Ναουρού (γλώσσα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η γλώσσα Ναουρού (dorerin Naoero) είνα αυστραλονησιακή γλώσσα που ομιλείται στο Ναουρού. Υπολογίζεται ότι περί τα 7.000 άτομα μιλούν τη γλώσσα αυτή, που αντιστοιχούν στο 50% του συνολικού πληθυσμού του κράτους. Σχεδόν όλοι οι ομιλητές είναι δίγλωσσοι (μιλούν και αγγλικά).

Ανήκει στη μικρονησιακή οικογένεια των αυστραλονησιακών γλωσσών. Οι ISO 639 κωδικοί της είναι 'na' και 'nau'. Η γλώσσα ναουρού αναγνωρίζεται και από τον ΟΗΕ.

Φωνολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γλώσσα ναουρού περιέχει 16-17 συμφωνικά φωνήματα.[1] Τα φωνήεντα είναι 12 (6 μακρά και 6 βραχέα). Στο γραπτό λόγο αρχικά χρησιμοποιούνταν 17 γράμματα:

  • Τα πέντε φωνήεντα: a, e, i, o, u
  • Δώδεκα σύμφωνα: b, d, g, j, k, m, n, p, q, r, t, w

Τα γράμματα c, f, h, l, s, v, x, y και z δε συμπεριλαμβάνονταν. Με τις συνεχείς επιρροές από άλλες γλώσσες, όπως η Κιριμπάτι και η γερμανική, προστέθηκαν και άλλα γράμματα. μια μεταρρυθμιστική προσπάθεια για απλοποίηση της γραφής της γλώσσας με τη χρήση συμβόλων, έγινε μόνο μερικά.

Σήμερα χρησιμοποιούνται 28 λατινικά γράμματα.

  • Φωνήεντα: a, ã, e, i, o, õ, u, ũ
  • Ημιφωνήεντα: j
  • Σύμφωνα: b, c, d, f, g, h, j, k, l, m, n, ñ, p, q, r, s, t, w, y, z

Διάλεκτοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με έκθεση του 1937 που δημοσιεύτηκε στο Σίδνεϊ, υπήρχαν πολλές διάλεκτοι μέχρι που το Ναουρού έγινε αποικία της Γερμανίας (1888). Σήμερα μόνο στην επαρχία του Γιάρεν ομιλείται ακόμα μία διάλεκτος (τοπική).

Λεξικό του Ντελαπόρτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1907 εκδόθηκε από το Φιλίπ Ντελαπόρτ ένα γερμανοναουρουανό λεξικό τσέπης.[2]. Το λεξικό έχει 65 σελίδες και περιέχει γύρω στις 1.650 γερμανικές λέξεις μεταγραμμένες στα ναουρουανά.

Δείγμα κειμένου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρατίθεται ένα κείμενο από τη Βίβλο (Γένεση, 1.1-1.8):

1Ñaga ã eitsiõk õrig imim, Gott õrig ianweron me eb. 2Me eitsiõk erig imin ñana bain eat eb, me eko õañan, mi itũr emek animwet ijited, ma Anin Gott õmakamakur animwet ebõk. 3Me Gott ũge, Enim eaõ, me eaõen. 4Me Gott ãt iaõ bwo omo, me Gott õekae iaõ mi itũr. 5Me Gott eij eget iaõ bwa Aran, me E ij eget itũr bwa Anũbũmin. Ma antsiemerin ma antsioran ar eken ũrõr adamonit ibũm. 6Me Gott ũge, Enim tsinime firmament inimaget ebõk, me enim ekae ebõk atsin eat ebõk. 7Me Gott eririñ firmament, mõ õ ekae ebõk ñea ijõñin firmament atsin eat ebõk ñea itũgain firmament, mõ ũgan. 8Me Gott eij egen firmament bwe Ianweron. Ma antsiemerin ma antsioran ar eke ũrõr karabũmit ibũm.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το λεξιλόγιο της γλώσσας ναουρού περιέχει πολλά δάνεια από τη γερμανική γλώσσα, όπως Gott, Θεός και Firmament, (υδρόγειος σφαίρα), που ανάγουν στην ισχυρή επιρροή των Γερμανών ιεραποστόλων. Υπάρχουν επίσης και λατινικές λέξεις- δάνεια.


Μερικές φράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γλώσσα Ναουρού Απόδοση
Anubumin Νύχτα
Aran Μέρα
Bagadugu Πρόγονοι
(E)kamawir Omo Πολλές ευχές
Ebok Νερό
Firmament Γη
Gott Θεός
Ianweron Παράδεισος
Iao Φως
Iow Ειρήνη
Itur Σκότος
orig Ξεκίνημα
Tarawong (ka) Αντίο

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. [Harvcoltxt|Nathan|1974|p=481]
  2. Taschenwörterbuch Deutsch-Nauruisch

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Nauru Grammar", του Alois Kayser, compiled (1936); διανομή από τη γερμανική πρεσβεία 1993, ISBN 0-646-12854-X
  • Nathan, Geoffrey S. (1974), "Nauruan in the Austronesian Language Family", Oceanic Linguistics 12 (1/2): 479-501 

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Nauruan language της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).