
  • Ουσπαντέκο (Uspanteco) 3.000
  • Λακαντόν (Lacandon,ισπανικά: Lacandón) 560
  • Μοτσό (Mocho, ισπανικά: Mochó) 140
  • Ιτζά (Itza, ισπανικά: Itzá) 12