Γιαν Χους
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ο Γιαν Χους (Jan Hus) (1369 Βοημία - 6 Ιουλίου 1415 Κωνσταντία, Γερμανία) ήταν Τσέχος (Βοημός) θρησκευτικός φιλόσοφος, μεταρρυθμιστής και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα.
Η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία θεώρησε τις διδασκαλίες του αιρετικές και ο Χους καταδικάστηκε το 1411 από το Συμβούλιο της Κωνσταντίας της νότιας Γερμανίας σε θάνατο.
Ο Χους έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο προτεσταντικό κίνημα το οποίο είχε άσκησε ισχυρή επιρροή στην κεντρική Ευρώπη, και ιδιαίτερα οι διδασκαλίες του Μαρτίνου Λούθηρου. Όσοι ασπάζονταν τις θέσεις του Χους αποκλήθηκαν «Χουσίτες». Οι πόλεμοι των Χουσιτών οδήγησαν στις συμφωνίες της Βασιλείας οι οποίες έδωσαν τη δυνατότητα να υπάρξει μια μεταρρυθμισμένη εκκλησία στο Βασίλειο της Βοημίας, σχεδόν έναν αιώνα προτού να πραγματοποιηθούν τέτοιες εξελίξεις από τον λουθηρανικό ανασχηματισμό.
Το εκτενές συγγραφικό έργο του Χους απέκτησε προεξέχουσα θέση στην ιστορία της τσεχικής λογοτεχνίας. Είναι, επίσης, υπεύθυνος για την εισαγωγή της χρήσης των διακριτικών (ειδικά το χατσεκ) στην τσεχική ορθογραφία, προκειμένου να αντιπροσωπευθεί κάθε ήχος από ένα ενιαίο σύμβολο.
Σήμερα, ένα άγαλμα του Γιαν Χους στέκεται στη παλιά πόλη της Πράγας. Η αναμνηστική ημέρα του Γιαν Χους είναι στις 6 Ιουλίου, επέτειο της εκτέλεσής του Γιαν Χους, και αποτελεί επίσημη αργία στην Τσεχία.
