Λείβηθρα

Τα Λείβηθρα ήταν αρχαία πόλη της Μακεδονίας . Η θέση της ήταν στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, κοντά στο Δίον. Έχουν ανακαλυφθεί ερείπια από αρχαίες εγκαταστάσεις. Κοντά βρίσκεται το ρέμα Συς (Ζηλιάνα) της Σκοτίνας των αρχαίων δημιουργώντας ένα τοπίο μεγάλης φυσικής ομορφιάς. Σύμφωνα με την παράδοση, στον τόπο αυτό είχε ταφεί ο Ορφέας. Η πόλη καταστράφηκε, σύμφωνα με τον Παυσανία όταν πλημμύρισε ο χείμαρρος Συς. Έτσι, τα ιερά, τα κτήρια και τα τείχη της καταστράφηκαν. Υπήρξαν ιερό πόλισμα των Μουσών. Για το λόγο αυτό, οι τελευταίες ονομάζονται συχνά και Λειβηθρίδες ή Λειβηθριάδες.

Μυθολογία

Στην πόλη βρίσκονταν και τα οστά του Μυθικού Ορφέα. Η καταστροφή της αρχικής πολίχνης των Λειβήθρων έγινε,όταν ο χείμαρος Συς, που πηγάζει απο τον Όλυμπο, ξεχείλισε και γκρέμισε τα τείχη,τους ναούς και τα σπίτια των Λειβήθρων. Ο χρησμός έλεγε οτι,αν ο ήλιος έβλεπε τα οστά του Ορφέα,η πόλη θα καταστρεφόταν απο τον Συν (Συς=Αγριογούρουνο). Τελικά η Καταστροφή δεν είχε την μορφή τέρατος,αλλα μορφή φυσικής θεομηνίας. Ο τάφος και τα οστά του Ορφέα τότε μεταφέρθηκαν σε άλλο σημείο στους πρόποδες του Ολύμπου.

Αρχαιολογικός χώρος και ακρόπολη

Στα Λείβηθρα ανακαλύφθηκαν τείχη, τα οποία κτίστηκαν από το Βασιλιά Αρχέλαο της Μακεδονίας, στα τέλη του 5ου π. Χ. αιώνα. Ως τοπωνύμιο εκτείνεται απο τον συνοικισμό Άγιος Νικόλαος(Παλιάμπελα-Πλατάνια) μέχρι τον ποταμό Ζυλιάνα ,ενω ο αρχαιολογικός χώρος των Λειβήθρων καταλαμβάνει έκταση 15 στρεμμάτων, όπου τα τελευταία χρόνια πραγματοποίούνται ανασκαφές. Θα λέγαμε,γενικά,ως προς την τοποθέτηση του αρχαιολογικού χώρου των Λειβήθρων η μέν Πόλη "Λείβηθρα" εκτείνεται στα σημερινά "Αλώνια" της Σκοτίνας, η δε Ακρόπολη "Λείβηθρα" στο τμήμα της παλαιάς Λεπτοκαρυάς. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το νεκροταφείο των Λειβήθρων,η Ακρόπολη του οχυρωματικού περιβάλλοντος. Τμήματα τοιών απο αργολιθοδομή, δάπεδα εσωτερικών χώρων, εξωτερικά λιθόστρωτα,νομίσματα και ειδώλια είναι τα βασικά ευρήματα των ανασκαφών που βρίσκονται σε πρώτο στάδιο. Τέλος αναφορές για τα Λείβηθρα κάνουν ο Ρωμαίος ιστορικός Τίτος Λίβιος για να ορίσει ακριβώς το μέρος που κατέβηκε η στρατιά του Ρωμαίου υπάτου Φιλίππου που βάδιζε κατά του Βασιλέα των Μακεδόνων Περσέα. Επίσης ο Στράβων μας αναφέρει ότι τα Λείβηθρα βρισκόταν κοντά στην κώμη Πίμπλεια της πόλης του Δίου και τέλος ο Παυσανίας μας διηγείται πως η πόλη αυτή κατεστράφη "υπο του Ζυός,χειμάρου του Ολύμπου.

Βιβλιογραφία

• Συλλογικό έργο, Νέα Εγκυκλοπαιδεία, τ. 14, σελ. 158, εκδ. Μαλλιάρης- Παιδεία, 2006.
• Λαϊκή παράδοση στον Κάτω Όλυμπο "Η Σκοτίνα" Ιω.Α.Καλιαμπός Κώδικας Θεσσαλονίκη 2007 σελ.274-278
• "Η αρχαία Ολυμπική Πιερία"Π.Ν.Αναγνωστοπούλου,γυμνασιάρχη,Κατερίνη 1971,σελ.28-41
• "Διαφημιστικό φυλλάδιο καφενείου Λείβηθρα" Λεπτοκαρυά 2001
• "Τα Λέιβηθρα" Ευτυχίας Παντερμανλή