Πατρίς Λουμούμπα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πατρίς Λουμούμπα
Anefo 910-9740 De Congolese2.jpg
1ος Πρωθυπουργός του Κονγκό
Περίοδος
23 Ιουνίου 1960 – 13 Σεπτεμβρίου 1960
Διάδοχος Ιωσήφ Ιλέο
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση 2 Ιουλίου 1925
Ανατολικό Κασάι, Βελγικό Κονγκό
Θάνατος 17 Ιανουαρίου 1961 (35 ετών)
Ελιζαμπέτβιλ, Κατάνγκα, Βελγικό Κονγκό
Εθνικότητα Κονγκολέζος
Πολιτικό Κόμμα Εθνικό Κίνημα του Κονγκό
Σύζυγος Πολίν Λουμούμπα
Παιδιά Φρανσουά Λουμούμπα
Γκι Πατρίς Λουμούμπα
Ζιλιάν Λουμούμπα
Πατρίς Λουμούμπα
Ρολάν Λουμούμπα
Πατρίς Λουμούμπα

Ο Πατρίς Λουμούμπα (Patrice Émery Lumumba, 2 Ιουλίου 1925 - 17 Ιανουαρίου 1961)[1][2][3] ήταν Κονγκολέζος ηγέτης της ανεξαρτησίας και ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρωθυπουργός της Δημοκρατίας του Κονγκό (σήμερα γνωστής ως Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό).

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στις 2 Ιουλίου του 1925. Εργάστηκε ως ταχυδρομικός υπάλληλος και το 1957 συμμετείχε στην ίδρυση του Εθνικού Κινήματος του Κονγκό, μίας χαλαρής συμμαχίας των αγροτών από τις κεντρικές περιοχές, των ανέργων στις πόλεις και διαφόρων φυλών στο Νότο. Η σύλληψή του, τον Ιανουάριο του 1959, έγινε η αφορμή για να ξεσπάσουν οι πρώτες βίαιες ταραχές, με λεηλασίες και πυρπολήσεις στη Λεοπολντβίλ (σημερινή Κινσάσα).

Προκειμένου να διασφαλίσει την ομαλή μετάβαση στην ανεξαρτησία, αλλά και τα συμφέροντα των λευκών στην περιοχή, το Βέλγιο αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή το "πρόγραμμα Κονγκό". Το σχέδιο απορρίφθηκε από το Εθνικό Κίνημα και τον Λουμούμπα και στις 30 Ιουνίου του 1960, παρουσία του βασιλιά Μποντουέν, οι Βέλγοι μεταβίβασαν την εξουσία στην κυβέρνηση συνασπισμού, που σχηματίστηκε μετά τη διεξαγωγή εκλογών το Μάιο. Πρόεδρος ήταν ο αντίπαλος του Λουμούμπα, Ιωσήφ Καζαβούμπου, πρώην ιερέας, δάσκαλος, δημόσιος υπάλληλος και ηγέτης του κόμματος Αμπάκο. Πρωθυπουργός ο Λουμούμπα, νικητής των εκλογών με 41 έδρες σε σύνολο 138. Όμως, η διοίκηση και ο στρατός παρέμειναν υπό βελγικό έλεγχο.

Στις 5-7 Ιουλίου εκδηλώθηκε στάση σε μονάδες της Λεοπολντβίλ και της γειτονικής Τισβίλ και οι Κονγκολέζοι στρατιωτικοί ζήτησαν να υποκαταστήσουν τους Βέλγους αξιωματικούς. Άρχισε η υποχώρηση του βελγικού στρατού και η ομαδική φυγή των Ευρωπαίων, μεταξύ αυτών και των Ελλήνων κατοίκων. Το Βέλγιο συνέχισε να στέλνει ενισχύσεις, στο μεταξύ όμως ο υποστηριζόμενος από τους Ευρωπαίους Μωυσής Τσόμπε, ηγέτης του κόμματος Κόνακατ και αντίπαλος του Λουμούμπα, κήρυξε στις 11 Ιουλίου την ανεξαρτησία της Κατάνγκα, της οποίας τα ορυχεία χαλκού εκμεταλλευόταν σχεδόν κατά αποκλειστικότητα η πανίσχυρη Βελγική Ένωση Ορυχείων.

Σε απόγνωση ο Λουμούμπα και ο Κοζαβούμπου ζήτησαν από τον Ο.Η.Ε. να παρέμβει και τότε ο Σουηδός γενικός γραμματέας του, Νταγκ Χάμερσκελντ, πρότεινε την αποστολή ειρηνευτικής δύναμης 18.000 στρατιωτών.

Τον Αύγουστο το χάος γενικεύτηκε. Ο Λουμούμπα, του οποίου η αδυναμία να ελέγξει την κατάσταση φάνηκε από την αρχή, σχεδίαζε πλέον επίθεση εναντίον της Κατάνγκα, με συμμετοχή του κυβερνητικού στρατού (17.000 άνδρες). Πραγματοποίησε περιοδεία στη Γουινέα, τη Λιβερία, την Γκάνα και το Τόγκο, εξασφάλισε πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη και συμφώνησε με τον σοσιαλίζοντα πρόεδρο της Γκάνα, Κβάμε Νκρούμαχ, να συγκροτήσουν κοινή στρατιωτική διοίκηση, εάν δεν εκκενωθεί ολόκληρο το Κονγκό από τα βελγικά στρατεύματα. Ήταν σαφής πλέον η στροφή του προς την Ε.Σ.Σ.Δ., η οποία άρχισε να στέλνει στρατιωτικό υλικό και υπεραμύνθηκε των θέσεων του Κονγκό στις θυελλώδεις συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Τελικώς αποφασίστηκε η αποστολή ειρηνευτικής δύναμης στην Κατάνγκα, αφού προηγουμένως ο Χάμερσκελντ προσέκρουσε σε πάσης φύσεως αντιδράσεις Ευρωπαίων, Αφρικανών και κυρίως των Σοβιετικών. Στις 12 Αυγούστου έφτασε με 300 Σουηδούς κυανόκρανους στην Ελιζαμπέτβιλ, προκειμένου να συζητήσει με τον Τσόμπε την αποχώρηση των βελγικών στρατευμάτων. Στις 5 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος Καζαβούμπου, υποστηριζόμενος από τις Η.Π.Α. και το Βέλγιο, "απέλυσε" τον Λουμούμπα, ο οποίος είχε χαιρετίσει την αποστολή ειρηνευτικών δυνάμεων στην Κατάνγκα ως "νίκη του Κονγκό" και στη θέση του όρισε τον μετριοπαθή, αλλά αδύναμο Ιωσήφ Ιλέο. Ο Λουμούμπα δεν αποδέχτηκε την αποπομπή του, με αποτέλεσμα στο Κονγκό να υπήρχαν δύο κυβερνήσεις.

Στις 14 Σεπτεμβρίου, ο συνταγματάρχης Ιωσήφ Μομπούτου, αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Κονγκό και πρώην σύμμαχος του Λουμούμπα, κατέλαβε με πραξικόπημα την εξουσία και καθαίρεσε τις δύο κυβερνήσεις.

Ο Λουμούμπα τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό, στη συνέχεια φυλακίστηκε και τελικά, στις 17 Ιανουαρίου του 1961 δολοφονήθηκε κατά τη μεταφορά του στην Κατάνγκα[4], για να γίνει σύμβολο, στα κατοπινά χρόνια, του ιδιότυπου αφρικανικού αλυτρωτισμού.

Βιβλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Tim Butcher: Blood River - A Journey To Africa's Broken Heart, 2007. ISBN 0-7011-7981-3
  • Bogumil Jewsiewicki, ed., A Congo Chronicle: Patrice Lumumba in Urban Art, 1999, New York: Museum for African Art, ISBN 0-945802-25-0.
  • Barbara Kingsolver The Poisonwood Bible.
  • Godfrey Mwakikagile, Nyerere and Africa: End of an Era, Third Edition, New Africa Press, 2006, "Chapter Six: Congo in The Sixties: The Bleeding Heart of Africa," pp. 147 - 205, ISBN 978-0-9802534-1-2
  • Godfrey Mwakikagile, Africa and America in The Sixties: A Decade That Changed The Nation and The Destiny of A Continent, First Edition, New Africa Press, 2006, ISBN 978-0-9802534-2-9.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Johannes Fabian, Remembering the Present: Painting and Popular History in Zaire, σελ. 73, Berkeley: University of California Press (1996) ISBN 978-0520203761
  2. Jean-Claude Willame, Patrice Lumumba: La crise congolaise revisitée, σελ. 22-25, Παρίσι: Karthala (1990) ISBN 978-2-86537-270-6
  3. Jean I. N. Kanyarwunga, République démocratique du Congo: Les générations condamnées - Déliquescence d'une société précapitaliste, σελ. 76, 502, Παρίσι: Publibook (2006) ISBN 9782748333435
  4. Ludo De Witte, The Assassination of Lumumba, Λονδίνο, Νέα Υόρκη: Verso (2001) ISBN 1-85984-410-3