Επιχείρηση Μπαγκρατιόν

Επιχείρηση Μπαγκρατιόν
Ανατολικό Μέτωπο στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
Το πλάνο της Επιχείρησης Μπαγκρατιόν
Χρονολογία	23 Ιουνίου, 1944 – 29 Αυγούστου, 1944
Τόπος	περιοχή γύρω από την Λευκορωσία, την Πολωνία και την Λιθουανία
Έκβαση	αποφασιστική νίκη των Σοβιετικών
Μαχόμενα μέρη
Ναζιστική Γερμανία	Σοβιετική Ένωση
Αρχηγοί
Ερνστ Μπους Βάλτερ Μόντελ Γκέοργκ-Χανς Ράινχαρτ Κουρτ φον Τίπελσκιρχ Χανς Γιόρνταν	Ιβάν Τσερνιακόφσκι Κονσταντίν Ροκοσόφσκυ, Γκεόργκι Ζαχάροφ, Ιβάν Μπαγκραμιάν

Η Επιχείρηση Μπαγκρατιόν (ρωσ. «Операция Багратион», ή αλλίως Λευκορωσική Επιχείρηση) διεξήχθη από τις 23 Ιουνίου έως τις 29 Αυγούστου 1944. Αποτέλεσε μια σημαντική φάση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Επιχείρηση Μπαγκρατιόν ονομάστηκε έτσι προς τιμή του ήρωα του Πατριωτικού Πολέμου του 1812, Πιότρ Μπαγκρατιόν.

Με την επιτυχή διεξαγωγή της Επιχείρησης Μπαγκρατιόν, οι Σοβιετικοί κατάφεραν να απελευθερώσουν την Λευκορωσία και μερικές Βαλτικές Δημοκρατίες, και επίσης να διαλύσουν την Ομάδα Στρατιών Κέντρο. Η Βέρμαχτ υπέστη πολλές απώλειες, εξαιτίας του ότι ο Αδόλφος Χίτλερ δεν επέτρεψε καμία υποχώρηση.

Δυνάμεις

Σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια "Επιχειρήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων της ΕΣΣΔ στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο" από την σοβιετική πλευρά συμμετείχαν 2.400.000 στρατιώτες ενώ από την γερμανική πλευρά συμμετείχαν 1.200.000 στρατιώτες της Ομάδας Στρατιών Κέντρο.

ΕΣΣΔ

• 1ο Μέτωπο Βαλτικής (Μπαγκραμιάν)
• 1ο Λευκορωσικό Μέτωπο (Τσερνιακόφσκι)
• 2ο Λευκορωσικό Μέτωπο (Ζαχάροφ)
• 3ο Λευκορωσικό Μέτωπο (Ροκοσόφσκυ)

Γερμανία

• Ομάδα Στρατιών Κέντρο (Μόντελ)
  • 2η Στρατιά, η οποία αμυνόταν στο Πίνσκ.
  • 9η Στρατιά, η οποία αμυνόταν νοτιο-ανατολικά του Μπομπρούισκα.
  • 4η Στρατιά
  • 3η Στρατιά Πάντσερ (και οι δύο αμύνονταν στον Δνείπερο).

Προετοιμασία

Στην αρχή, η σοβιετική διοίκηση θεώρησε ότι η Επιχείρηση Μπαγκρατιόν θα ήταν ίδια με την Επιχείρηση Κουτούζωφ και με την Επιχείρηση Ρουμιάντσεφ, οι οποίες διεξάχθηκαν στο Κουρσκ. Στις μονάδες των μετώπων του Κόκκινου Στρατού που θα λάμβαναν μέρος στην Επιχείρηση Μπαγκρατιόν, θα στέλνονταν πολλά πολεμοφόδια, με τα οποία οι μονάδες έπρεπε να προωθηθούν 150-200 χιλιόμετρα. Ο Κόκκινος Στρατός δεν είχε δημιουργήσει ποτέ πριν μια τέτοια επιχείρηση, για αυτό όλα τα έγγραφα και σχέδια που είχαν σχέση με την Επιχείρηση Μπαγκρατιόν, καθώς και η διεξαγωγή της επιχείρησης κρατούταν μυστική.

Μάχη

Οι στρατιώτες του 1ου Βαλτικού Μετώπου, του 1ου, του 2ου και του 3ου Λευκορωσικού Μετώπου, με την βοήθεια των ανταρτών κατάφεραν να διαλύσουν πολλά αμυντικά κέντρα της Ομάδας Στρατιών Κέντρο (στην αρχή διοικητής ήταν ο Έρνστ Μπους, τον οποίο αντικατέστησε ο Βάλτερ Μόντελ), να περικυκλώσουν και να εξουδετερώσουν μεγάλες δυνάμεις των Γερμανών στο Βιτσέμπσκ, στο Μπουμπρούισκ, στο Βίλνιους, στο Μπρέστ (Λευκορωσία) και στα ανατολικά του Μινσκ, να απελευθερώσουν την Λευκορωσία (3 Ιουλίου 1944), την Λιθουανία (13 Ιουλίου 1944), την ανατολική Πολωνία και προωθήθηκαν μέχρι την Ανατολική Πρωσία.

Η Επιχείρηση Μπαγκρατιόν είχε δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο διεξήχθη από τις 23 Ιουνίου-4 Ιουλίου 1944 και περιείχε τις παρακάτω επιχειρήσεις:

• Επιχείρηση προσβολής Βιστέμπσκ-Ορσάν
• Επιχείρηση προσβολής Μογκιλιόφ
• Επιχείρηση προσβολής Μπομπρούισκ
• Επιχείρηση προσβολής Πολότσκ
• Επιχίερηση προσβολής Μινσκ

Το δεύτερο στάδιο της Επιχείρησης Μπαγκρατιόν διεξήχθη από τις 5 Ιουλίου έως τις 29 Αυγούστου 1944:

• Επιχείρηση προσβολής Βίλιουνσκ
• Επιχείρηση προσβολής Σιαουλάισκ
• Επιχείρηση προσβολής Μπελοστόκς
• Επιχείρηση προσβολής Λιουμπλίν-Μπρέτσκ
• Επιχείρηση προσβολής Κάουνας
• Επιχείρηση προσβολής Οβέτσκ

Απώλειες

Γερμανία

Οι απώλειες της διοίκησης της Βέρμαχτ ήταν:

• 9 νεκροί.
• 22 αιχμάλωτοι.
• 1 αγνοούμενος.
• 2 διοικητές αυτοκτόνησαν.

Οι απώλειες της Βέρμαχτ σε στρατιώτες ήταν:

• 300.000 νεκροί.
• 250.000 τραυματίες.
• 120.000 αιχμάλωτοι.

Οι συνολικές απώλειες ήταν 670.000 στρατιώτες.

ΕΣΣΔ

Οι απώλειες του Κόκκινου Στρατού σε εξοπλισμό ανέρχονταν σε:

• 2956 άρματα μάχης.
• 2447 πυροβόλα.
• 822 αεροσκάφη.

Οι απώλειες του Κόκκινου Στρατού σε στρατιώτες ήταν:

• 178.507 νεκροί και αγνοούμενοι.
• 587.308 τραυματίες.

Αποτέλεσμα

Οι Σοβιετικοί κατάφεραν να προωθηθούν 900 χιλιόμετρα, μέχρι την Ανατολική Πρωσία. Κατάφεραν να διαλύσουν την αμυντική γραμμή μεταξύ της Ομάδας Στρατιών Κέντρο και της Ομάδας Στρατιών Νότος, και να διαλύσουν τελείως την Ομάδα Στρατιών Κέντρο. Η Ομάδα Στρατιών Βορράς αποκλείστηκε από τις υπόλοιπες ομάδες στρατιών της Βέρμαχτ. Μετά από την επιτυχή διεξαγωγή της Επιχείρησης Μπαγκρατιόν, άρχισε η επίθεση κατά της Γερμανίας από τους Αγγλο-Αμερικάνους και από τους Σοβιετικούς.

Ενδιαφέροντα γεγονότα

• Μερικοί ξένοι εκδότες αμφισβήτησαν την εξαιρετική διεξαγωγή της Επιχείρησης Μπαγκρατιόν. Στην Μόσχα, με απόφαση της δίοικησης της STAVKA, διεξήχθη η γνωστή "Παρέλαση των νικημένων", κατά την οποία, στις 17 Ιουλίου 1944, στη Μόσχα παρέλασαν 57.000 φυλακισμένοι Γερμανοί στρατιώτες και αξιωματικοί.