Σαντούρι

Σαντούρι με τα ραβδία του.

Το σαντούρι είναι έγχορδο κρουστό* επίπεδο μουσικό όργανο. Το όνομά του προέρχεται εκ της ελληνικής λέξεως ψαλτήριον μέσω της περσικής γλώσσας σαντούρ (βλ. και ψαλτήρι).

Πρόκειται για αρχαίο μουσικό όργανο που επινοήθηκε πιθανόν στη Περσία από την οποία και διαδόθηκε τόσο προς την Ινδία και την Κίνα, όσο και δυτικά στη Μέση Ανατολή και τη Βαλκανική. Κατασκευάζεται συνηθέστερα από ξύλο καρυδιάς. Έχει σχήμα τραπεζοειδές επί του οποίου φέρονται οριζοντίως και επάλληλα 72 μεταλλικές χορδές, ανά τρεις για κάθε φθόγγο, αποδίδοντας έτσι 23 νότες, με τις μεγαλύτερες σε μήκος χορδές στο κάτω μέρος και τις μικρότερες στο άνω. Οι χορδές του οργάνου αυτού, "χορδίζονται" στο 1/4 με ειδικά "ωτία" που φέρονται συνηθέστερα επί της δεξιάς πλευράς του οργάνου και οι οποίες κρούονται με μικρά ραβδία, οι άκρες των οποίων φέρουν μεταλλικές κοιλόμορφες σφύρες (σαν κουταλάκια).

Το σαντούρι χρησιμοποιείται κυρίως στην παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας και άλλων χωρών της Εγγύς Ανατολής. Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες δεξιοτέχνες του οργάνου αυτού ήταν ο Αριστείδης Μόσχος, ο οποίος και είχε δημιουργήσει σχετική σχολή διάδοσης.

Σημείωση

(*) Έγχορδα κρουστά μουσικά όργανα είναι το σαντούρι, το κλειδοκύμβαλο και κατ΄ επέκταση το πιάνο. Βασική διαφορά είναι η διάταξη των μουσικών χορδών τους, όπου στο μεν σαντούρι είναι οριζόντιες, στα δε άλλα κάθετες.

Πηγές

• Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τομ.16ος, σελ.856.
• Γιώργος Παπαδάκης,Ελληνικά λαϊκά όργανα:Το σαντούρι.Μύθοι και πρωτόγονοι, Δίφωνο, τ/χ.5(1996),σελ.78-84

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Σαντούρι - Η Τέχνη της περσικής μουσικής
• Σαντούρι εισαγωγή στο περιοδικό American Lutherie
• Nay-Nava Εγκυκλοπαίδεια, αναφορά στο σαντούρι
• Πληροφορίες από τον Δρ Umit Mutlu σχετικά με το σαντούρι (στα τουρκικά)
• Σαντούρι (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Ε.Ρ.Τ.)