Ψευδοεπιστήμη

Ψευδοεπιστήμη ονομάζεται κάθε σύνολο απόψεων, παραδόσεων, θεωρία, μεθοδολογία, πίστη ή πρακτική σε κάποιο τομέα, η οποία ισχυρίζεται ότι είναι επιστημονική, που όμως είτε δεν ακολουθεί επιστημονικές μεθόδους και διαδικασίες είτε τις ακολουθεί αλλά δεν ακολουθεί το πνεύμα της επιστήμης.

Το πνεύμα της επιστήμης

Ψευδοεπιστήμη επίσης θεωρείται από τον Ρίτσαρντ Φάινμαν, (Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 1965) η διαδικασία του «να παρατηρεί, να πειραματίζεται, να γράφει κανείς κλπ» που μοιάζει επιστημονική σε όλες τις λεπτομέρειες και είναι τυπικά αποδεκτή αλλά χάνει το περιεχόμενο και την ουσία γιατί δεν δίνει αξία στην κατανόηση και την ελευθερία της σκέψης, όπως η αμφισβήτηση των πραγμάτων που έχει διδαχθεί. Υπό την έννοια αυτή επισήμανε τη μορφή «τυραννίας» της επιστήμης από φορείς όπως ακόμα και εκπαιδευτικά ιδρύματα που καταδιώκουν αυτόν τον τρόπο σκέψης, τον οποίο ο ίδιος θεωρεί ως τον αληθινά επιστημονικό. Επισημαίνει ακόμα την παραγωγή σωρείας «ειδικών» χωρίς ουσιαστική γνώση από τη μίμηση της επιστημονικής διαδικασίας που ακολουθεί αυτή η μορφή ψευδοεπιστήμης. Υποδεικνύει πως οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να διδάσκουν πρώτιστα την αμφισβήτηση των «ειδικών», οι οποίοι μπορεί να σφάλλουν και να καθοδηγούν λανθασμένα, και να έχουν περισσότερη εμπιστοσύνη στην «κοινή αίσθηση» και τη «νοημοσύνη της φυσικότητας».

Παραδείγματα

Παραδείγματα ψευδοεπιστημών που δεν φαίνονται να ακολουθούν την επιστημονική διαδικασία σε όσα υποστηρίζουν είναι η Αστρολογία, κάποιες από τις μεθόδους εναλλακτικής ιατρικής, πριν αποκτήσει επιστημονική διαδικασία μελέτης η παραψυχολογία κλπ.