Γκέτο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γκέτο Εβραίων στη Ρωσία

Το γκέτο (ghetto) είναι μία περιοχή όπου άνθρωποι συγκεκριμένης εθνικότητας ή θρησκείας ή άλλου κοινού γνωρίσματος ζουν ομαδικά, εθελοντικά ή υποχρεωτικά, σε ήπια ή έντονη απομόνωση. Η λέξη ιστορικά αναφέρεται σε περιορισμένες οικιστικές ζώνες όπου υποχρεώνονταν, από τους Ναζί, να ζουν οι Εβραίοι, αλλά σήμερα αναφέρεται σε οποιαδήποτε φτωχή αστική περιοχή.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία δόθηκε τον 16αι. στις συνοικίες ευρωπαϊκών πόλεων, όπου κατοικούσαν υποχρεωτικά οι Εβραίοι. Η λέξη πιθανότατα προέρχεται από την εβραϊκή συνοικία της Βενετίας όπου υπήρχε χυτήριο.[1] Η συνήθεια των Εβραίων να συγκεντρώνονται αυθόρμητα σε ορισμένες συνοικίες, έτσι ώστε να διευκολύνονται η διαχείριση της κοινότητας, οι κοινωνικές σχέσεις και τα θρησκευτικά καθήκοντα τους, υπήρχε από τα πρώτα χρόνια μετά τη διασπορά: εβραϊκές συνοικίες υπήρχαν στην Αλεξάνδρεια, στις Σάρδεις, στην Αλικαρνασσό και πιθανώς στην αρχαία Ρώμη. Ο θεσμός όμως του γκέτο ως υποχρεωτικής διαμονής άρχισε να διαμορφώνεται στον Μεσαίωνα, ιδιαίτερα στη Γερμανία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία από τον 13ο αι. και πρέπει να εξετασθεί, περισσότερο από την άποψη του θρησκευτικού διωγμού, στο πλαίσιο της εμπορικής αντιζηλίας που δημιουργήθηκε ανάμεσα στην αστική τάξη των χριστιανών εμπόρων και βιοτεχνών, που διεκδικούσε διαρκώς μεγαλύτερη αυτονομία από τους βασιλιάδες και τους φεουδαρχικούς άρχοντες, και στη μονίμως πιο ανθηρή εβραϊκή εμπορική τάξηη οποία, πληρώνοντας στους εκάστοτε ηγεμόνες όλο και μεγαλύτερους φόρους, εξασφάλιζε την ευνοιά τηυς.[2] Τα αρχικά γκέτο βρίσκονταν στη Βενετία και σε άλλα εμπορικά κέντρα της βόρειας Ιταλίας· ο αντίστοιχος γερμανικός όρος ήταν Judengasse, και ο μαροκινός αραβικός mellah. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στην Ευρώπη, εμφανίστηκαν τα εβραϊκά γκέτο. Οι συνθήκες ζωή σε αυτά τα γκέτο ήταν τραγικές και οι άνθρωποι που ζούσαν εκεί μαστίζονταν από την πείνα και τη φτώχεια, ενώ πολλές φορές υφίσταντο φρικτά βασανιστήρια, εξευτελισμούς και εκτελέσεις από τα ναζιστικά στρατεύματα.

Σύγχρονη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην εποχή μας γκέτο υπάρχουν σε όλο τον κόσμο, κυρίως στις μεγάλες πόλεις. Στις περιοχές αυτές συνήθως διαμένουν οι μειονότητες (άτομα διαφορετικής εθνικότητας, φυλής ή και θρησκείας από αυτή που επικρατεί). Τα γκέτο αυτά είναι κοινωνικά αποκλεισμένα και περιθωριοποιημένα από την υπόλοιπη χώρα. Σε πολλές χώρες γίνονται προσπάθειες διάλυσης των γκέτο και αφομοίωσης από την κοινωνία των πληθυσμών που ζουν σε αυτά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εγκυκλοπαίδεια Δομή, τόμ. 6, σ. 728 ISBN 960-8177-56-1
  2. Εγκυκλοπαίδεια Δομή, ό.π.