Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ
Nursultan Nazarbayev 27092007.jpg
Πρόεδρος του Καζακστάν
Ανέλαβε   24 Απριλίου 1990
Πρωθυπουργός Σεργκέι Τερεστσένκο
Ακεζάν Καζεγκέντιν
Νουρλάν Μπαλγκιμπάγιεφ
Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ
Ιμανγκάλι Τασμαγκαμπέτοφ
Ντανιγιάλ Αχμέτοφ
Καρίμ Μασίμοφ
Σερίκ Αχμέτοφ
Προκάτοχος Η θέση δημιουργήθηκε
Αρχηγός του Νουρ Οτάν
Ανέλαβε   1 Μαρτίου 1999
Προκάτοχος Η θέση δημιουργήθηκε
Επικεφαλής του Ανωτάτου Σοβιέτ της Καζαχικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας
Περίοδος
22 Φεβρουαρίου 1990 – 24 Απριλίου 1990
Πρωθυπουργός Ουζακμπάι Καραμάνοφ
Προκάτοχος Κιλμπάι Μεντεουμπέκοφ
Διάδοχος Έρικ Ασανμπάγιεφ
Αρχηγός του Κομμουνιστικού Κόμματος Καζακστάν
Περίοδος
22 Ιουνίου 1989 – 14 Δεκεμβρίου 1991
Προκάτοχος Γκενάντι Κολμπίν
Διάδοχος Η θέση καταργήθηκε
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση 6 Ιουλίου 1940 (1940-07-06) (74 ετών)
Τσεμολγκάν, Σοβιετική Ένωση (σήμερα Καζακστάν)
Πολιτικό Κόμμα Νουρ Οτάν(1999-σήμερα)
Ανεξάρτητος (1991-1999)
Κομμουνιστικό Κόμμα Καζακστάν (πριν το 1991)
Σύζυγος Σάρα Αλπισκίζι
Θρήσκευμα Σουνίτης
Υπογραφή Signature of Nursultan Nazarbayev.png

Ο Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ (Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, Nursultan Abishuly Nazarbayev) είναι πολιτικός, Πρόεδρος του Καζακστάν από το 1990. Επικρίνεται από ορισμένους για αργοπορία στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, καταστολή της αντιπολίτευσης, μη δημοκρατικές εκλογές και ανεπαρκή ελευθερία λόγου.[1]

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στο Τσεμόλγκαν (Chemolgan) στις 6 Ιουλίου του 1940 και αρχικά εξελέγη με τετραετή θητεία. Το 1998 με διάταγμά του εξασφάλισε την παραμονή του στην εξουσία για τουλάχιστον άλλα 7 χρόνια. Μετέφερε την πρωτεύουσα της χώρας από το Αλμάτι (πρώην Άλμα Άτα) στην Αστανά. Παντρεύτηκε τη Sara Alpysovna Nazarbayeva, με την οποία έχει 3 κόρες, τις Νταρίγα, Ντινάρα και Αλίγια.

Πολιτική καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To 1984 o Ναζαρμπάγιεφ έγινε πρόεδρος του συμβουλίου υπουργών και εργάστηκε στο πλευρό του πρώτου γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν, Ντινμουχάμετ Κονάγιεβ.[2] Ανέλαβε το 1989 πρώτος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν και διατηρήθηκε στο αξίωμα ως το 1991. Κατά την σοβιετική εποχή ήταν άθεος, ωστόσο αργότερα έγινε Μουσουλμάνος[3]. Την ίδια στιγμή αποπειράθηκε να καταπολεμήσει την τρομοκρατία στο Καζακστάν.[4]

Άνοδος στην εξουσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ναζαρμπάγιεφ άσκησε κριτική εναντίον του επικεφαλής της Ακαδημίας Επιστημών, Ασκάρ Κουνάγιεφ στην 16η σύνοδο του Κομμουνιστικού Κόμματος του Καζακστάν τον Ιανουάριο του 1986. Ο αδερφός του Κουνάγιεφ, που ήταν αφεντικό του Ναζαρμπάγιεφ, οργίστηκε και ένιωσε προδομένος. Ζητήθηκε η παραίτηση του Ναζαρμπάγιεφ από τον αδερφό του Κουνάγιεφ, στη Μόσχα. Την ίδια στιγμή οι υποστηρικτές του Ναζαρμπάγιεφ πέτυχαν την απόλυση του Κουνάγιεφ. Ο τελευταίος αντικαταστάθηκε από έναν Ρώσο, τον Γκενάντι Κόλμπιν, διορισμός που πυροδότησε ταραχές που διήρκεσαν 3 ημέρες.

Ο Κόλιμπιν αντικαταστάθηκε από τον Ναζαρμπάγιεφ, στις 22 Ιουνίου του 1989.[2] Στις 22 Φεβρουαρίου του 1990 έγινε πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ από τις 22 Φεβρουαρίου ως τις 24 Απριλίου του 1990, οπότε και εξελέγη πρόεδρος του Καζακστάν από το Ανώτατο Σοβιέτ. Την 1η Δεκεμβρίου του 1991 αναδείχθηκε νικητής των προεδρικών εκλογών, κερδίζοντας 91,5% των ψήφων σε εκλογές στις οποίες δεν υπήρχε άλλος υποψήφιος για να τον αντιμετωπίσει.[5]

Προεδρία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάιο του 1992 μετονόμασε την Κρατική Επιτροπή Άμυνας σε υπουργείο άμυνας και διόρισε υπουργό τον Σαγκαντάτ Νουρμαγκαμπέτοβ. Την ίδια περίοδο ξεκίνησε ο σχεδιασμός ενός νέου Συντάγματος. Το νέο Σύνταγμα ενίσχυσε τις προεδρικές εξουσίες και τα κόμματα της αντιπολίτευσης Ezat, Zheltoqsan και Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, πραγματοποίησαν διαδηλώσεις (10-17 Ιουνίου) με αίτημα το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού και την παραίτηση του Ανωτάτου Συμβουλίου και της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Σεργκέι Τερεστσένκο. Στις 18 Ιουνίου του 1992 οι διαδηλώσεις κατεστάλησαν με βίαιο τρόπο. Το κοινοβούλιο, που αποτελείται από βουλευτές του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενέκρινε το σύνταγμα στις 28 Ιανουαρίου του 1993.[6] Τον Απρίλιο του 1995 με δημοψήφισμα επεκτάθηκε η θητεία του στο ύπατο αξίωμα ως το 2000. Ο ΟΑΣΕ επέκρινε τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών του 2005.[7]

Η πολιτική του χαρακτηρίζεται μετριοπαθής και τηρεί ισορροπία ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Παρότι το Καζακστάν είναι μέλος του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης, επί προεδρίας του Ναζαρμπάγιεφ διατηρούνται άριστες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Ο ίδιος ο πρόεδρος πραγματοποίησε επίσημες επισκέψεις στο Ισραήλ το 1995 και το 2000.[8][9][10] Επίσης μετέφερε την πρωτεύουσα από την Αλμάτι στην Αστανά.

Στην εσωτερική πολιτική, ο πρόεδρος κήρυξε πόλεμο κατά της διαφθοράς[11] και υιοθέτησε 10 βήματα εναντίον του φαινομένου.[12]. Η Διεθνής Διαφάνεια κατατάσσει τη χώρα του στην 124η θέση ανάμεσα στις χώρες με διαφθορά το 2004, με βαθμό 2,2, στην κλίμακα 0-10 με το 0 να δείχνει υψηλή διαφθορά.

O Ναζαρμπάγιεφ έχει αποκληθεί ως ένας από τους τελευταίους σοβιετικούς ολιγαρχικούς.[13] Πιστεύεται ότι έχει μεταφέρει τουλάχιστον 1 δις δολάρια σε εμβάσματα πετρελαίου σε ιδιωτικούς του λογαριασμούς σε άλλα κράτη και ότι η οικογένειά του ελέγχει πολλές σημαντικές επιχειρήσεις στο Καζακστάν.[13]

Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, ο Ναζαρμπάγιεφ διατηρεί στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη.[14]

Επανεκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις προεδρικές εκλογές του 1998, της 4ης Δεκεμβρίου του 2005 και της 3ης Απριλίου 2011 επανεξελέγη με άνετη πλειοψηφία. Στις εκλογές του 2005 έλαβε το συντριπτικό ποσοστό του 91,15%. Ορκίστηκε στις 11 Ιανουαρίου του 2006, για μία ακόμα επταετή θητεία.

Στις 18 Μαΐου του 2007 το Κοινοβούλιο ψήφισε να επιτρέψει στον Πρόεδρο Ναζαρμπάγιεφ να διεκδικήσει απεριόριστο αριθμό από θητείες[15]. Την ίδια χρονιά, μιλώντας στο κοινοβούλιο, ο πρόεδρος τάχθηκε υπέρ της ένταξης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.[16] To κυβερνών κόμμα κέρδισε σχεδόν το 90% των ψήφων στις βουλευτικές εκλογές, τον Αύγουστο του ιδίου έτους. Στις 2 Απριλίου του 2008 ο Ναζαρμπάγιεφ έγινε ο πρώτος λαμπαδηδρόμος της χώρας του, κατά το πέρασμα της Ολυμπιακής Φλόγας από το Αλμάτι.[17]

Το 2011 ο Ναζαρμπάγιεφ προκήρυξε πρόωρες προεδρικές εκλογές για τις 3 Απριλίου, μετά την απόρριψη από το Συνταγματικό Συμβούλιο ενός σχεδίου για διεξαγωγή δημοψηφίσματος με σκοπό την παραμονή του προέδρου στο αξίωμά του ως το 2020.[18]

Κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στις 3 Απριλίου 2011, με ποσοστό 95,5% των ψήφων. Ωστόσο, οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ επεσήμαναν ατασθαλίες και νοθεία κατά την εκλογική διαδικασία.[19]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Nursultan Nazarbayev της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).