Ευρωπαϊκή Ναυτική Δύναμη

Το έμβλημα της EUROMARFOR

Οπλόσημο

Η Ευρωπαϊκή Ναυτική Δύναμη (Euromarfor ή EMF) είναι μια Πολυεθνική Ναυτική Δύναμη, ικανή να εκτελεί αεροναυτικές και αμφίβιες επιχειρήσεις, η δε σύνθεσή της εξαρτάται από την ανατεθείσα αποστολή.

Η Euromarfor δημιουργήθηκε το 1995 όταν η Γαλλία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία συμφώνησαν να δημιουργηθεί μια δύναμη, με την οποία θα εκπληρώσουν τις αποστολές που ορίζονταν στη διακήρυξη του Πήτερσμπεργκ (Petersberg tasks), όπως ο θαλάσσιος έλεγχος, οι ανθρωπιστικές αποστολές, οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις, οι επιχειρήσεις αντίδρασης σε κρίσεις (προληπτική ανάπτυξη , θαλάσσιες περιπολίες, εκκαθάριση ναρκοπεδίων, κλπ) καθώς και οι επιχειρήσεις επιβολής της ειρήνης.

Αφιερωμένη κατά προτεραιότητα στην Ευρωπαϊκής Ένωσης (η δύναμη συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των δυνάμεων της ΕΕ στο ελάχιστο επίπεδο της ομάδας έργου (task group) με την ικανότητα να παρέχει ένα αναπτυσσόμενο Ναυτικό Στρατηγείο υψηλής ετοιμότητας ως Θαλάσσιο Στοιχείο Διοίκησης (Maritime Component Command MCC)), η Euromarfor μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε σε ένα περιβάλλον ΝΑΤΟ, ενεργώντας ως τμήμα του ευρωπαϊκού τομέα του ΝΑΤΟ, ή να ενεργεί κατόπιν εντολής άλλων διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, ο ΟΑΣΕ ή οποιαδήποτε άλλη πολυεθνική συμμαχία.

Ο οργανισμός

Η δομή της διοίκησης της EMF αντικατοπτρίζει το μη μόνιμο χαρακτήρα της δύναμης. Η πολιτική-στρατιωτική αρχή της Euromarfor είναι η Υψηλά Ιστάμενη Διυπουργική Επιτροπή (High Level Inter-Ministerial Committee (CIMIN)), στο ανώτατο επίπεδο της οργάνωσης των EUROFORCES, επικουρούμενη από μια πολιτικοστρατιωτική ομάδα εργασίας (WG POLMIL) ως εκτελεστική εξουσία της. Η CIMIN εξασφαλίζει την πολιτικο-στρατιωτική κατεύθυνση των συμμετεχόντων κρατών, καθορίζει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της δύναμης και εκδίδει οδηγίες για τον COMEUROMARFOR.

Κάτω από το POLMIL WG, μεταξύ άλλων ομάδων εργασίας, υπάρχει η ομάδα EMF Subworking Group (EMF SG), η οποία αποτελείται από εκπροσώπους από κάθε ένα από τα Εθνικά Ναυτικά Γενικά Επιτελεία. Αυτή η ομάδα EMF SG έχει συμβουλευτικό ρόλο προς το POLMIL WG για συγκεκριμένα ναυτικά θέματα και εκφράζει τις απόψεις των Εθνικών Ναυτικών Επιτελείων για συγκεκριμένα θέματα δικής τους αρμοδιότητας, όπως τις τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας και οργανικά θέματα.

Ο Επιχειρησιακός διοικητής της δύναμης είναι ο COMEUROMARFOR (CEMF), ο οποίος ορίζεται κάθε δύο χρόνια εκ περιτροπής μεταξύ των Εθνικών Ναυτικών Αρχών (NNAs) των 4 χώρων, και συγκεκριμένα:

• Commandant de la Force d’Action Navale (ALFAN) για τη Γαλλία
• Comandante in Capo della Squadra Navale (CINCNAV) για την Ιταλία
• Comandante Naval (COMNAV) για την Πορτογαλία
• Almirante de la Flota (ALFLOT) για την Ισπανία

Το Επιχειρησιακό στρατηγείο (Operational Headquarter (OHQ)) του CEMF βρίσκεται στο εκάστοτε εθνικό Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, ανάλογα με τη διοικούσα χώρα, και στελεχώνεται από το προσωπικό του, ο δε CEMF, στηρίζεται τόσο στο δικό του Εθνικό Επιτελείο όσο και στο προσωπικό τού μόνιμου κέντρου της EMF (EMF Permanent Cell (EMFPC)), για την εκπλήρωση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί.

Το Permanent Cell αποτελείται από τον Διευθυντή (βαθμού Πλοιάρχου) από την ίδια χώρα του CEMF, 4 αξιωματικούς του Πολεμικού Ναυτικού ως εθνικούς αντιπρόσωπους από τη Γαλλία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, 2 αξιωματικούς του Π.Ν. ως παρατηρητές από την Ελλάδα και την Τουρκία και μια γραμματέα υποστήριξης.

Όταν η ομάδα ενεργοποιείται, υπάρχουν τρία επίπεδα διοίκησης:

• Η Υψηλού επιπέδου Διυπουργική Επιτροπή (CIMIN) – που απαρτίζεται από τους τέσσερις Euromarfor Αρχηγούς Εθνικής Άμυνας και τους πολιτικούς Διευθυντές των Υπουργείων Εξωτερικών Υποθέσεων.
• Ο Διοικητής της Euromarfor (COMEUROMARFOR - CEMF) που είναι σε επιχειρησιακό επίπεδο.
• Ο Διοικητής του Euromarfor Task Group (COMGRUEUROMARFOR) που είναι σε τακτικό επίπεδο, κάτω από τον COMEUROMARFOR. Ο COMGRUEUROMARFOR διορίζεται, από την CIMIN, με την ενεργοποίηση της Δύναμης.

Πως ενεργοποιείται η EUROMARFOR

Η Euromarfor είναι μια μη μόνιμου χαρακτήρα πολυεθνική ναυτική δύναμη, η οποία, αν και αποτελείται από τέσσερα έθνη, είναι ανοικτή σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Ανάλογα με τη φύση της επιχείρησης, το μέγεθος της δύναμης μπορεί να κυμαίνεται από μια μικρή ομάδα αποστολών (task group), που δημιουργείται από λίγα πλοία, έως μια ευρέος φάσματος ομάδα αποστολών αποτελούμενη από αεροπλανοφόρα, σκάφη συνοδείας και υποστήριξης, καθώς και ένα αμφίβιο στοιχείο, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης. Για κάθε έργο, η απαιτούμενη δύναμη και η οργάνωση, θα συμφωνηθεί από κοινού από τα συμμετέχοντα κράτη. Εξάλλου, η δύναμη μπορεί να ενσωματώσει μονάδες από μη κράτη - μέλη, για εκπαιδευτικούς σκοπούς ή πραγματικές επιχειρήσεις (Real World Operations (RWO)).

Η Euromarfor είναι Δύναμη Αντίδρασης, προσαρμοσμένη στη δοθείσα αποστολή, η οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί εντός 5 ημερών από τη στιγμή που λάβει τη διαταγή ενεργοποίησης.

Ιστορικό

Η ιδέα για την ίδρυση της Euromarfor ξεκινά τον Ιούνιο του 1992, όταν υπεγράφη από τους υπουργούς των εξωτερικών υποθέσεων των εθνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης η διακήρυξη του Πήτερσμπεργκ, με τις αποστολές που συνδέονται με αυτήν.

Μετά τη διαδικασία της διαβούλευσης που άρχισε το 1993, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία επέδειξαν τη βούλησή τους να συμβάλλουν στην εκπλήρωση αυτών των αποστολών με την υπογραφή, στις 15 Μαΐου 1995 της δήλωσης της Λισσαβόνας, που δημιούργησε επίσημα τις EUROFORCES (με το θαλάσσιο στοιχείο EUROMARFOR και το στοιχείο της ξηράς EUROFOR).

Μετά τη δημιουργία της το 1995, η EMF μεγάλωσε και εξελίχτηκε γρήγορα ως ένα επιτυχημένο σχέδιο.

Το 2001, αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού από την Ελλάδα και την Τουρκία έγιναν μέλη του Euromarfor Permanent Cell με παρατηρητές, γεγονός που δείχνει τη δέσμευση των δύο αυτών χωρών να γίνουν μόνιμα μέλη της EMF.

Τα χρονικά διαστήματα στη θάλασσα σε επιχειρήσεις και ασκήσεις, σημείωναν αύξηση κάθε χρόνο και ανάμεσα στις πολλές σημαντικές αποστολές που αναλήφθηκαν, η EMF (παρά το γεγονός ότι ήταν μια πρόσφατη οργάνωση) αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου σε 2 Real World Operations (RWO).

Η πρώτη, ήταν η Operation Coherent Behaviour στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επιχείρηση αυτή, η πρώτη αυτόνομη επιχείρηση στην ιστορία της EMF, έγινε στο πλαίσιο εντολής από τα 4 Έθνη της Euromarfor. Στην επιχείρηση Coherent Behaviour, η EMF ήταν σε στενή συνεργασία με τις αρχές του ΝΑΤΟ, στην ίδια περιοχή της Επιχείρησης Active Endeavor και για τον ίδιο σκοπό (την εκτέλεση μιας επιχείρησης Συλλογής Πληροφοριών, Παρακολούθησης και Αναγνώρισης) από τον Οκτώβριο έως Νοέμβριο του 2002.

Με την ολοκλήρωση της πρώτης αυτής RWO, άλλη μια πρόκληση έγινε αποδεκτή από την EMF και η δύναμη διατέθηκε για άλλη μια φορά σε μια νέα RWO, την υποστήριξη του Διεθνούς Συνασπισμού στον Ινδικό Ωκεανό στην Επιχείρηση Enduring Freedom.

Με το ψευδώνυμό της Operation Resolute Behaviour, η EMF έλαβε μέρος στην Επιχείρηση Enduring Freedom μεταξύ Ιανουαρίου 2003 και Δεκεμβρίου 2005 και ανέλαβε τη διοίκηση της επιχείρησης, σε διάφορες περιόδους εκτελώντας συνολικά 1 χρόνο διοίκησης. Η αποστολή αυτή, για τη διάρκειά της και την έκταση των επιχειρήσεων, ήταν μια σημαντική προσπάθεια και μια επίδειξη της ισχυρής δέσμευσης των κρατών της EMF να αγωνιστούν μαζί με τη διεθνή κοινότητα στον παγκόσμιο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Ταυτόχρονα, η επιχείρηση αυτή ήταν το τελικό βήμα για να καταστεί η EMF μια πολύ γνωστή και ώριμη δύναμη και να αποδείξει την ικανότητά της να εκτελεί και διοικεί επιχειρήσεις οπουδήποτε στον κόσμο.

Κατά τη διάρκεια αυτής της αρχικής περιόδου, όχι μόνο μέσω των RWO, αλλά και μέσα από ένα δύσκολο πρόγραμμα ασκήσεων συνεργασίας με τις χώρες της Νότιας Μεσογείου, η προβολή και η διεθνή αναγνώριση της EMF αυξάνονταν σημαντικά.

Πρόσφατα, η Euromarfor αναπτύχθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών που είχε τη Διοίκηση (σαν CTF 448), του Ναυτικού Task Force της UNIFIL για χρονική περίοδο ενός έτους, από τον Μάρτιο του 2008 έως τον Φεβρουάριο του 2009. Αυτή η ανάπτυξη της EMF για εκτέλεση RWO, έδειξε για μια ακόμη φορά την ευελιξία και ικανότητα δράσης της, υπό την αιγίδα διαφορετικού οργανισμού. Αυτή θεωρείται σαν μια ιστορική ανάπτυξη, διότι ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που εκτελέστηκε μια Ναυτική Επιχείρηση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, καθώς επίσης γιατί για πρώτη φορά η EMF αναπτύχθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Από την ίδρυση της, η Euromarfor έχει ενεργοποιηθεί για ένα σύνολο 42 μηνών για επιχειρήσεις RWO.

Ιστορικό χρονοδιάγραμμα

19 Ιουνίου 1992	Διακήρυξη του Πήτερσμπεργκ. Ανακοίνωση της ιδέας ενεργείας των δυνάμεων της Δυτικής Ευρώπης
7 Σεπτεμβρίου 1992	Οι Υπουργοί Άμυνας της Γαλλίας, Ιταλίας και Ισπανίας αναπτύξουν την έννοια της προ-δομημένης Ευρωπαϊκής Ναυτικής Δύναμης.
15 Μαΐου 1995	Οι Υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Γαλλίας, Ιταλίας, Πορτογαλίας και Ισπανίας υπέγραψαν στη Λισσαβόνα τη θεμελιώδη πράξη δύο Ευρωπαϊκών δομών Δυνάμεων (EUROMARFOR και EUROFOR).
2 Οκτωβρίου 1995	Ο Ισπανός Ναύαρχος ACEDO MANTEOLA καθορίστηκε σαν ο πρώτος Διοικητής της EUROMARFOR.
23 Απριλίου 1996	Πρώτη ενεργοποίηση της EUROMARFOR για τη συμμετοχή της στην άσκηση EOLO ’96.
1 Οκτωβρίου - 30 Νοεμβρίου 2002 (σύνολο: 2 μήνες)	Πρώτη ενεργοποίηση της EUROMARFOR για τη συμμετοχή της σε Real World Operations. Επιχείρηση της EMF «Coherent Behaviour» (Στην θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου).
14 Ιανουαρίου 2003 - 12 Δεκεμβρίου 2005 (σύνολο: 28 μήνες)	Δεύτερη ενεργοποίηση της EUROMARFOR για τη συμμετοχή της σε Real World Operation. Επιχείρηση της EMF «Resolute Behaviour» (Στον Ινδικό Ωκεανό).
26 – 30 Νοεμβρίου 2007	Ενεργοποίηση του EUROMARFOR Task Group για τη συμμετοχή του στην άσκηση MULTICOOPERATIVE Exercise 2007 με την Αλγερία
29 Φεβρουαρίου 2008 - 28 Φεβρουαρίου 2009 (12 μήνες)	Τρίτη ενεργοποίηση της EUROMARFOR για τη συμμετοχή της σε Real World Operation «Impartial Behaviour» (Ανατολική Μεσόγειος Θάλασσα–Ακτές Λιβάνου).

Διατελέσαντες αρχηγοί - COMEUROMARFOR

02 Οκτωβρίου 1995	Αντιναύαρχος ACEDO MANTEOLA (SP)
07 Οκτωβρίου 1996	Αντιναύαρχος l PHILIPPE DURTESTE (FR)
22 Οκτωβρίου 1997	Αντιναύαρχος UMBERTO GUARNIERI (IT)
14 Φεβρουαρίου 1998	Αντιναύαρχος PAOLO GIARDINI (IT)
09 Οκτωβρίου 1998	Αντιναύαρχος REIS RODRIGUES (PT)
14 Οκτωβρίου 1999	Αντιναύαρχος FRANCISCO RAPALLO (SP)
14 Σεπτεμβρίου 2001	Αντιναύαρχος QUINTO GRAMELLINI (IT)
16 Σεπτεμβρίου 2003	Αντιναύαρχος ALAIN DUMONTET (FR)
20 Σεπτεμβρίου 2005	Αντιναύαρχος ANGEL TELLO VALERO (SP)
31 Αυγούστου 2006	Αντιναύαρχος FERNANDO ARMADA (SP)
17 Σεπτεμβρίου 2007	Αντιναύαρχος GIUSEPPE LERTORA (IT)
29 Απριλίου 2009	Αντιναύαρχος LUIGI BINELLI MANTELLI (IT)
15 Σεπτεμβρίου 2009	Αντιναύαρχος JOSÉ SALDANHA LOPES (PT)
28 Νοεμβρίου 2010	Αντιναύαρχος JOSÉ MONTEIRO MONTENEGRO (PT)