Ubuntu

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ubuntu
Ubuntu 9.04 "Jaunty Jackalope" με περιβάλλον εργασίας GNOME.
Δημιουργός	Canonical Ltd. Ubuntu Foundation
Πρώτη έκδοση	20 Οκτωβρίου 2004
Τελευταία έκδοση	9.04 (Jaunty Jackalope) 23 Απριλίου 2009
Τύπος	Λειτουργικό Σύστημα
Κατηγορία	Linux
Πυρήνας	Monolithic kernel
Γραφικό περιβάλλον	GNOME, KDE κ.α.
Αρχιτεκτονική	i386(x86), amd64(x86-64)
Ενημερώσεις	APT
Διαχείριση πακέτων	dpkg
Διαθέσιμο σε	Πολυγλωσσικό
Ανάπτυξη	Ενεργό
Άδεια χρήσης	GNU GPL, και άλλες
Ιστοσελίδα	www.ubuntu.com

Το Ubuntu (IPA: /u'buntu/) είναι ένα δωρεάν λειτουργικό σύστημα βασισμένο στον πυρήνα Linux. Το όνομα της διανομής προέρχεται από την έννοια ubuntu των Ζουλού και Κόσα (Xhosa), που σημαίνει “Είμαι ότι είμαι λόγω όσων όλοι είμαστε”. Ο στόχος του Ubuntu είναι η παροχή ενός διαρκώς ενημερωμένου, σταθερού λειτουργικού συστήματος για τον μέσο χρήστη, με ενισχυμένη έμφαση στην ευκολία χρήσης και εγκατάστασης. Το Ubuntu έχει χαρακτηριστεί ως η πιο δημοφιλής διανομή Linux για επιτραπέζιους υπολογιστές,^[1][2][3] διεκδικώντας περίπου το 30% επί του συνόλου των Linux συστημάτων σύμφωνα με μια έρευνα.^[4]

Το Ubuntu είναι ελεύθερο και ανοικτού κώδικα λειτουργικό, που σημαίνει ότι διανέμεται χωρίς χρέωση αλλά και ότι μπορεί να βελτιωθεί από κάθε ενδιαφερόμενο. Το Ubuntu χρηματοδοτείται από την Canonical Ltd., μία ιδιωτική επιχείρηση που ιδρύθηκε από τον Νοτιοαφρικανό επιχειρηματία Μαρκ Σάτλγουορθ. Αντί να πωλεί το Ubuntu καθεαυτό, η Canonical καταγράφει έσοδα από την επί πληρωμή τεχνική υποστήριξη που παρέχει για το προϊόν της. Διατηρώντας το Ubuntu ελεύθερο και ανοικτό η Canonical δέχεται και την βοήθεια τρίτων προγραμματιστών για την ανάπτυξή του.

To Kubuntu και το Xubuntu είναι επίσημες παραλλαγές του Ubuntu, που στόχο έχουν τον συνδυασμό των KDE και Xfce με τον πυρήνα του Ubuntu (κατ' εξοχήν το Ubuntu χρησιμοποιεί το GNOME περιβάλλον εργασίας). Το Edubuntu είναι μια επίσημη εναλλακτική έκδοση σχεδιασμένη για σχολική εκπαίδευση και θα ήταν εξίσου κατάλληλη για χρήση από παιδιά στο σπίτι.^[5] Το Gobuntu ήταν μια επίσημη εναλλακτική έκδοση που στόχο είχε την αυστηρή τήρηση των τεσσάρων ελευθεριών του Ιδρύματος Ελεύθερου Λογισμικού.^[6] Το Ubuntu JeOS είναι η πιο πρόσφατη επίσημη εναλλακτική έκδοση. Το JeOS είναι το προσχέδιο για το πως ένα λειτουργικό σύστημα θα έπρεπε να είναι στα πλαίσια μιας εικονικής συσκευής.^[7]

Το σύνθημα του Ubuntu είναι “Linux για ανθρώπους”, που περιγράφει τον πρωταρχικό σκοπό – τη δημιουργία μίας Linux διανομής περισσότερο εύκολης στη χρήση από τις υπόλοιπες. Η ευκολία της χρήσης του Ubuntu έχει οδηγήσει, με ορισμένες τροποποιήσεις, στην υιοθέτησή του από τις κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για χρήση από το κοινό και από τις υπηρεσίες τους.

Η τελευταία έκδοση είναι η 9.04 Jaunty Jackalope, που κυκλοφόρησε στις 23 Απριλίου 2009. Περιλαμβάνει αρκετές βελτιώσεις, με πιο αξιοσημείωτη τη συντόμευση του χρόνου του boot, ορισμένες επιπλέον εφαρμογές, όπως ένα νέο σύστημα ειδοποιήσεων και την εφαρμογή Janitor που απομακρύνει άχρηστα πακέτα, μια εφαρμογή τοπικού cloud computing καθώς και την τελευταία έκδοση του περιβάλλοντος εργασίας GNOME 2.26. Η επόμενη έκδοση θα είναι η 9.10 Karmic Koala και θα κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο του 2009.

Πίνακας περιεχομένων 1 Χαρακτηριστικά 2 Απαιτήσεις Συστήματος 2.1 Έκδοση Server 2.2 Έκδοση Desktop 2.3 Έκδοση Netbook remix 3 Εγκατάσταση 4 Εκδόσεις του Ubuntu 5 Παραπομπές 6 Επιπλέον ανάγνωση 7 Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία] Χαρακτηριστικά

Το Ubuntu επικεντρώνεται στη χρηστικότητα,^[8] περιλαμβάνοντας εκτεταμένα τη χρήση της εντολής RootSudo.^[9] Η εφαρμογή εγκατάστασης Ubiquity επιτρέπει την εγκατάσταση του Ubuntu στο σκληρό δίσκο από ένα περιβάλλον Live CD χωρίς να χρειάζεται η επανεκκίνηση του συστήματος για την εγκατάσταση, ενώ η εφαρμογή Wubi επιτρέπει την εγκατάσταση μέσα από περιβάλλον Microsoft Windows, κάνοντας έτσι πιο εύκολη τη μετάβαση στο Linux για τους χρήστες Windows. Το Ubuntu επιπλέον επικεντρώνεται στη προσιτότητα και διεθνοποίηση, για να προσεγγίσει περισσότερους χρήστες. Ακόμα, μια από τις βασικές διαφορές του με άλλες διανομές, όπως το Debian, είναι ότι επιτρέπει την εγκατάσταση πακέτων μη ελεύθερου λογισμικού για ορισμένους ειδικούς σκοπούς, όπως για παράδειγμα οδηγούς υλικού (drivers) για ορισμένα είδη υλικού (hardware) ή codecs για την αναπαραγωγή πολυμέσων. Από την έκδοση 5.04, η κωδικοποίηση UTF-8 είναι η στάνταρ κωδικοποίηση χαρακτήρων. Το προκαθορισμένο περιβάλλον εργασίας αποκαλείται Human και χαρακτηρίζεται από αποχρώσεις του καφέ και πορτοκαλί.

Εκτός από τα προκαθορισμένα εργαλεία συστήματος και άλλες μικρές εφαρμογές, το Ubuntu έχει εγκατεστημένες τις εφαρμογές: OpenOffice.org, τον περιηγητή ιστοσελίδων Firefox, το πρόγραμμα μηνυμάτων Pidgin (παλαιότερα γνωστό ως Gaim), το πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνων GIMP, το πρόγραμμα διανυσματικών γραφικών Inkscape καθώς και την εφαρμογή επιφάνειας εργασίας Compiz fusion. Δεκάδες μικρά παιχνίδια χαρτιών και παζλ είναι προεγκατεστημένα, περιλαμβάνοντας Sudoku και σκάκι. Το Ubuntu έχει προρρυθμισμένα όλες τις θύρες επικοινωνίας κλειστές προσθέτοντας μεγαλύτερη ασφάλεια, μερικοί όμως χρήστες προτιμούν τη χρήση κάποιου τείχους προστασίας (Firewall) για να παρακολουθούν τις εισερχόμενες και εξερχόμενες συνδέσεις.

Το Ubuntu προσφέρει μια πλήρη σειρά από εφαρμογές που δουλεύουν κατευθείαν μετά την εγκατάσταση, αλλά δεν μπορούν όλα να χωρέσουν σε ένα CD. Το live CD επιτρέπει στους χρήστες να δουν εάν το σύστημα μας τους είναι συμβατό πριν προχωρήσουν στην εγκατάσταση.^[10] Τα cd εγκατάστασης αποστέλλονται δωρεάν σε όποιον τα ζητήσει, αλλά είναι διαθέσιμα για μεταφόρτωση και από το Internet. Το Ubuntu live CD χρειάζεται 256ΜΒ RAM, και για την εγκατάσταση στο σκληρό δίσκο χρειάζεται 4Gb ελεύθερο χώρο.^[11] Επίσης είναι διαθέσιμη για μεταφόρτωση μία εναλλακτική έκδοση που χρησιμοποιεί τον debian installer σε λειτουργία κειμένου (text mode) και στοχεύει σε χρήστες με μικρότερες απαιτήσεις συστήματος, κατασκευαστές συστημάτων με προεγκατεστημένο το Ubuntu, και για περίπλοκα διαμερίσματα σκληρού δίσκου περιλαμβάνοντας τη χρήση του LVM.^[12]

Με την έκδοση του Ubuntu 7.04 τον Απρίλιο του 2007, η διαδικασία εγκατάστασης άλλαξε λίγο, υποστηρίζοντας πλέον την μετακίνηση από τα Windows.^[13] με ένα νέο εργαλείο πουεισάγει τους σελιδοδείκτες του χρήστη (bookmarks), τις ταπετσαρίες (wallpapers) και τις ρυθμίσεις από τα Windows για άμεση χρήση στo Ubuntu.

Είναι επίσης διαθέσιμα εργαλεία για συγκεκριμένες εγκαταστάσεις. Με το Wubi είναι δυνατή η εγκατάσταση Ubuntu σε ένα διαμέρισμα Windows και από το γραφικό περιβάλλον των Windows. Χρησιμοποιεί επίσης το εργαλείο μετακίνησης το οποίο εισάγει τις ρυθμίσεις του χρήστη από τα Windows.

[Επεξεργασία] Απαιτήσεις Συστήματος

Η τελευταία έκδοση του Ubuntu υποστηρίζει επίσημα τις αρχιτεκτονικές Intel x86 και AMD64 στην έκδοση Desktop και αρχιτεκτονικές Intel x86, AMD64 and SPARC στην έκδοση Server.^[14]

Υπάρχουν ακόμη εκδόσεις για PowerPC, IA-64 (Itanium) και PlayStation 3.^[15]

Για παλαιότερα συστήματα που δεν καλύπτουν τις απαιτήσεις που αναφέρονται παρακάτω, υπάρχουν οι εκδόσεις Xubuntu, που βασίζεται στο περιβάλλον Xfce, το οποίο χρησιμοποιεί περίπου τη μισή μνήμη RAM και χώρο στο σκληρό δίσκο.

[Επεξεργασία] Έκδοση Server

Ενώ υπάρχει η δυνατότητα να εγκατασταθεί η έκδοση Server σε ένα παλαιότερο σύστημα (π.χ. ένα 75 MHz Pentium με 32MB RAM),^[16] οι"ελάχιστες απαιτήσεις"^[17] για ικανοποιητικές επιδόσεις είναι:

• 300 MHz x86 επεξεργαστής
• 64 MB μνήμη (RAM)
• Τουλάχιστον 2 GB χώρο στο σκληρό δίσκο (για πλήρη εγκατάσταση και χώρο swap)
• VGA κάρτα γραφικών με δυνατότητα απεικόνισης 640x480
• CD-ROM

[Επεξεργασία] Έκδοση Desktop

Για την έκδοση Desktop, οι "ελάχιστες απαιτήσεις"^[17]:

• 500 MHz x86 επεξεργαστής
• 256 MB μνήμη (RAM)
• 4 GB χώρο στο σκληρό δίσκο
• Κάρτα γραφικών με δυνατότατα απεικόνισης 1024x768

[Επεξεργασία] Έκδοση Netbook remix

Η έκδοση είναι σχεδιασμένη ειδικά για Netbook, με σκοπό μεταξύ άλλων να αποδίδει καλύτερα στις μικρές οθόνες. Οι απαιτήσεις είναι:

• Επεξεργαστής 700 MHz x86
• 384MB μνήμη RAM
• 6 GB χώρο στο σκληρό δίσκο
• Κάρτα γραφικών με δυνατότατα απεικόνισης 800x600 και 3D

[Επεξεργασία] Εγκατάσταση

Για την έκδοση Desktop, υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι εγκατάστασης:^[14]

Desktop CD

"Η έκδοση desktop CD επιτρέπει τη δοκιμή του Ubuntu χωρίς να αλλάξει κάτι στο σύστημά σας, και την επιλογή για εγκατάσταση μετά. Αυτός είναι ο τρόπος που χρησιμοποιούν οι περισσότεροι χρήστες. Θα χρειαστούν 256MB RAM για την εγκατάσταση από αυτό το cd."

Alternate Install CD

"Η εναλλακτική εγκατάσταση σας επιτρέπει να δημιουργήσετε ειδικές εγκαταστάσεις του Ubuntu. Χρησιμοποιείται για τις ακόλουθες καταστάσεις: δημιουργία προ-ρυθμισμένων συστημάτων από κατασκευαστές, αναβαθμίσεις από παλαιότερες εγκαταστάσεις όπου δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης δικτύου, LVM και/ή RAID διαμερίσματα δίσκου; εγκατάσταση σε συστήματα με λίγοτερο από 256MB RAM (σημειωτέον οτι σε συστήματα με μικρή μνήμη RAM υπάρχει περίπτωση να μην είναι δυνατή η χρήση του πλήρους περιβάλλοντος εργασίας."

[Επεξεργασία] Εκδόσεις του Ubuntu

Το Ubuntu κυκλοφορεί σε αρκετές παράγωγες εκδόσεις με διαφορετικά χαρακτηριστικά κυρίως ως προς το λογισμικό που περιλαμβάνουν:

• Ubuntu, η στάνταρ έκδοση με περιβάλλον εργασίας GNOME
• Kubuntu, με περιβάλλον εργασίας KDE
• Xubuntu, με περιβάλλον εργασίας XFCE
• Edubuntu με Gnome ή KDE, προσανατολισμένο σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες και χρήση στην τάξη
• Ubuntu Studio, για εφαρμογές πολυμέσων

Εκτός από αυτές τις βασικές παραλλαγές υπάρχουν και άλλες διανομές που βασίζονται ή βασίστηκαν στο Ubuntu, όπως οι Mythbuntu, Linux Mint, Gnoppix και άλλες.

[Επεξεργασία] Παραπομπές

[Επεξεργασία] Επιπλέον ανάγνωση

• Hill, Benjamin Mako (2006). The Official Ubuntu Book. U.S.: Prentice Hall. ISBN 0-13-243594-2.
• Thomas, K. (2007). Beginning Ubuntu Linux, Second Edition. U.S.: Apress. ISBN 1-59059-820-2.
• Oxer, Jonathan (2006). Ubuntu Hacks. U.S.: O'Reilly Media. ISBN 0-596-52720-9.
• Gagne, M. (2007). Moving to Ubuntu Linux. U.S.: Addison-Wesley. ISBN 0-321-42722-X.
• Hudson, A. (2006). Ubuntu Unleashed. UK.: SAMS. ISBN 0-672-32909-3.

[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Ubuntu - Επίσημη σελίδα (Αγγλικά)
• Ubuntu-gr - Ελληνική κοινότητα του Ubuntu
• Ubuntu brainstorm - Ιδέες για υλοποίηση από τους χρήστες του Ubuntu (Αγγλικά)