Ναργιλές

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ένας ναργιλές αιγυπτιακού τύπου.

Ο ναργιλές ή αργιλές είναι συσκευή καπνίσματος ασιατικής προέλευσης, στην οποία ο εισπνεόμενος καπνός φιλτράρεται, προηγουμένως, σε νερό.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ναργιλές είναι ασιατικής επινόησης για πιο άνετο και ταυτόχρονα ευχάριστο κάπνισμα. Η ονομασία του προέρχεται από τη περσική λέξη "ναργκιούλ" (=είδος ινδικής καρύδας), από την οποία στην αρχή κατασκευαζόταν πριν χρησιμοποιηθεί αργότερα γυάλινη σφαίρα.


Η πιο σωστή προφορά του όρου όμως είναι αργιλές έναντι του ναργιλές. Αυτό έχει την εξής γραμματική εξήγηση: παλαιότερα έλεγαν "τον αργιλέ", με τα χρόνια, όμως, ο όρος αυτός "ενώθηκε" κι έτσι προέκυψε ο όρος ναργιλές ο οποίος κι επικράτησε.

Μπορούμε να κατανοήσουμε την αλλαγή αυτή με το εξής διάγραμμα: τον αργιλέ - το-ν-αργιλέ - το[ν] ν-αργιλέ - τον ναργιλέ > ναργιλές.

Πλέον είναι πολύ αργά για να χρησιμοποιηθεί ο πιο σωστός (και πιο παλαιός) όρος αργιλές, αφού οι μελετητές της γραμματικής έχουν αποδεχθεί τον όρο ναργιλές αλλά και το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πληθυσμού χρησιμοποιεί τον όρο αυτό.

Άλλοι ωστόσο υποστηρίζουν πως εφόσον η λέξη αυτή είναι ξένη μπορεί να υπάρξει επιείκεια με τον τρόπο γραφής και προφοράς.


Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα βασικά μέρη του ναργιλέ είναι τα ακόλουθα τέσσερα:

  1. η γυάλινη σφαίρα (φιάλη),
  2. το μεταλλικό στέλεχος (διπλός σωλήνας),
  3. η εστία ("λουλάς")
  4. ο εύκαμπτος σωλήνας ("μαρκούτσι")

Τρόπος χρήσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γυάλινη φιάλη φέρει καθαρό νερό συνήθως μέχρι τη μέση. Μετά την αεροστεγή σύνδεση με τον κατακόρυφο σωλήνα τοποθετείται στη πάνω κατάληξή του, που ονομάζεται λουλάς, χαρμάνι καπνού που πωλείται στο εμπόριο και είναι αρκετά πιο ακίνδυνος σε σχέση με τον καπνό του τσιγάρου (ο καπνός αυτός παράγεται ειδικά για ναργιλέ). Στη συνέχεια, με μια μεταλλική μικρή τσιμπίδα τοποθετούνται πάνω στο χαρμάνι, που προηγουμένως έχει συμπιεσθεί ελαφρά με το χέρι, τεμάχια αναμμένου κάρβουνου.

Έτσι μόλις ο καπνιστής αρχίζει να εισπνέει, αραιώνεται ο εντός της φιάλης αέρας, δημιουργείται υποπίεση και ο καπνός από τον καιόμενο καπνό μαζί με αέρα εισέρχεται δια του κατακόρυφου σωλήνα στη φιάλη προκαλώντας φυσαλίδες και αναταραχή στο νερό με υπόκωφο θόρυβο.

Το πέρασμα αυτό του καπνού μέσα από το νερό που τον φιλτράρει τον ψύχει και αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό, το οποίο διαφοροποιεί τον ναργιλέ

Διάδοση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ναργιλές είναι συνηθισμένος στα μουσουλμανικά κράτη, ενώ σχετικά διαφοροποιημένος απαντάται και σε άλλες ασιατικές χώρες όπως η Ινδία. Στην Ελλάδα η χρήση του ήταν διαδεδομένη κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, ενώ συνεχίστηκε και στις αρχές του 20ού αιώνα.

Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται μια αύξηση στα μαγαζιά που προσφέρουν ναργιλέ τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, όχι ως καθημερινή συνήθεια αλλά περισσότερο ως δείγμα διαφοροποίησης και στυλ.

Καπνός ναργιλέ και ο βαθμός επικινδυνότητας του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χαρμάνι που καπνίζεται στον ναργιλέ θεωρείται λιγότερο επιβλαβές από κάθε άλλη μορφή καπνού, με την αιτιολογία ότι ο καπνιστής πως διατρέχει λιγότερους κινδύνους υγείας, αφού ο καπνός φιλτράρεται από νερό. Ο καπνός αυτός είναι υγρός και πολλές φορές αρωματισμένος και ονομάζεται τουμπεκί, όμως η φήμη του σε σχέση με το βαθμό επικινδυνότητας του δεν συνάδει με την επιστημονική κοινή γνώμη.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) το κάπνισμα ναργιλέ οδηγεί σε έκθεση του χρήστη σε εισπνεόμενο καπνό με όγκο 100 έως 200 φορές μεγαλύτερο απ' ότι το κάπνισμα ενός τσιγάρου. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι το νερό δεν κατακρατά τις συγκεντρώσεις τοξικών ενώσεων, όπως μονοξείδιο του άνθρακα, πίσσα, βαρέα μέταλλα και διάφορες καρκινογόνες ουσίες.

Παράδοση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κάπνισμα του ναργιλέ έχει περάσει στην ελληνική παράδοση μέσα από τραγούδια, κυρίως ρεμπέτικα.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Όλες οι σωληνώσεις είναι αεροστεγώς συνδεδεμένες, έτσι ώστε η υποπίεση που δημιουργείται από το ρούφηγμα του καπνιστή να αναγκάζει τον αέρα μαζί με τον καπνό από το χαρμάνι που καίγεται να μπαίνουν στο δοχείο περνώντας μέσα από το νερό.
  • Οι μανιώδεις καπνιστές των αρχών του 20ού αιώνα τον αποκαλούσαν χαρακτηριστικά και "βάσανο", λόγω της πολυσύνθετης διαδικασίας του.
  • Στο εμπόριο σήμερα πωλούνται και αρωματικοί καπνοί ειδικά για ναργιλέ. Στη χρήση τέτοιου καπνού σημειώνεται πως μετά τη τοποθέτηση του χαρμανιού στον λουλά αυτός καλύπτεται με μικρό τεμάχιο ασημόχαρτου και με μια οδοντογλυφίδα δημιουργούνται πολλές οπές, πάνω από τις οποίες και τοποθετούνται τα μικρά αναμμένα κάρβουνα. Πολλές φορές λόγω έλλειψης φωτιάς χρησιμοποιούνται και καρβουνάκια, όχι όμως τόσο επιτυχώς.
  • Ο ναργιλές σε διαμέρισμα μόνο ως διακοσμητικό είδος συνηθίζεται, η δε χρήση του δεν είναι απαγορευμένη.