Γιαν Χους
Ο Γιαν Χους (τσεχ. Jan Hus) (1369 Βοημία - 6 Ιουλίου 1415 Κωνσταντία, Γερμανία) ήταν Τσέχος (Βοημός) θρησκευτικός φιλόσοφος, μεταρρυθμιστής και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα.
Ως θρησκευτικός μεταρρυθμιστής ήταν επηρεασμένος από τον καθηγητή της Οξφόρδης Τζον Ουίκλιφ (Ιωάννης Ουϊκλίφφιος), αλλά η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία θεώρησε τις διδασκαλίες του αιρετικές. Έτσι, ο Γιαν Χους καταδικάστηκε το 1415 στην Σύνοδο της Κωνσταντίας, πόλη της νότιας Γερμανίας, σε θάνατο. Κάηκε ως αιρετικός στην πυρά στις 6 Ιουλίου 1415. Ο Γιάν Χους είχε προσέλθει στην σύνοδο της Κωνσταντίας για να παρουσιάσει τις απόψεις του, έχοντας την εγγύηση από τον αυτοκράτορα Σιγισμούνδο, ότι δεν θα τον πειράξουν.
Ο Χους υπήρξε πρόδρομος του προτεσταντικού κινήματος, και άσκησε ισχυρή επιρροή στην κεντρική Ευρώπη, και ιδιαίτερα στις διδασκαλίες του Μαρτίνου Λούθηρου. Όσοι ασπάζονταν τις θέσεις του Χους αποκλήθηκαν "Ουτρακβίτες"[1] ή «Χουσίτες». Οι Χουσιτικοί Πόλεμοι (1419-1436) οδήγησαν στις συμφωνίες της Βασιλείας οι οποίες έδωσαν τη δυνατότητα να υπάρξει μια μεταρρυθμισμένη εκκλησία στο Βασίλειο της Βοημίας, σχεδόν έναν αιώνα προτού να πραγματοποιηθούν τέτοιες εκδηλωθεί το κίνημα του Λουθηρανισμού.
Το εκτενές συγγραφικό έργο του Χους απέκτησε προεξέχουσα θέση στην ιστορία της τσεχικής λογοτεχνίας. Είναι επίσης, υπεύθυνος για την εισαγωγή της χρήσης των διακριτικών (ειδικά το χάτσεκ) στην τσεχική ορθογραφία, προκειμένου να αντιπροσωπευθεί κάθε ήχος από ένα ενιαίο σύμβολο.
Σήμερα, ένα άγαλμα του Γιαν Χους στέκεται στη παλαιά πόλη της Πράγας, ενώ η μνήμη του τιμάται στις 6 Ιουλίου, επέτειο της εκτέλεσής του, και αποτελεί επίσημη αργία στην Τσεχία.
[Επεξεργασία] Δείτε επίσης
- O sancta simplicitas: λατινική φράση που φέρεται να είπε ο Γιαν Χους.
[Επεξεργασία] Υποσημειώσεις
- ↑ Προέρχεται από τη λέξη Utraque