Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής
Ο όρος Δραστηριοτήτες Καθημερινής Ζωής (Δ.Κ.Ζ.) χρησιμοποιείται στον τομέα της Υγείας και πρόνοιας για να αναφερθεί στις καθημερινές δραστηριότητες αυτοφροντίδας ενός ατόμου είτε εντός της κατοικίας του είτε σε εξωτερικούς χώρους, ή και τα δύο. Οι επαγγελματίες υγείας (εργοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, νοσοκόμοι κλπ.) συνήθως αναφέρονται στην ικανότητα ή την αδυναμία εκτέλεσης των δραστηριοτήτων αυτών ως μέτρηση της λειτουργικής κατάστασης ενός ατόμου, ιδίως όσον αφορά ασθενείς, ή άτομα με αναπηρία καθώς και ηλικιωμένους.[1]
Οι ΔΚΖ ορίζονται ως «τα πράγματα που συνήθως κάνουμε... όπως η προσωπική μας σίτιση, το να κάνουμε μπάνιο, το να ντυθούμε, να περιποιηθούμε-καλλωπιστούμε, να εργαστούμε, να ασχοληθούμε με τα οικιακά και να ψυχαγωγηθούμε στον ελεύθερο χρόνο μας." [2] Ένα πλήθος εθνικών ερευνών συλλέγει δεδομένα σχετικά με την κατάσταση των ΔΚΖ του πληθυσμού των ΗΠΑ. [3] Παρότι έχουν προταθεί βασικές κατηγορίες ΔΚΖ, το τι συγκεκριμένα συνιστά μία συγκεκριμένη ΔΚΖ σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον για ένα συγκεκριμένο άτομο μπορεί να διαφέρει.
Πίνακας περιεχομένων |
Βασικές ΔΚΖ [Επεξεργασία]
Οι Βασικές ΔΚΖ αποτελούνται από καθήκοντα αυτοφροντίδας, μεταξύ των οποίων: [4]
- Προσωπική υγιεινή και περιποίηση-καλλωπισμός
- Ένδυση και απόδυση
- Προσωπική σίτιση
- Λειτουργικές μεταφορές, π.χ. το να σηκωθείς από το κρεβάτι
- Εκούσιος έλεγχος ουροδόχου κύστης και εντέρου
- Βάδιση (με περπάτημα ή με τη χρήση αμαξιδίου)
Instrumental ΔΚΖ [Επεξεργασία]
Οι Instrumental Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής (Instrumental Activities of Daily Living-IADLs) δεν είναι απαραίτητες για θεμελιώδη λειτουργία, αλλά επιτρέπουν σε ένα άτομο να ζει ανεξάρτητα στην κοινότητα: [5]
- Οικιακή εργασία
- Παρασκευή Γεύματος
- Λήψη φαρμάκων
- Διαχείριση χρημάτων
- Αγορές για είδη παντοπωλείου (ψώνια) ή είδη ένδυσης
- Χρήση τηλεφώνου
- Χρήση της τεχνολογίας (κατά περίπτωση)
Οι Εργοθεραπευτές συχνά αξιολογούν τις Instrumental ΔΚΖ κατά την αξιολόγηση των εξυπηρετούμενών τους. Οι αξιολογήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν 9 τύπους Instrumental ΔΚΖ οι οποίοι είναι γενικά προαιρετικού χαρακτήρα και μπορούν να ανατεθούν σε τρίτους: [6]
- Φροντίδα άλλων-τρίτων προσώπων (συμπεριλαμβανομένης της επιλογής και της εποπτεία των φροντιστών)
- Φροντίδα κατοικίδιων ζώων
- Ανατροφή παιδιών
- Χρήση συσκευών επικοινωνίας
- Κινητικότητα στην κοινότητα
- Διαχείριση οικονομικών
- Διαχείρισης της υγείας και διατήρησή της
- Παρασκευή γεύματος και συγύρισμα μετά το πέρας του γεύματος
- Διαδικασίες ασφάλειας και αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης
Αξιολόγηση των ΔΚΖ [Επεξεργασία]
Υπάρχουν αρκετά εργαλεία αξιολόγησης, όπως η κλίμακα ΔΚΖ Katz [7] και η κλίμακα Instrumental ΔΚΖ Lawton [8] .
Τα περισσότερα μοντέλα των υπηρεσιών υγείας χρησιμοποιούν στην πρακτική τους αξιολογήσεις ΔΚΖ, συμπεριλαμβανομένων των ιατρικών (ή θεσμικών) μοντέλων, όπως το μοντέλο νοσηλευτικής Roper-Logan-Tierney, καθώς και τα επικεντρωμένα-στον-ένοικο (resident-centered) μοντέλα, όπως το Πρόγραμμα Πλήρους Φροντίδας για Ηλικιωμένους, Program of All-Inclusive Care for the Elderly (PACE).
Δείτε επίσης [Επεξεργασία]
- Υποβοηθούμενη διαβίωση
- Φροντίδα ενοίκων
- Σφαιρική Εκτίμηση Λειτουργικότητας
- Μακροχρόνια περίθαλψη
- Μακροπρόθεσμη ασφάλεια υγείας
- Οίκος ευγηρίας
- Εργοθεραπεία
Παραπομπές [Επεξεργασία]
- ↑ "Activities of Daily Living Evaluation." Encyclopedia of Nursing & Allied Health . ed. Kristine Krapp. Gale Group, Inc., 2002. eNotes.com. 2006.Enotes Nursing Encyclopedia Accessed on: 11 Oct, 2007
- ↑ MedicineNet.com Medical Dictionary
- ↑ National Center for Health Statistics
- ↑ McDowell, I., and Newell, C. (1996). Measuring Health: A Guide to Rating Scales and Questionnaires , 2nd edition. New York: Oxford University Press
- ↑ Bookman, A., Harrington, M., Pass, L., & Reisner, E. (2007). Family Caregiver Handbook . Cambridge, MA: Massachusetts Institute of Technology.
- ↑ "Occupational therapy practice framework: Domain and process." American Journal of Occupational Therapy, 56 , 609-637
- ↑ Katz ADL scale
- ↑ Lawton IADL scale
| Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Activities Of Daily Living της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
