Επιπωμάτιο (γαστερόποδα)
Το επιπωμάτιο των γαστεροπόδων είναι μια δισκοειδής κατασκευή με την οποία φράσσεται η είσοδος του οστράκου τους ως δίκη πώματος (καπάκι) εξ ου και η ονομασία του. Έχει σχήμα δίσκου, ή ωοειδές που το μέγεθος και το σχήμα ποικίλλει αντίστοιχα με τη μορφή και τη διάσταση του ανοίγματος της εισόδου του οστράκου, το οποίο και φέρεται στο πόδι του γαστεροπόδου.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Γενικά
Η σημασία του επιπωματίου είναι ιδιαίτερα σπουδαία στην επιβίωση των γαστεροπόδων που φέρουν όστρακο. Τούτο εκτός από την ασφάλεια που παρέχει στο ζώο όταν εισχωρεί εντός του οστράκου τραβόντας το τελικά και κλείνοντας την είσοδο, δίνει τη δυνατότητα και ως σκαπτικού μέσου προς άγρα τροφής μέσα σε άμμο και λάσπη μέχρι ακόμα και την ευκολότερη μετακίνησή του πάνω σ΄ αυτή. Η σημαντικότερη όμως λειτουργία του είναι από το γεγονός ότι κλείνει ερμητικά και έτσι όταν το γαστερόποδο βρεθεί σε πολύ μικρά βάθη που επειρρεάζονται από την παλίρροια όταν βρεθεί σε άμπωτη εκτός νερού, να συγκρατεί αυτό μέσα μια ποσότητα νερού ικανή να προφυλάξει το ζώο από τον κίνδυνο της αποξήρανσης.
[Επεξεργασία] Σχήμα
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω το σχήμα και το μέγεθος των επιπωματίων ποικίλει. Συνηθέστερα έχουν σχήμα δισκοειδές, πεταλοειδές, ή ελλειπτικό ή πολύ ελλειπτικό ωοειδές που θυμίζει νύχι.
[Επεξεργασία] Είδη
Εκτός της ονομασίας που λαμβάνουν τα επιπωμάτια εκ του σχήματός τους, διακρίνονται επίσης και εκ του τρόπου της ανάπτυξης τους, που επί το πλείστον γίνεται ακτινοειδώς ή σπειροειδώς και έτσι αυτά να διακρίνονται σε ακτινωτά και σπειροειδή. Τα δεύτερα ανάλογα του αριθμού των σπειρών διακρίνονται επιμέρους σε: ολιγόσπειρα, μέτρια ή απλά σπειροειδή, πολύσπειρα, ακτινωτά, αρθρωτά κ.λπ..
Πολλοί βιολόγοι ταξινομιστές προχωρούν σε διάκριση των οστρακοφόρων γαστεροπόδων ανάλογα με την ύπαρξη ή όχι του οργάνου αυτού διακρίνοντας αυτά σε: "επιπωματιοφόρα" και σε "μη επιπωματιοφόρα" γαστερόποδα.
[Επεξεργασία] Πηγές
- Collin's Λεξικό Όρων Βιολογίας Εκδ. Φλώρος Αθήνα σελ.653.
