Ακροδεξιά

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Ακροδεξιά (πολιτική))
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Στη σύγχρονη πολιτική σκηνή, με τον όρο Ακροδεξιά καλείται ένα σύνολο πολιτικών οι οποίες είναι συντηρητικές, ολοκληρωτικές και εθνικιστικές. Πολλάκις, ο όρος αυτός έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει ιδεολογίες όπως ο Εθνικοσοσιαλισμός κι ο Φασισμός, ενώ είναι άμεσα συσχετιζόμενος με τον ρατσισμό.

Η ιστορία της Ακροδεξιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορίας της Ακροδεξιάς αρχίζει τον 18ο αιώνα στη Γαλλία. Με το ξέσπασμα της Γαλλικής Επανάστασης οι διάφορες τάσεις, άλλες πιο συντηρητικές κι άλλες πιο ριζοσπαστικές, έλαβαν μέρος διεκδικώντας κοινωνικές ελευθερίες, δικαιοσύνη κι ισότητα. Καθώς ωστόσο η μεγάλη πλειοψηφία των επαναστατών είχε ως στόχο την απελευθέρωση της ανερχόμενης μεσαίας τάξης των εμπόρων, βιοτεχνών, τεχνιτών και άλλων, υπήρξαν διάφοροι παλαιοί ευγενείς και πρώην άρχοντες που κατέκριναν την ανάπτυξη του εμπορίου ως ανήθικη, την κατάργηση της θρησκείας ως ασέβεια και τη ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας ως καταστροφή. Πρότασσαν δε το αίτημα για επιστροφή στις παραδοσιακές αξίες, όπως η καταγωγή, το "αίμα" και η πίστη. Αυτός ήταν και ο αρχικός πυρήνας της Ακροδεξιάς, η αντίδραση απέναντι στην Επανάσταση και τις αξίες που αυτή πρέσβευε. Η Ακροδεξιά δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει τη δύναμη που είχαν οι φορείς της στο παρελθόν και σταδιακά άρχισε να αφομοιώνεται από το νέο σύστημα, κρατώντας απλά την αίγλη των πάλαι ποτέ ιδεών της και μένοντας σε ορισμένες βασικές συντηρητικές απόψεις γύρω από τα κοινωνικά ζητήματα.

Η Ακροδεξιά στην Ευρώπη του 20ου αιώνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την πτώση και παρακμή της Ακροδεξιάς σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, ήρθε να αντικαταστήσει η επάνοδός της στις πρώτες τέσσερεις δεκαετίες του 20ου αιώνα στην Ευρώπη. Ο ιταλικός Φασισμός που προέκυψε από τον Εθνικοσυνδικαλισμό κι ο γερμανικός Ναζισμός που προέκυψε από τον Εθνικοσοσιαλισμό, είναι τα βασικότερα και χαρακτηριστικότερα παραδείγματα που δείχνουν την ισχύ που είχε στους λαούς, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης που ξέσπασε τη δεκαετία του '30. Σε λιγότερο από μία εικοσαετία, ακροδεξιά κόμματα είχαν καταλάβει την εξουσία στην Ισπανία, την Ιταλία και τη Γερμανία, ενώ δικτατορίες είχαν εγκατασταθεί σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα.

Η Ακροδεξιά στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ελλάδα αποτελεί μια αμφιλεγόμενη περίπτωση αναφορικά με το κατά πόσο υπήρξε σε αυτή ακραία δεξιά πτέρυγα και πότε. Η μία άποψη λέει πως η Ακροδεξιά υπήρξε κι ενσαρκώθηκε με τις κατά καιρούς δικτατορίες που εγκαθιδρύονταν ή με τα διάφορα κόμματα της Ριζοσπαστικής Δεξιάς. Η άλλη άποψη τονίζει πως Ακροδεξιά στην χώρα μας δεν υπήρξε, για τον απλούστατο λόγο ότι ποτέ στη Ελλάδα δεν υπήρξε μια εθνική αστική τάξη, τα συμφέροντα της οποίας να εξυπηρετούνται με κάποιου είδους ακροδεξιά κόμματα. Η άποψη αυτή θεωρεί πως οι κυρίαρχες ελίτ της Ελλάδας είχαν εξαρτώμενα από τη Δύση ή τη Ρωσία συμφέροντα κι εκφράζονταν με αντίστοιχους πολιτικούς σχηματισμούς.

Η πρώτη άποψη είναι πιο εμφανής, η δεύτερη ενισχύεται ωστόσο από ιστορικά γεγονότα. Λόγου χάρη, η δικτατορία της 4ης Αυγούστου του Ι. Μεταξά ήταν ολοκληρωτικό καθεστώς, συντηρητικό, αντικομμουνιστικό και εθνοκεντρικό, αλλά είχε άριστες σχέσεις και με την Αγγλία πέραν της Γερμανία, ενώ ταυτόχρονα έμεινε πιστό στην ελληνοτουρκική φιλία, στρεφόμενο ακόμα και πολλές φορές εναντίον των προσφύγων της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Παρομοίως, η δικτατορία της 21ης Απρίλη της Χούντας των Συνταγματαρχών υπήρξε δυτικόφιλο, αντισοβιετικό καθεστώς, συντηρητικό κι εθνοκεντρικό αλλά όχι ακροδεξιό, ούτε εθνικιστικό σε τέτοιο βαθμό όσο είναι η κανονική ακροδεξιά. Η βάση της ακροδεξιάς ιδεολογίας διεθνώς αλλά και κοινός παρονομαστής των δύο καθεστώτων που εγκαθιδρύθηκαν στην Ελλάδα είναι η άρνηση του κοινοβουλευτισμού και η συγκέντρωση της εξουσίας γύρω από μία ολιγαρχία[1][2][3].Στην Ελλάδα,από ορισμένους κύκλους προερχόμενους κυρίως από την Αριστερά,έχει παρατηρηθεί η διεύρυνση των πολιτικών ορίων της Ακροδεξιάς και έχουν κατονομαστεί ως φορείς των ιδεών της πτέρυγες της Νέας Δημοκρατίας[4][5] αλλά και κόμματα του ευρύτερου συντηρητικού χώρου όπως η Πολιτική Άνοιξη[6] και ο ΛΑ.Ο.Σ.[7].Τα κόμματα της ελληνικής Δεξιάς ωστόσο θεωρούν εσφαλμένη την προσέγγιση αυτή και διαχωρίζουν τη θέση τους.[8][9]Σήμερα, τάσεις της υπάρχουν μέσω εθνικιστικών ομάδων όπως η Χρυσή Αυγή και ο Μαύρος Κρίνος. Τα υπόλοιπα κόμματα κι οργανώσεις που κατά καιρούς δημιουργούνταν, είτε απορροφήθηκαν από τα προαναφερθέντα και την ευρύτερη Δεξιά, είτε διαλύθηκαν ολοσχερώς.

Η Ακροδεξιά σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την ήττα της Γερμανίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ιδέες του ναζισμού δεν εκφράστηκαν, τουλάχιστον ανοιχτά, από κάποιο μέτωπο ή σύνολο ανθρώπων. Σήμερα όμως ξέρουμε ότι στην Ευρώπη και τον κόσμο δρα πληθώρα ακροδεξιών ομάδων, πολλές φορές εγκληματικής φύσης. Δεν αφομοιώνει τόσο εργατικά στρώματα, αλλά νέους που λόγω της πολύπλευρης σημερινής κρίσης, αξιών, θεσμών, αγορών εργασίας, αναζητούν βίαιες διεξόδους κι ιδεολογικά άλλοθι για τις πράξεις τους. Έχει διάφορες τάσεις και σχετίζεται άμεσα με την Τρίτη Θέση, τον Νεοφασισμό και τον Νεοναζισμό. Κατηγορείται για εγκληματικές πράξεις εις βάρος μεταναστών, μειονοτήτων, ομοφυλόφιλων, αριστερών και αναρχικών, καθώς και για σύμπραξη με τις δυνάμεις καταστολής σε πολλές περιπτώσεις.

Πηγές και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


  • "Δεξιά, Λαϊκή Δεξιά, Ακρα-δεξία, Περιεχόμενο και Ιστορικές Καταβολές των Εννοιών", Β. Μαγκλάρας
  • "ΛΑ.Ο.Σ.: Στα βήματα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς", Εφημερίδα ΡΗΞΗ, Φύλλο 56, Γ. Καραμπελιάς
  • "Η Ακροδεξιά σε Ελλάδα και Ευρώπη", Περιοδικό ΑΡΔΗΝ, Μ. Μελετόπουλος, Τεύχος 36
  • "Μαρξισμός και σύγχρονη μετανάστευση", Δ. Ντούσας

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]