Αέρηδες (συνοικία)

Το μνημείο Αέρηδες (βόρεια πλευρά)

Με το όνομα Αέρηδες φέρεται συνοικία της Αθήνας από της εποχής της μεταφοράς της πρωτεύουσας από το Ναύπλιο και συγκεκριμένα η γύρω περιοχή από το μνημείο "Ωρολόγιο του Κυρρήστου" κοινώς λεγόμενο Αέρηδες, εξ ου και τ όνομά της.

Καθ΄ όλη τη περίοδο της Βασιλείας του Όθωνα η συνοικία αυτή αποτελούσε το κύριο κέντρο της πόλης των Αθηνών. Εκεί υπήρχε η παλιά αγορά και η λεγόμενη πλατεία του πλατάνου, στην οποία ήταν ο παλαιός στρατώνας όπου στρατοπέδευε ο Βαυαρικός στρατός. Από τη μικρή πλατεία του "Πύργου των Ανέμων" αρχίζει η οδός Αιόλου που τότε ήταν η μία από τις δύο οδούς που διέσχιζαν την Αθήνα, όπου μαζί με την κάθετη σ΄ αυτήν οδό Ερμού συγκέντρωναν την εμπορική κίνηση της πόλης. Κοντά στη πλατεία αυτή ήταν και η πλατεία του Δημοπρατηρίου όπου και λίγο βορειότερα δημιουργήθηκε αργότερα μια νέα αγορά η λεγόμενη "Αμπατζήδικα". Επίσης πρό της μικρής πλατείας των Αέρηδων βρισκόταν το οθωμανικό τέμενος που αργότερα μετατράπηκε σε στρατιωτικό κλίβανο όπου και ανεγέρθηκαν οι πρώτες οικίες. Αργότερα έγινε η διάνοιξη ης οδού Αδριανού που διασχίζει ολόκληρη τη συνοικία της Πλάκας που τότε ήταν η αριστοκρατικότερη οδός.

Οι Αέρηδες και ο Μεντρεσές σε γκραβούρα τον 18ο αιώνα

Επίσης στη μικρή πλατεία του Πύργου των Ανέμων στη βόρεια πλευρά ήταν ο Μεντρεσές Αθηνών, οθωμανικό ιεροδιδασκαλείο που είχε μεταβληθεί σε φυλακές όπου κρατούνταν επί βαυαρικού καθεστώτος οι πολιτικοί υπόδικοι.

Γενικά η συνοικία αυτή διέσωζε την επί τουρκοκρατίας μορφή της Αθήνας. Αρχικά διέμεναν σ΄ αυτή φοιτητές και οικογένειες στρατιωτικών. Μετά όμως της μεταφοράς του Πανεπιστημίου από τους πρόποδες της Ακρόπολης στη σημερινή θέση του κεντρικού κτιρίου και της απομάκρυνσης των στρατιωτικών σωμάτων στα "παραπήγματα" (σημερινή θέση απέναντι από το Χίλτον, στο στρατιωτικό νοσοκομείο) η συνοικία αραιώθηκε και έχασε τη πρώτη της μορφή μεταβαλλόμενη σε μια ήσυχη συνοικία. Από το 1904 με Βασιλικό Διάταγμα περί αλλαγής ονομάτων τοποθεσιών η συνοικία αυτή μετονομάσθηκε σε συνοικία Αδριανού, πλην όμως συνεχίζει να παραμένει περισσότερο γνωστή με το παλαιότερο όνομά της.

Ιστορικά Μνημεία

Το Λουτρό των Αέρηδων

Στην περιοχής της Πλάκας σήμερα διασώζεται το Λουτρό των Αέρηδων, κειμήλιο από την τουρκοκρατία. Το περίτεχνο κτίριο διατηρούσε ο Αμπίντ Εφέντης κατά τη διάρκεια της πρώτης οθωμανικής περιόδου (1453-1669) και λειτουργούσε μέχρι και το 1965 ως χαμάμ. Διακρίνονται οι δάτρητοι θόλοι, οι υπέροχες μαρμάρινες γούρνες, η εστία παραγωγής καπνού.