Βοηθός νοσηλευτικής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Οι Βοηθοί Νοσηλευτικής ή Βοηθοί Νοσηλευτές/τριες ή Νοσοκόμοι/ες (ο τίτλος "Νοσοκόμος-Νοσοκόμα" θεωρείται πλέον ξεπερασμένος), αποτελούν βοηθητικό υγειονομικό προσωπικό - προσωπικό φροντίδας οι οποίοι υπάγονται στα επαγγέλματα υγείας με την ευρύτερη έννοια, όπου και αποτελούν αυτόνομο κλάδο.

Στις περισσότερες χώρες του εξωτερικού ο τίτλος που τους αποδίδεται συνήθως είναι "φροντιστής υγείας" και συγκαταλέγονται ως Unlicensed assistive personnel [1] (UAP) (Ελληνικά: Μη εξουσιοδοτημένο βοηθητικό προσωπικό) έχοντας καθαρά βοηθητικό - υποστηρικτικό ρόλο σε άτομα με σωματικές αναπηρίες, ψυχικές διαταραχές και άλλες ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης που περιορίζουν τις δραστηριότητες της καθημερινής τους ζωής. Επιπροσθέτως, στον χώρο του νοσοκομείου ή του οίκου ευγηρίας αναλαμβάνουν κάποιες βοηθητικές πράξεις (π.χ. στρώσιμο κλίνης, καθαριότητα ασθενούς,βοήθεια στο μπάνιο κ.λ.π), καθώς και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις κάποιες περιορισμένες και απλές νοσηλευτικές πράξεις (π.χ. θερμομέτρηση, λήψη αρτηριακής πίεσης), πάντα όμως υπό την την επίβλεψη νοσηλευτή.[2]

Διάκριση Νοσηλευτών-Βοηθών Νοσηλευτών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα, συχνά οι Βοηθοί Νοσηλευτές (Δ.Ε.) συγχέονται λανθασμένα με τους Νοσηλευτές (Π.Ε. ή Τ.Ε.) λόγω της παραπλήσιας στολής και τίτλου, καθώς και της συνύπαρξης τους στον χώρο του νοσηλευτικού τμήματος. Η διάκριση όμως αυτών των δύο επαγγελμάτων πρέπει να είναι σαφής, καθώς έχουν διαφορετικό επίπεδο εκπαίδευσης (οι νοσηλευτές είναι υποχρεωτικά απόφοιτοι Α.Ε.Ι), ενώ οι Βοηθοί Νοσηλευτές αποτελούν βοηθητικό προσωπικό και δεν έχουν το επιστημονικό υπόβαθρο ούτε τις θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις που έχουν οι νοσηλευτές, ενώ δεν έχουν ούτε τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα, ούτε τα ίδια καθήκοντα. Επομένως αποτελούν ξεχωριστή επαγγελματική ομάδα από τους νοσηλευτές.[3][4]

Επαγγελματικό αντικείμενο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο απόφοιτος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Δ.Ε.) της ειδικότητας «Βοηθός Νοσηλευτικής» έχει λάβει τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες σε ο,τι αφορά τις βασικές και απλές νοσηλευτικές πράξεις, την φροντίδα και περιποίηση του ασθενούς, οι οποίες μαζί με την αποκτηθείσα εμπειρία από το πρακτικό μέρος της κατάρτισής του, τον καθιστούν ικανό να ανταποκριθεί σε ένα ευρύ πεδίο επαγγελματικών δραστηριοτήτων, το οποίο εκτείνεται από τη νοσηλεία και φροντίδα του ασθενή ως την έρευνα και την εφαρμογή Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας.

Η άσκηση του επαγγέλματος προϋποθέτει τη διάθεση προσφοράς προς το συνάνθρωπο. Ο/η Βοηθός Νοσηλευτή πρέπει να διαθέτει τυπικά και ουσιαστικά προσόντα: Τα τυπικά προσόντα που πρέπει να διαθέτει ο απόφοιτος είναι Δίπλωμα Επαγγελματικής Ειδικότητας Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Δ.Ε) - επιπέδου 5, με βασικές και εξειδικευμένες γνώσεις της εκάστοτε ειδικότητας. Τα ουσιαστικά προσόντα είναι να σέβεται τα δικαιώματα των ασθενών, να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες τους, να διαθέτει ενσυναίσθηση, αίσθημα υπευθυνότητας και προσφοράς, πραγματικό ενδιαφέρον, ευγένεια, εχεμύθεια, ευελιξία, να διαθέτει την ψυχική υποδομή ώστε να ανταποκρίνεται άμεσα σε επείγουσες και δύσκολες καταστάσεις. Το σημαντικότερο είναι να χαρακτηρίζεται ο επαγγελματίας υγείας από ισορροπία νου, σώματος και πνεύματος.

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για να θεωρείται κάποιος Βοηθός Νοσηλευτής, πρέπει να κατέχει τίτλο σπουδών επιπέδου 5 - Πτυχίο Επαγγελματικής Ειδικότητας Εκπαίδευσης και Κατάρτισης που χορηγείται μετά από πιστοποίηση. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Π.Δ. 210/2001: Από τη δημοσίευση του παρόντος καθιερώνεται ο επαγγελματικός τίτλος του Βοηθού ΝοσηλευτήΒοηθού Νοσηλεύτριας στους κατόχους τίτλων σπουδών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Δ.Ε.) των:[5]

1. Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) Βοηθών Νοσηλευτικής.

2. Δημόσιων Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Δ.Ι.Ε.Κ) και σχολών Βοηθών Νοσηλευτικής δημόσιων νοσοκομείων.

3. (Πρώην) τεχνικών επαγγελματικών λυκείων (Τ.Ε.Λ) Νοσηλευτικής κατεύθυνσης.

4. Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.) Νοσηλευτικής κατεύθυνσης.

5. ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας ΟΑΕΔ ειδικότητας Βοηθών Γενικής Νοσηλείας.

6. Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων (Τ.Ε.Ε.) Α` κύκλου Βοηθών Νοσηλευτών.

7. Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων (Τ.Ε.Ε.) Β` κύκλου Βοηθών Νοσηλευτών.

8. Μέσων Τεχνικών Επαγγελματικών Νοσηλευτικών Σχολών (Μ.Τ.Ε.Ν.Σ).

9. Σχολών της αλλοδαπής ισοτίμων προς τις ανωτέρω Σχολές.

Οι ειδικότητες που μπορούν να λάβουν οι βοηθοί νοσηλευτές περιγράφονται στο άρθρο 1 του ιδίου προεδρικού διατάγματος, όπου ρητά ορίζεται : «Στους κατόχους Διπλώματος Ο.Ε.Ε.Κ. επιπέδου Μετα-δευτεροβάθμιας Επαγγελματικής Κατάρτισης, των ακόλουθων ειδικοτήτων:

  • Βοηθός Νοσηλευτικής Γενικής Νοσηλείας
  • Βοηθός Νοσηλευτικής Μονάδων Εντατικής Θεραπείας
  • Βοηθός Νοσηλευτικής Ογκολογικών Παθήσεων
  • Βοηθός Νοσηλευτικής Τραυματολογίας
  • Βοηθός Νοσηλευτικής Χειρουργείου
  • Βοηθός Νοσηλευτικής Ατόμων με Ψυχικές Παθήσεις
  • Βοηθός Νοσηλευτικής Μαιευτικής

Η διάρκεια των σπουδών διαρκεί 2 χρόνια, στην οποία περιλαμβάνεται διάστημα εξάμηνης υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης.

Επαγγελματικά καθήκοντα - αρμοδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Νοσηλευτικές πράξεις που πραγματοποιούνται από τους κατόχους Διπλώματος Επαγγελματικής Κατάρτισης επιπέδου Μεταδευτεροβάθμιας Επαγγελματικής Κατάρτισης της ειδικότητας “Βοηθός Νοσηλευτικής” Ν. 4186/2013[6] είναι απλές και καθαρά βοηθητικές και πραγματοποιούνται μόνο μετά από ανάθεση από τον υπεύθυνο νοσηλευτή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και είναι οι ακόλουθες[7]:

1. Γενική και τοπική καθαριότητα του ασθενούς.

2. Βοήθεια, φροντίδα και υποστήριξη του ασθενούς που πάσχει από χρόνιο ανίατο νόσημα ή έχει υποστεί ατύχημα ή έχει κακοποιηθεί.

3. Φροντίδα επιπλοκών από κατάκλιση με σκοπό την πρόληψη.

4. Πρόκληση ούρησης μόνο με φυσικά μέσα.

5. Παρακολούθηση λειτουργίας παροχετεύσεων.

6. Λήψη μέτρων περιοριστικών για την ασφάλεια του ασθενούς.

7. Μέτρηση ζωτικών σημείων (σφίξεις, πίεση, θερμοκρασία, αναπνοές).

8. Συλλογή δειγμάτων ορισμένων εκκρίσεων.

9. Εφαρμογή φυσικών μεθόδων για την πρόκληση υποθερμίας – υπερθερμίας.

10. Μέτρηση προσλαμβανόμενων και αποβαλλομένων υγρών.

11. Τοπική προεγχειρητική προετοιμασία (ξύρισμα).

12. Απλές επιδέσεις.

13. Βοήθεια στην αφαίρεση παροχετεύσεων.

14. Βοήθεια στην τοποθέτηση νάρθηκα.

15. Εκκενωτικό υποκλυσμό.

16. Φροντίδα της καθαριότητας του χώρου και των εργαλείων.

17. Προετοιμασία των χρησιμοποιούμενων εργαλείων, του επιδεσμικού υλικού και ιματισμού για την αποστείρωση.

18. Ταξινόμηση εργαλείων, οργάνων, συσκευών, ιματισμού, ορών, φαρμακευτικού υλικού, αναλωσίμων, κ.λ.π.

19. Έλεγχος της λειτουργίας των εργαλείων και σχετική αναφορά στους αρμοδίους.

20. Παρακολούθηση της λειτουργίας απλών συσκευών και οργάνων, των οποίων γνωρίζει τη λειτουργία, καθώς και πιθανές βλάβες τους και σχετική αναφορά στους αρμοδίους νοσηλευτές.

21. Διευθέτηση κλίνης (στρώσιμο κλίνης ασθενούς), απλή ή με κατακεκλιμένο άτομο.

22. Βοηθά τον νοσηλευτή σε καθορισμένες νοσηλείες και στη φροντίδα και περίθαλψη των ασθενών και λαμβάνει οδηγίες μόνο από αυτόν.[8]

Ο Βοηθός Νοσηλευτής δεν αναλαμβάνει μόνος του κανένα είδος νοσηλείας, παρά μόνο με την παρουσία Νοσηλευτή.

Αναφέρεται στον νοσηλευτή και εργάζεται υπό τις οδηγίες και την επίβλεψη αυτού, καθώς και του προϊσταμένου νοσηλευτή του τμήματος.

Επίσης οποιαδήποτε πράξη του ανατεθεί από τον υπεύθυνο νοσηλευτή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, υπό την προϋπόθεση ότι την αποκλειστική ευθύνη φέρει ο Νοσηλευτής ο οποίος κρίνει εάν ο διπλωματούχος της ειδικότητας «Βοηθός Νοσηλευτικής», δύναται στη συγκεκριμένη περίπτωση να εκτελέσει με ασφάλεια για την υγεία του ασθενή, την εν λόγω πράξη.

Τομείς απασχόλησης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του ο/η καταρτιζόμενος/η, έχει αποκομίσει όλες τις γνώσεις που τον /την καθιστούν ικανό / ή να εργασθεί σε ολόκληρο το φάσμα των δομών περίθαλψης, όπως:

  • Δημόσια ή Ιδιωτικά Νοσοκομεία και κλινικές
  • Μονάδες Πρωτοβάθμιας Υγειονομικής Περίθαλψης (π.χ Κέντρα Υγείας)
  • Κέντρα Αποκατάστασης
  • Δομές κοινωνικής πρόνοιας (ΚΗΦ, Βοήθεια στο σπίτι κ.α.)
  • Γηροκομεία
  • Θεραπευτήρια χρόνιων παθήσεων
  • Ψυχιατρικές δομές

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

  1. «Unlicensed assistive personnel». 
  2. «Οι ΔΕ Βοηθοί Νοσηλευτών, σύμφωνα με το International Standard Classification of Occupations (ISCO) of the International Labour Organization (ILO), ονομάζονται Nursing associate professionals (ISCO-08-code 3221) και Healthcare Assistants (ISCO08-code 5321)».  horizontal tab character in |title= at position 25 (βοήθεια)
  3. «Παράνομη χρήση του επαγγελματικού τίτλου του Νοσηλευτή. Παράβαση της νομοθεσίας σχετικά με τα καθήκοντα Νοσηλευτών και Βοηθών Νοσηλευτών». ΕΝΕ. 
  4. «Ε.Ν.Ε Δικαίωμα εγγραφής». 
  5. «ΦΕΚ 165/Α/24-7-2001 Επαγγελματικά δικαιώματα των κατόχων Διπλώματος Ο.Ε.Ε.Κ. επιπέδου Μεταδευτεροβάθμιας Επαγγελματικής Κατάρτισης των ειδικοτήτων «Νοσηλευτική Τραυματολογία», «Νοσηλευτική Ογκολογικών Παθήσεων», «Νοσηλευτής Χειρουργείου», «Νοσηλευτική Ατόμων με Ψυχικές Παθήσεις» και «Νοσηλευτική Μονάδων Εντατικής Θεραπείας» των Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) και των πτυχιούχων Τ.Ε.Ε. Α' και Β' κύκλου της ειδικότητας «Βοηθών Νοσηλευτών», καθώς και καθορισμός των προϋποθέσεων και της διαδικασίας χορήγησης της άδειας ασκήσεως των ανωτέρω επαγγελμάτων».  line feed character in |title= at position 20 (βοήθεια)
  6. «ΦΕΚ Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις» (PDF). Υπουργείο Παιδείας. 
  7. «Οδηγός σπουδών ειδικότητας "βοηθού νοσηλευτή". Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης & Νέας Γενιάς Υπουργείου Παιδείας» (PDF). 
  8. «Μαμάτσειο Γ.Ν. Κοζάνης Καθήκοντα και Αρμοδιότητες Βοηθών Νοσηλευτικής».