Παμψυχισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο λεγόμενος Παμψυχισμός αποτελεί φιλοσοφική θεωρία σύμφωνα με την οποία κάθε μορφή της ύλης δεν είναι μόνο ζώσα, κατά τον υλοζωισμό, αλλά φέρει και ψυχική φύση ανάλογη με αυτή του ανθρωπίνου πνεύματος.

Η θεωρία του Έντουαρντ Μπάρνετ Τέιλορ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τη θεωρία του Ανιμισμού (Παμψυχισμός είναι ελεύθερη μετάφραση) πρώτος διατύπωσε ο Άγγλος Εθνολόγος Έντουαρντ Μπάρνετ Τέιλορ στο έργο Primitive Culture, ως μια θεωρία επί εθνολογικής και κοινωνικής βάσης για την προέλευση της θρησκείας.

Κατά την θεωρία αυτή Παμψυχισμός είναι η πίστη του "πρωτόγονου" ανθρώπου σε ψυχές που εμψυχώνουν τη φύση. Από αυτή την πίστη ο "πρωτόγονος" οδηγήθηκε ύστερα στην προγονολατρεία και στην πίστη της μετεμψύχωσης, και από εκεί στην πίστη σε θεούς. Από την πίστη σε θεούς οδηγούμαστε στο πολυθεϊσμό, κι έπειτα στο μονοθεϊσμό.

Ο Tylor χρησιμοποίησε τη θεωρία της εξέλιξης για να παρουσιάσει το πως η θρησκεία αποτελεί σταδιακή εξέλιξη από τον Παμψυχισμό, ότι δηλαδή ο Παμψυχισμός είναι η αρχαιότερη φάση της θρησκείας. Παρ' όλ' αυτά η θεωρία του δεν ευσταθεί, καθώς η αντίληψη της ψυχής εκφράζει έναν μεταγενέστερο πολιτισμό, ο οποίος δεν μπορεί να είναι η πηγή της θρησκείας. Με άλλα λόγια για να βρούμε την πηγή της θρησκείας πρέπει να βρούμε την πρωτογενή αδιαφοροποίητη κοινωνία, η οποία δεν μπορεί να είναι μια κοινωνία που έχει αναπτύξει θεωρία περί ψυχών.


Με την ευρύτερη σημασία του όρου, (της θεωρίας αυτής), συνεπάγεται ότι τελικά η ψυχή διαδραματίζει ηγετικό ρόλο μέσα στη Φύση γεγονός που έχει ως συνέπεια ο μηχανισμός των φυσικών δυνάμεων, κατά τη θεωρία του φυσιοκαλισμού να κατευθύνεται από μιά ανώτερη ψυχική δύναμη, θεωρία που υποστηρίζουν οι Παράκελσος, Φέχνερ, Μπέχερ και Βεντσλ.

Σε μιά ακόμη περισσότερο ριζοσπαστική έννοια και σημασία ο παμψυχισμός σημαίνει ότι κάθε σώμα αποτελεί φαινόμενο μιας ψυχικής πραγματικότητας. Με αυτόν τον προσδιορισμό, που δέχεται αρχικά ο Λάιμπνιτς, καταλήγει στο ότι η πραγματικότητα τελικά είναι οι μονάδες.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πάπυρος Λαρούς Μπριττάνικα τ.48ος, σ.48
  • Γρηγόρης Δ. Ζιάκας, Θρησκεία και Πολιτισμός των προϊστορικών κοινωνιών και των αρχαίων λαών, εκδόσεις Κορνηλία Σφακιανάκη, Θεσσαλονίκη 2002, σσ. 113-114.