Ουιγούροι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τρία μικρά κορίτσια ουιγουρικής καταγωγής στην κυριακάτικη αγορά της πόλης Χοτάν, στην αυτόνομη επαρχία Σιντζιάνγκ της Κίνας

Οι Ουιγούροι (ουιγουρικά: ئۇيغۇر, μεταγραμμένο στο λατινικό αλφάβητο ως Uyghur, απλά Κινέζικα: 维吾尔, στα παδοσιακά Κινέζικα: 維吾爾, στο διεθνές φωνητικό αλφάβητο IPA με χρήση αγγλικών φωνημάτων: /uː.iˈɡʊr/ [1]) [2] είναι τουρκογενής εθνική ομάδα που ζει στην Ανατολική και Κεντρική Ασία. Σήμερα, οι Ουιγούροι ζουν κυρίως στην αυτόνομη επαρχία της Σιντζιάνγκ (αναφέρεται και ως ανατολικό Τουκιστάν) στην Κίνα. Το 80% των Ουιγούρων της Ξινγιάνγκ ζουν στο νοτιοδυτικό τμήμα της επαρχίας, το Λεκανοπέδιο Ταρίμ.[3] Εκτός της επαρχίας Σιντζιάνγκ, η μεγαλύτερη κοινότητα Ουιγούρων στην Κίνα βρίσκεται στην περιοχή Ταογιουάν, στη νοτιοκεντρική επαρχία της Χουνάν.[4] Έξω από την Κίνα, σημαντικές κοινότητες Ουιγούρων υπάρχουν στο Καζακστάν, το Κιργιστάν και το Ουζμπεκιστάν. Μικρότερες κοινότητες υπάρχουν στο Αφγανιστάν, Πακιστάν, Γερμανία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες, Νορβηγία. Ρωσία, Σαουδική Αραβία, Καναδάς, τις ΗΠΑ και την Τουρκία.[5]

Όνομα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημασία του όρου Ουιγούρος είναι ασαφής. Οι περισσότεροι Ουιγούροι γλωσσολόγοι και ιστορικοί θεωρούν ότι προέρχεται από την λέξη ουγουχούρ που στην Ουιγουρική γλώσσα σημαίνει ένωση ανθρώπων. Στο παλαιό Τουρκικό αλφάβητο έχει βρεθεί επιγραφή με την λέξη ουβχούρ,[6] η οποία μεταγράφεται στα Κινέζικα ως Χουί Χέ (回紇) στα χρονικά της δυναστείας Τανγκ.[7] Αργότερα κατά το 788 ή 809 άλλαξε σε Χουί Χού (回鶻). Στο βιβλίο Κινέζικης ιστορίας Παλιά Ιστορία των 5 Δυναστειών του Ξουέ Ζουζχένγκ η οποία δημοσιεύτηκε το 974 διερμηνεει τον όρο Χουί Χού ως interprets the term Huí Hú literally as the "ταχύτητα με την οποία γύρισε και όρμησε προς τα κάτω ως γεράκι".[8][9]

Εθνική ταυτότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην εξέλιξη της ιστορίας, ο όρος "Ουιγούροι" έχει πάρει έναν όλο και περισσότερο διασταλτικό ορισμό. Αρχικώς δήλωνε ένα μικρό συνασπισμό φυλών των Γκάο-τσε/Τιέλε (συνομοσπονδία 9 τουρκικών φυλών [10]) στη Βόρεια Κίνα, Μογγολία και τα Όρη Αλτάι, αργότερα όμως υποδήλωνε την υπηκοότητα στο Χανάτο των Ουιγούρων. Τελικώς ο όρος επεκτάθηκε δηλώνοντας μια εθνότητα της οποίας οι ρίζες βρίσκονται στην πτώση του Χανάτου των Ουιγούρων το 842 μ.Χ., που προκάλεσε τη μετανάστευση των Ουιγούρων από τη Μογγολία στο Λεκανοπέδιο Ταρίμ. Το μεταναστευτικό αυτό ρεύμα αφομοίωσε και αντικατέστησε τους Ινδοευρωπαίους στην περιοχή και δημιούργησε μια ξεχωριστή ταυτότητα, καθώς η γλώσσα και η κουλτούρα των Τούρκων μεταναστών, εκτόπισε τελικώς τις αρχικές ινδοευρωπαϊκές επιρροές. Ο ρευστός αυτός ορισμός των Ουιγούρων και η διαφορετική γενεαλογία των σημερινών Ουιγούρων αποτελούν πηγή σύγχυσης σχετικά με το τι συνιστά την πραγματική ουιγουρική εθνογραφία και εθνογένεση.

Οι σύγχρονοι ιστορικοί θεωρούν τους σημερινου Ουιγούρους απόγονους πολλών λαών όπως των αρχαίων Ουιγούρων της Μογγολίας που έφτασαν στο Λεκανοπέδιο Ταρίμ μετά την πτώση του Χανάτου των Ουιγούρων, Ιρανικές φυλές Σακά αλλά και άλλων Ινδο-ευρωπαίων που κατοίκησαν στο λεκανοπέδιο Ταρίμ πριν την έλευση των Μογγόλων Ουιγούρων [11] Αναλύσεις DNA δείχνουν ότι οι λαοί της Κεντρικής Ασίας όπως οι Ουιγούροι είναι μίξη Καυκάσιων και Ανατολικών Ασιάτων.[12] Οι ακτιβιστές Ουιγούροι θεωρούν ότι είναι ιθαγενείς της περιοχής και απόγονοι από νεκρών που έχουν βρεθεί στις μούμιες του Ταρίμ. Από την άλλη έρευνα στην γενετική των αρχαίων Ταρίμ και των σχέσεων με τους σύγχρονους Ουιγούρους δείχνει αμφιλεγόμενες απόψεις. Λόγω των εθνοτικών αυτονομιστικών τάσεων στην περιοχή, σε αυτές τις έρευνες εμπλέκονται και αξιωματούχοι Κινέζοι αλλά και Ουιγούροι ακτιβιστές οι οποίοι θεωρούν ότι το αποτέλεσμα των ερευνών μπορεί να επηρεάσει τους ισχυρισμούς τους ότι είναι αυτόχθονες στην περιοχή.[13][14]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Reinhard F. Hahn, Spoken Uyghur, University of Washington Press, 2006, p. 4. Ui or uy is pronounced as in '(b)uoy'. See Michael Robert Drompp, Tang China and the collapse of the Uighur Empire: a documentary history, Brill, 2005, p. 7, n. 1.
  2. Mair, Victor (13 July 2009). «A Little Primer of Xinjiang Proper Nouns». Language Log. http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=1576. Ανακτήθηκε στις 30 July 2009. 
  3. Dillon, Michael (2004). Xinjiang: China's Muslim far northwest. Routledge. ISBN 978-0-415-32051-1. p.24
  4. «Ethnic Uygurs in Hunan Live in Harmony with Han Chinese». People's Daily. 29 December 2000. http://english.people.com.cn/english/200012/28/eng20001228_59085.html. 
  5. «Ethno-Diplomacy: The Uyghur Hitch in Sino-Turkish Relations» (PDF). http://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/ps053.pdf. Ανακτήθηκε στις 2011-08-28. 
  6. Lilla Russell-Smith (2005). Uygur Patronage In Dunhuang: Regional Art Centres On The Northern Silk Road. Brill. σελ. 33. ISBN 978-90-04-14241-1. http://books.google.co.uk/books?id=hzsnT67gykkC&pg=PA33&lpg=PA33&dq&f=false#v=onepage&q&f=false. 
  7. Colin MacKerras, The Uighur Empire According to the T'ang Dynasty Histories, Australian National University, 1972, p. 224.
  8. Peter B. Golden (1992). «Chapter VI - The Uyğur Qağante (742-840)». An Introduction to the History of the Turkic Peoples: Ethnogenesis and State-Formation in Medieval and Early Modern Eurasia and the Middle East. σελ. 155. ISBN 978-3-447-03274-2. 
  9. 舊五代史 Jiu Wudai Shi, Κεφάλαιο 138. Πρωτότυπο κείμενο: 回鶻,其先匈奴之種也。後魏時,號爲鐵勒,亦名回紇。唐元和四年,本國可汗遣使上言,改爲回鶻,義取迴旋搏擊,如鶻之迅捷也。
  10. editor, Colin Mackerras; translator (1972). The Uighur empire : according to the T'ang dynastic histories : a study in Sino-Uighur relations, 744-840 (2nd edition revised and expanded. έκδοση). Canberra: Australian national university press. σελ. 1. ISBN 978-0708104576. 
  11. James A. Millward and Peter C. Perdue (2004). «Chapter 2: Political and Cultural History of the Xinjiang Region through the Late Nineteenth Century». Στο: S. Frederick Starr. Xinjiang: China's Muslim Borderland. M. E. Sharpe. σελ. 40–41. ISBN 978-0-7656-1318-9. http://books.google.com/books?id=GXj4a3gss8wC&pg=PA40&dq#v=onepage&q&f=false. 
  12. «The mystery of China's celtic mummies». The Independent (London). August 28, 2006. http://www.independent.co.uk/news/world/asia/a-meeting-of-civilisations-the-mystery-of-chinas-celtic-mummies-413638.html. Ανακτήθηκε στις 2008-06-28. 
  13. «Genetic testing reveals awkward truth about Xinjiang's famous mummies». Khaleejtimes.com. 2005-04-19. http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticleNew.asp?section=todaysfeatures&xfile=data/todaysfeatures/2005/april/todaysfeatures_april37.xml. Ανακτήθηκε στις 2011-08-28. 
  14. Wong, Edward (2008-11-19). «The Dead Tell a Tale China Doesn't Care to Listen To». The New York Times. http://www.nytimes.com/2008/11/19/world/asia/19mummy.html?_r=1. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Uyghur people της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).