X-Men (σειρά ταινιών)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σειρά ταινιών X-Men
X-Men Trilogy.jpg
Σκηνοθεσία Μπράιαν Σίνγκερ
(X-Men, X-Mem 2)
Μπρετ Ράτνερ
(X-Men: H Τελική Αναμέτρηση)
Γκάβιν Χουντ
(X-Men η Αρχή: Γούλβεριν)
Μάθιου Βον
(X-Men: Η Πρώτη Γενιά)
Τζέιμς Μάνγκολντ
(The Wolverine)
Παραγωγή 20th Century Fox
Σενάριο Ντέιβιντ Χέιτερ
(X-Men)
Μάικλ Ντόχερτι, Νταν Χάρις & Ντέιβιντ Χέιτερ
(X-Men 2)
Σάιμον Κίνμπεργκ & Ζακ Πεν
(X-Men: H Τελική Αναμέτρηση)
Ντέιβιντ Μπενίοφ & Σκιπ Γουντς
(X-Men η Αρχή: Γούλβεριν)
Τζέιν Γκόλντμαν, Άσλεϊ Έντουαρντ Μίλλερ, Ζακ Στεντζ & Τζέιμι Μος
(X-Men η Αρχή: Γούλβεριν)
Κρίστοφερ Μακουάρι, Μαρκ Μπόμπακ & Σκοτ Φρανκ
(The Wolverine)
Πρωταγωνιστές Χιου Τζάκμαν
Πάτρικ Στιούαρτ
Ίαν ΜακΚέλεν
Άννα Πάκουιν
Χάλι Μπέρι
Φάμκε Γιάνσεν
Τζέιμς Μάρσντεν
Ρεμπέκα Ρομέιν
Σον Άσμορ
Γλώσσα Αγγλικά

Η σειρά ταινιών X-Men (αγγλικά: X-Men film series) είναι μια επιτυχημένη σειρά ταινιών βασισμένη στα δημοφιλή κόμικς της Marvel, με τίτλο X-Men. Η σειρά, που οφείλει τη δημιουργία της στο σκηνοθέτη Μπράιαν Σίνγκερ και το κινηματογραφικό στούντιο της 20th Century Fox, αποτελείται από τρεις ταινίες: X-Men (2000), X2: X-Men United (2003) και X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση (X-Men: The Last Stand) (2006). Η τριλογία απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και έκανε ρεκόρ στο παγκόσμιο box office με συνολικές εισπράξεις πάνω από 1.890.000.000 δολάρια παγκοσμίως, ενώ θεωρείται πως άλλαξε για πάντα τα καλλιτεχνικά στάνταρτς των ταινιών κόμικ και οδήγησε στη ραγδαία άνθηση του είδους από το 2000 κι έπειτα όπως Spider-Man, Batman Begins, Fantastic Four και Superman: Η Επιστροφή (Superman Returns).

Με την ολοκλήρωση της τριλογίας η Fox προχώρησε στην ανάπτυξη δύο spin-off: X-Men η Αρχή: Γούλβεριν (X-Men Origins: Wolverine, 2009) και X-Men: Η Πρώτη Γενιά (X-Men: First Class, 2011). Και οι δύο ταινίες αναμένεται να συνεχίσουν και να ολοκληρωθούν σε δύο διαφορετικές τριλογίες. Τον Ιούλιο του 2013 αναμένεται να κυκλοφορήσει η ταινία The Wolverine, η οποία αποτελεί συνέχεια του X-Men η Αρχή: Γούλβεριν και το 2014 η ταινία X-Men: Ημέρες ενός Ξεχασμένου Μέλλοντος (X-Men: Days of Future Past) η οποία θα αποτελεί συνέχεια τόσο του X-Men: Η Πρώτη Γενιά όσο και του X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση.

Επίσης, γίνονται συζητήσεις για πιθανή συνέχεια της αρχικής τριλογίας.

Τριλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

X-Men (2000)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφίσα της ταινίας X-Men

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε όλη την τριλογία, η γενικότερη ιστορία αφορά στη σύγκρουση μεταξύ κοινών και μεταλλαγμένων ανθρώπων και παραπέμπει σε κοινωνικά φαινόμενα όπως ο ρατσισμός και ο φόβος προς το διαφορετικό, είτε αυτό έχει να κάνει με φυλετικές διακρίσεις ή ακόμα και με την ομοφυλοφιλία. Το όλο σκηνικό λοιπόν στήνεται στην πρώτη ταινία της σειράς, όπου ο θεατής γνωρίζει της δύο βασικές παρατάξεις της υπόθεσης: την ομάδα μεταλλαγμένων με το όνομα X-Men, του φιλικού προς τους ανθρώπους καθηγητή Εξέβιερ (Xavier) και την Αδελφότητα των Μεταλλαγμένων (The Brotherhood of Mutants) του Μαγκνίτο (Magneto), παλιού φίλου του καθηγητή, ο οποίος όμως είναι εχθρικός απέναντι στην ανθρωπότητα γιατί τη θεωρεί υπεύθυνη για την περιθωριοποίηση και την κακομεταχείριση των ομοίων του. Ο Μαγκνίτο, τον οποίο υποδύεται ο σπουδαίος θεατρικός ηθοποιός σερ Ίαν Μακ Κέλεν και οι εκάστοτε ακόλουθοί του (στο πρώτο X-Men αυτοί απαρτίζονται από τους Σέιμπερτουθ, Τοντ και Μυστίκ) είναι ο βασικός αντίπαλος που πρέπει να αντιμετωπίζουν κάθε φορά οι X-Men. Την περίφημη ομάδα των σούπερ-ηρώων με αρχηγό τον Τσαρλς Εξέβιερ (τον υποδύεται ο εξίσου σημαντικός Πάτρικ Στιούαρτ) απαρτίζουν ο Σάικλοπς (Τζέιμς Μάρσντεν), η Στορμ (Χάλι Μπέρι) και η Τζην Γκρέι (Φάμκε Γιάνσεν). Κατά τη διάρκεια του έργου στην ομάδα προστίθενται οι Ρογκ (Άννα Πάκουιν), Άισμαν (Σον Άσμορ) και βέβαια ο Γούλβεριν, ο πιο διάσημος και αγαπημένος ήρωας των κόμικς, το ρόλο του οποίου κρατά ο Αυστραλός σούπερσταρ Χιου Τζάκμαν. Ακολουθούν 140 λεπτά δράσης και ειδικών εφέ με αποκορύφωμα τη σκηνή στο Άγαλμα της Ελευθερίας, όπου ο Γούλβεριν παλεύει με το Σέιμπερτουθ και σώζει τη Ν. Υόρκη από το Μαγκνίτο, με τη σύμπραξη των υπόλοιπων X-Men. Η ταινία απέσπασε κυρίως καλές κριτικές[2] και γοήτευσε με τη σκοτεινή ατμόσφαιρά της. Το 2000 βρέθηκε στο top 10 των ταινιών της χρονιάς με τις μεγαλύτερες εισπράξεις παγκοσμίως.

X2: X-Men United (2003)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφίσα της ταινίας X-Men 2

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συνέχεια του X-Men θεωρείται από πολλούς η καλύτερη ταινία κόμικ όλων των εποχών και αποτελεί σημείο αναφοράς για όλα τα sequel, αφού ξεπέρασε από κάθε άποψη την αυθεντική, πρώτη ταινία. Αυτή τη φορά, οι X-men καλούνται να αντιμετωπίσουν το συνταγματάρχη Γουίλιαμ Στράικερ (Μπράιαν Κοξ), παλιό γνώριμο του Γούλβεριν αφού αυτός οφείλεται για το αδαμάντιο που καλύπτει το σκελετό του, ο οποίος θέλει να αφανίσει δια παντός όλους τους μεταλλαγμένους του πλανήτη. Παράλληλα, παρακολουθούμε το Γούλβεριν να αναζητά τις ρίζες του και να αναπτύσει ένα ειδύλλιο με την Τζην Γκρέι ενώ γνωρίζουμε καινούργιους ήρωες όπως το Νάιτκροουλερ ή αλλιώς Κουρτ Βάγκνερ (Άλαν Κάμινγκ), τον Πάιρο και τον Κολοσσό. Η ταινία εντυπωσιάσε με τα εφέ και τη δράση της και αποθεώθηκε από κοινό και κριτικούς λόγω του βάθους με το οποίο την προσέγγισε ο Σίνγκερ και των ολοκληρωμένων χαρακτήρων της.[4]

X-Men: The Last Stand (2006)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφίσα της ταινίας X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τελευταία ταινία της τριλογίας έμελλε να είναι επεισοδιακή. Ο Μπράιαν Σίνγκερ, ο άνθρωπος που την έφερε στο φως, αρνήθηκε τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή να σκηνοθετήσει τη συνέχειά της, αφού είχε αποφασίσει να γυρίσει την ταινία Superman: Η Επιστροφή (Superman Returns) για λογαριασμό της Warner Bros. Τα ηνία, προς μεγάλη απογοήτευση των φαν, ανέλαβε ο Μπρετ Ράτνερ, γνωστός στο Χόλιγουντ για επετυχημένα blockbusters όπως το Αλεξίσφαιροι Ντετέκτιβ (Rush Hour) . Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα της υπερπαραγωγής που ξεπέρασε τα 200.000.000 δολάρια σε κόστος, σίγουρα δεν ήταν εφάμιλλο των δυο προηγούμενων ταινιών, παρόλα αυτά οι περισσότεροι παραδέχτηκαν πως ήταν μια πραγματικά διασκεδαστική ταινία, με ασταμάτητη δράση, γοργούς ρυθμούς και απίστευτα εφέ. Σήμα κατατεθέν άλλωστε της Τελικής Αναμέτρησης, όπως είναι ο ελληνικός τίτλος της, αποτελεί η περίφημη σκηνή με την Golden Gate Bridge του Σαν Φρανσίσκο την οποία ο Μαγκνίτο χρησιμοποιεί ως ιπτάμενο μεταφορικό μέσο για να φτάσει στο νησί Αλκατράζ. Η άλλη καλύτερη φάση του έργου, είναι η συγκλονιστική σκηνή στο σπίτι της Τζην Γκρέι, η οποία, μετά το θάνατό της στο τέλος του X2, αναστένεται και μεταμορφώνεται σε Dark Phoenix (Σκοτεινός Φοίνικας), ένα πανίσχυρο πλάσμα γεμάτο οργή και μανία για καταστροφή. Η ευγενική φύση λοιπόν της ηρωίδας κυριεύται από το μένος του Φοίνικα και ο Γούλβεριν, μαζί με τους υπόλοιπους X-Men, καλείται να την αντιμετωπίσει αν θέλει να σώσει την ανθρωπότητα από τον αφανισμό (απρόθυμα βέβαια, αφού είναι πάντα ερωτευμένος μαζί της). Το X3 έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ των Καννών στις 22 Μαϊου και δημιούργησε νέο ρεκόρ εισπράξεων ως η ταινία με το μεγαλύτερο άνοιγμα όλων των εποχών μέχρι το 2006 (126.000.000 δολάρια το πρώτο σαββατοκύριακο προβολής της[5]).

Spin-offs[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

X-Men η Αρχή: Γούλβεριν (2009)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφίσα της ταινίας X-Men η Αρχή: Γούλβεριν

Το X-Men η Αρχή: Γούλβεριν (X-Men Origins: Wolverine) σκηνοθετήθηκε από τον Γκαβιν Χουντ και πρωταγωνιστεί ο Χιου Τζάκμαν στο ρόλο του Γούλβεριν. Αποτελεί prequel και εστιάζει στο παρελθόν του χαρακτήρα, πριν και λίγο μετά αφού εισαχθεί στον σκελετό του το αδαμάντιο. Η ταινία αποκαλύπτει ότι ο Βίκτορ Κριντ/Σέιμπερτουθ είναι ετεροθαλής αδερφός του. Ο Ντέιβιντ Μπένιοφ άρχισε να γράφει τον Οκτώβτιο του 2004 το σενάριο και αντίθετα με τις προηγούμενες ταινίες, γυρίστηκε στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία. Η ταινία εισάγει τους χαρακτήρες Γκάμπιτ και Ντέντπουλ.[7]

X-Men: Η Πρώτη Γενιά (2011)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφίσα της ταινίας X-Men: Η Πρώτη Γενιά
  • Σκηνοθεσία: Μάθιου Βον
  • Πρωταγωνιστούν: Τζέιμς ΜακΑβόι, Μάικλ Φασμπέντερ, Κέβιν Μπέικον, Τζένουαρι Τζόουνς, Ρόουζ Μπερν, Νίκολας Χουλτ, Τζένιφερ Λόρενς, Ζόε Κράβιτζ, Κέιλεμπ Λάντρι Τζόουνς, Λούκας Τιλ
  • Πρεμιέρα: 3 Ιουνίου 2011Country flag • 9 Ιουνίου 2011 Country flag
  • Προϋπολογισμός: $120.000.000[8]

Το X-Men: Η Πρώτη Γενιά (X-Men: First Class) κυκλοφόρησε στις 3 Ιουνίου 2011. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Μάθιου Βον και πρωταγωνιστούν ο Τζέιμς ΜακΑβόι στο ρόλο του Καθηγητή Χ και ο Μάικλ Φασμπέντερ στο ρόλο του Έρικ Λέχνσερ. Αποτελεί prequel της αρχικής τριλογίας και εστιάζει στα πρώτα χρόνια των Εξέβιερ και Μαγκνέτο, στην ίδρυση της σχολής και στη ρήξη που θα τους οδηγήσει από φίλοι να γίνουν εχθροί. Το Δεκέμβριο του 2009 ο Μπράιαν Σίνγκερ υπέγραψε να σκηοθετήσει την ταινία αλλά το Μάρτιο του 2010 η 20th Century Fox ανακοίνωσε ότι ο Σίνγκερ θα παραμείνει στο πρότζεκτ ως παραγωγός και όχι ως σκηνοθέτης.[9]

The Wolverine (2013)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σκηνοθεσία: Tζέιμς Μάνγκολντ
  • Πρωταγωνιστούν: Χιου Τζάκμαν, Χιρογιούκι Σανάντα, Χαλ Γιαμανούτσι, Τάο Οκαμότο, Ρίλα Φουκουσίμα, Γουίλ Γιουν Λι, Μπράιαν Τι, Σβετλάνα Κοντσένκοβα
  • Πρεμιέρα: 26 Ιουλίου 2013 Country flag
  • Προϋπολογισμός: $100.000.000

Ο Μακουάρι προσελήφθη να γράψει το σενάριο της ταινίας τον Αύγουστο του 2009.[10] Ο Ντάρεν Αρονόφσκι προσελήφθη να σκηνοθετήσει την ταινία τον Οκτώβριο του 2010. Το Μάρτιο του 2011, το πρότζεκτ καθυστέρησε εξαιτίας της αποχώρησης του Αρονόφσκι καθώς η παραγωγή της ταινίας θα τον κράταγε μακριά από την πατρίδα του για σχεδόν ένα χρόνο.[11] Τελικά επιλέχθηκε ο Τζέιμς Μάνγκολντ να σκηνοθετήσει την ταινία[12] και ο Μπόμπακ ανέλαβε να ξαναγράψει το σενάριο το Σεπτέμβριο του 2011. [13] Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2012 στη Νέα Νότια Ουαλία, συνεχίστηκαν στο Τόκιο τον Αύγουστο του 2012 και επέστρεψαν στη Νέα Νότια Ουαλία τον Οκτώβριο του 2012.

Spin-offs που δεν υλοποιήθηκαν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

X-Men Origins: Magneto[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Δεκέμβριο του 2004, η 20th Century Fox προσέλαβε τον σεναριογράφο Σέλντον Τέρνερ να συντάξει μια spin-off ταινία X-Men, και επέλεξε να γράψει το X-Men Origins: Magneto, περιγράφοντάς το ως "Ο Πιανίστας συναντά τους X-Men".[14] Τον Απρίλιο του 2007, ο Ντέιβιντ Σ. Γκόγιερ είχε προσληφθεί για να σκηνοθετήσει.[15] Ο Τέρνερ είπε ότι το σενάριο εστίαζε στο τι έγινε μεταξύ του 1939 και 1955[16], και την προσπάθεια του Μαγκνέτο να επιβιώσει στο Άουσβιτς. Συναντά τον Εξέβιερ, ένα νεαρό στρατιώτη, κατά τη διάρκεια της απελευθέρωσης του στρατοπέδου. Αυτός κυνηγάει τους Ναζί εγκληματίες πολέμου που τον βασάνιζαν, και αυτή η δίψα για εκδίκηση μετατρέπει τον ίδιο και τον Εξέβιερ σε εχθρούς.[15]

Τον Μάιο του 2006, ο Ίαν ΜακΚέλεν δήλωσε ότι θα επαναλάβει το ρόλο που είχε και στο X-Men: Η Τελική Αναμέτρηση.[17] Η Λόρεν Σάλερ Ντόνερ δήλωσε ότι η ταινία θα χρειαστεί τον Μακέλεν για να εδραιωθεί η ιστορία, η οποία θα πραγματοποιηθεί σε αναδρομές. Με την πρόσληψη του Γκόγιερ το 2007, ειπώθηκε ότι ηθοποιοί νέοι σε ηλικία θα υποδυθούν τους χαρακτήρες.[15] Ο Μακέλεν ήλπιζε η ταινία να αρχίσει και να τελειώσει μέχρι τον Ιούλιο του 2008.[18]

Η ταινία ήταν προγραμματισμένη να γυριστεί στην Αυστραλία με ημερομηνία κυκλοφορίας το 2009[19][20], αλλά καθυστέρησε από την Απεργία των Σεναριογράφων του 2007-2008.[21] Τον Ιούνιο του 2008, στο X-Μen Origins προστέθηκε άλλος ένας χαρακτήρας, ο Γούλβεριν, για διαφορετική ταινία και το πρότζεκτ περίμενε την έγκριση για να αρχίσουν τα γυρίσματα στην Ουάσιγκτον τον Δεκέμβριο του 2008.[22] Ο Γκόγιερ είπε ότι τα γυρίσματα θα ξεκινήσουν εάν η ταινία X-Men η Αρχή: Γούλβεριν ήταν επιτυχής. Η ιστορία μετακινήθηκε στο 1961 και περιλάμβανε τους Εξέβιερ και Μαγκνέτο να μάχονται έναν κακοποιό.[23]

Ο Ίαν ΜακΚέλεν επιβεβαίωσε ότι δεν θα επαναλάβει το ρόλο του ως Μαγκνέτο, επικαλούμενος την ηλικία του, ως εμπόδιο.[24] Το 2009, η παραγωγός των X-Men, Λόρεν Σάλερ Ντόνερ, δήλωσε ότι η ταινία δεν μπορεί να γίνει.[25] Η Ντόνερ επίσης είπε ότι "το στούντιο έχει έναν πλούτο πιθανών ιστοριών, και πρέπει να σταθεί πίσω και να αποφασίσει ποια να κάνουν. Και ο Μαγνέτο, νομίζω, είναι στο πίσω μέρος της ουράς. Ίσως θα πάρει και πέντε χρόνια - ποιος ξέρει;"[26] Τόσο η Ντόνερ όσο και ο Μπράιαν Σίνγκερ δήλωσαν ότι η ταινία Magneto πιθανώς να μην προχωρήσει προς υλοποίηση, καθώς η ταινια X-Men: Η Πρώτη Γενιά αντικαθιστά την ιστορία των προγραμματισμένων ταινιών.[27][28] Στοιχεία του σεναρίου του Magneto ενσωματώθηκαν στο X-Men: Η Πρώτη Γενιά.[28]

Box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ταινία Ημερομηνία κυκλοφορίας Εισπράξεις Προυπολογισμός Πηγή
Παγκοσμίως Ηνωμένες Πολιτείες Ηνωμένες Πολιτείες Εξωτερικό Παγκοσμίως
X-Men Αύγουστος 2000 14 Ιουλίου 2000 $157.299.717 $139.039.810 $296.339.527 $75.000.000 [1]
X-Men 2 1 Μαΐου 2003 2 Μαΐου 2003 $214.949.694 $192.761.855 $407.711.549 $110.000.000 [3]
X-Men: The Last Stand 25 Μαΐου 2006 26 Μαΐου 2006 $234.362.462 $224.997.093 $459.359.555 $210.000.000 [5]
X-Men Origins: Wolverine 1 Μαΐου 2009 1 Μαΐου 2009 $179.883.157 $193.179.707 $373.062.864 $150.000.000 [6]
X-Men: First Class 3 Ιουνίου 2011 3 Ιουνίου 2011 $146,408,305 $207,215,819 $353,624,124 $160,000,000 [29]
Συνολικά $932,903,335 $957,194,284 $1,890,097,619 $705,000,000

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «X-Men (2000)». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=xmen.htm. Ανακτήθηκε στις 03/05/2011. 
  2. «X-Men στο Rotten Tomatoes». Rotten Tomatoes. http://www.rottentomatoes.com/m/xmen/. Ανακτήθηκε στις 03/05/2011. 
  3. 3,0 3,1 3,2 «X-Men 2 (2003)». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=x2.htm. Ανακτήθηκε στις 03/05/2011. 
  4. «X-Men 2 στο Rotten Tomatoes». Rotten Tomatoes. http://www.rottentomatoes.com/m/x2_xmen_united/. Ανακτήθηκε στις 03/05/2011. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 «X-Men: The Last Stand (2006)». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=x3.htm. Ανακτήθηκε στις 03/05/2011. 
  6. 6,0 6,1 6,2 «X-Men η Αρχή: Γούλβεριν στο Box Office Mojo». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=wolverine.htm. Ανακτήθηκε στις 16/01/2011. 
  7. Graser, Marc, and Tatiana Siegel (19/02/2008). "Reynolds, will.i.am join 'Wolverine'". Variety. http://www.variety.com/article/VR1117981136.html?categoryid=13&cs=1. Ανακτήθηκε στις 04/05/2011. 
  8. Lees, Rebecca (7 Οκτωβρίου 2010). "When the X-Men met the Ox-Men". The Oxford Student. http://oxfordstudent.com/2010/10/07/when-the-x-men-met-the-ox-men/. Ανακτήθηκε στις 04/05/2011. 
  9. Fleming, Mike (26 Μαρτίου 2010). «Bryan Singer Producing 'X-Men: First Class'». Deadline.com. http://www.deadline.com/2010/03/singer-to-producex-men-first-class/. Ανακτήθηκε στις 04/05/2011. 
  10. Borys Kit (2009-08-13). "McQuarrie to pen 'Wolverine' sequel". The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-01-10. http://web.archive.org/web/20100110110714/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i367bfce562b7ee624637405023e9228f. Ανακτήθηκε στις 2009-08-13. 
  11. McClintock, Pamela (17 Μαρτίου 2011). "Darren Aronofsky Bows Out of 'Wolverine'". The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαρτίου 2011. http://www.webcitation.org/5xFzhgQKX. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2013. 
  12. Fleming, Mike (16 Ιουνίου 2011). "Fox Chooses James Mangold On 'Wolverine'". Deadline. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2011. http://www.deadline.com/2011/06/James-mangold-foxs-choice-for-the-wolverine. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2013. 
  13. Sneider, Jeff (1 Σεπτεμβρίου 2011). "'Total Recall' scribe rewriting 'Wolverine'". Variety. http://www.variety.com/article/VR1118042116?categoryid=13&cs=1&cmpid=RSS%7CNews%7CLatestNews. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2013. 
  14. Michael Fleming (12/12/2004). «Fox pages Turner to pen Magneto spinoff pic». Variety. http://www.variety.com/article/VR1117914863.html?categoryid=1238&cs=1. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  15. 15,0 15,1 15,2 Michael Fleming (26/04/2007). «Fox, Marvel move on 'garrett'». Variety. http://www.variety.com/article/VR1117963871.html?categoryid=13&cs=1. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  16. Michelle Kung (20/12/2004). «Checking in with... 'Magneto'». Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,1008429,00.html. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  17. Stax (02/05/2006). "McKellen Talks Magneto Movie". IGN (News Corporation). http://movies.ign.com/articles/704/704451p1.html. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  18. "McKellen keen for X-Men spin-off". BBC News Online. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7501846.stm. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  19. Shawn Adler (15/05/2007). «‘X-Men’ Spin-Off ‘Magneto’ To Reveal Anti-Hero Origin Story». MTV. http://www.mtvmoviesblog.com/2007/05/15/x-men-spin-off-magneto-to-reveal-anti-hero-origin-story/. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  20. «More superhero movies head for Australia». NineMSN]. 24/07/2007. http://news.ninemsn.com.au/article.aspx?id=280586. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  21. Jennifer Vineyard (02/10/2008). "Conceptual Artist Gives Glimpse Of ‘Magneto’ Origins". MTV Splash Page. http://splashpage.mtv.com/2008/10/02/conceptual-artist-gives-glimpse-of-magneto-origins/. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  22. Jeffrey Ressner (04/06/2008). «Klieg Lights, Big City». The Politico. http://www.politico.com/news/stories/0608/10807.html. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  23. Steve Weintraub (11/12/2008). "David Goyer reveals MAGNETO and INVISIBLE MAN Info". Collider. http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10120/tcid/1. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  24. "Ian McKellen won't make X-Men return". Lifestyle from Yahoo. 15/10/2009. http://splashpage.mtv.com/2009/10/13/ian-mckellen-assumes-he-wont-be-involved-in-x-men-origins-magneto. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  25. "'X-Men Origins: Magneto' Producer Says Film Might Never Be Made". Lifestyle from Yahoo. 16/10/2009. http://splashpage.mtv.com/2009/10/16/x-men-origins-magneto-producer-says-film-might-never-be-made. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  26. De Semlyen, Nick (16/10/2009). «The Future of the X-Men Franchise: Magneto». Empire magazine. http://www.empireonline.com/features/future-of-x-men-franchise/4.asp. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  27. Kit, Borys (21/12/2009). "Heat Vision Q&A: Bryan Singer on 'X-Men: First Class,' 'Avatar' and more". Heat Vision. http://www.heatvisionblog.com/2009/12/bryan-singer-xmen-first-class-jack-the-giant-killer-q-and-a.html. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  28. 28,0 28,1 Topel, Fred (23/08/2010). «Lauren Shuler Donner on X-Men: First Class». CraveOnline. http://www.craveonline.com/entertainment/film/article/lauren-shuler-donner-on-x-men-first-class-110069. Ανακτήθηκε στις 18/05/2011. 
  29. «X-Men: Η Πρώτη Γενιά στο Box Office Mojo». Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=xmenfirstclass.htm. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2011. 

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]