Βορνίτης
 | |
| Γενικά | |
|---|---|
| Κατηγορία | Θειούχα άλατα |
| Χημικός τύπος | Cu5FeS4 |
| Ορυκτολογικά χαρακτηριστικά | |
| Μοριακό βάρος | 501,88 |
| Πυκνότητα | 5,1 g/cm3 |
| Χρώμα | Χαλκέρυθρο έως μαύρο |
| Σύστημα κρυστάλλωσης | Τετραγωνικό |
| Κρύσταλλοι | Κυβικά δωδεκάεδρα, σπάνια οκτάεδρα [1] |
| Υφή | Κοκκώδης έως συμπαγής |
| Διδυμία | Διεισδύσεως (σπάνια) |
| Σκληρότητα | 2,5 έως 3 |
| Σχισμός | Δεν παρατηρείται |
| Θραύση | Ανώμαλη έως κογχώδης |
| Λάμψη | Μεταλλική |
| Γραμμή κόνεως | Τεφρομέλαινα |
| Πλεοχρωισμός | Ασθενής [2] |
| Διαφάνεια | Αδιαφανής |
| Ανευρίσκεται | Απαντά παγκοσμίως |
Ο βορνίτης είναι ορυκτό του χαλκού. Από χημικής απόψεως είναι θειούχος σιδηροχαλκός, με μοριακό χημικό τύπο Cu5FeS4. Περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1725 από δείγματα στα Όρη Μεταλλευμάτων της Βοημίας, αλλά η ονομασία του δόθηκε το 1845 προς τιμή του Αυστριακού oρυκτολόγου Ιγκνάτς φον Μπορν (Ignaz von Born, 1742-1791) [3].
Κρυσταλλώνεται στο ορθορομβικό κρυσταλλικό σύστημα, αλλά σε θερμοκρασίες άνω των 228 °C η δομή του είναι ισομετρική (κυβική), με μονάδα ακμής περίπου 5,50 Å.[4]
Απαντάται σε ολόκληρο τον κόσμο μαζί με άλλα ορυκτά του χαλκού, σε φλέβες, χαλαζιακές και μη, σε πηγματίτες, σε μεταμορφωμένα πετρώματα επαφής και σε πλουτώνειες διεισδύσεις. Το χρώμα του είναι, αρχικά, χαλκέρυθρο, αλλά σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα μεταβάλλεται σε σκούρο πορφυρό έως σκούρο γκρίζο με έντονους επιφανειακούς ιριδισμούς (χρώματα επιπολής), στους οποίους οφείλει και την ονομασία "peacock ore" (= μετάλλευμα του παγωνιού) [5]. Αποτελεί δευτερεύον, αλλά σημαντικό μετάλλευμα του χαλκού, καθώς περί το 63% της μάζας του είναι χαλκός.
Από χημικής πλευράς σε ορισμένους βορνίτες ανευρίσκονται, ως προσμίξεις, άργυρος, γερμάνιο, βισμούθιο και ίνδιο.[6]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Minerals.net
- ↑ Webmineral.com
- ↑ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ευρετήριο ορυκτών[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ Nesse, William D., "Sulfides and Related Minerals" in Introduction to Mineralogy, New York: Oxford University Press, 2000, p 429
- ↑ Η ίδια ονομασία αποδίδεται και σε ορισμένους χαλκοπυρίτες που εμφανίζουν το ίδιο φαινόμενο
- ↑ Mineral Data Org
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]