Βαλλωνική γλώσσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βαλλωνικά
walon
Ομιλείται σε: Βέλγιο, απομονωμένοι θύλακες στη Γαλλία και τις ΗΠΑ
Ομιλητές 600 χιλιάδες
Ταξινόμηση:
Κώδικες γλώσσας
ISO 639-1 wa
ISO 639-2 wln
ISO 639-3 wln
SIL WLN

Τα Βαλλωνικά (Walon) είναι μια τοπική Ρωμανική γλώσσα που ομιλείται ως δεύτερη γλώσσα από κάποιους κατοίκους του Βελγίου. Ανήκει στην γλωσσική οικογένεια των Όιλ, της οποίας ο πιο διακεκριμένος εκπρόσωπος είναι η Γαλλική γλώσσα, και μερικές φορές θεωρείται ως Γαλλική διάλεκτος. Τα Βαλλωνικά δεν πρέπει να συγχέονται με τα Βελγικά Γαλλικά, τα οποία διαφέρουν από τα Γαλλικά της Γαλλίας μόνο σε μερικά ελάσσονα σημεία λεξιλογίου και προφοράς.

Γλωσσολογικός χάρτης της Βαλλωνίας

Γεωγραφική κατανομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Βαλλωνικά ομιλούνται στη Βαλλωνία (στο Νότιο Βέλγιο). Επίσης στα:

  • ένα μικρό μέρος της Γαλλίας, καθιστώντας τα μία από τις τοπικές γλώσσες της Γαλλίας
  • μια μικρή περιοχή στο Γκριν Μπέι, στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ, εξαιτίας μεγάλης μετανάστευσης στην περιοχή κατά τον 19ο αιώνα
  • τις Βρυξέλλες, από μερικούς Βαλλώνους κατοίκους
  • δύο ή τρία χωριά στο Λουξεμβούργο (Doncols, Sonlez), αν και πιθανόν δεν ομιλείται πλέον εκεί.

Ωστόσο, αν και τα Βαλλωνικά ομιλούνταν ευρέως μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, μόνο λίγοι κάτοικοι της Βαλλωνίας μπορούν σήμερα να τα χρησιμοποιήσουν. Το μεγαλύτερο μέρος της νεώτερης γενιάς (γεννημένοι εντός της δεκαετίας του 1970 και έπειτα) γνωρίζουν μόνο λίγες ιδιωματικές εκφράσεις που συχνά είναι βρισιές. Παρ'όλα αυτά η Βαλλωνική γλώσσα παραμένει μέρος της Βαλλωνικής κληρονομιάς και ως τέτοια είναι ένα από τα θεμέλια της Βαλλωνικής εθνότητας. Ωστόσο, η ίδια η ύπαρξη των Βαλλώνων ως εθνική ομάδα είναι θέμα υπό συζήτηση.

Βαλλωνική κοινωνία και πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιγραφή καταστήματος στο Crupet

Τα Βαλλωνικά ήταν η κυριαρχούσα γλώσσα των Βαλλώνων μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, αν και διέθεταν μια παθητική γνώση των Γαλλικών. Από την εποχή εκείνη, η χρήση των Γαλλικών έχει επεκταθεί σε τέτοιο βαθμό που σήμερα μόνο το 30-40% του Βαλλωνικού πληθυσμού μιλά την προγονική γλώσσα του. Αναλύοντας τις στατιστικές με βάση την ηλικία, το 70-80% του πληθυσμού άνω των 60 χρόνων μιλούν Βαλλωνικά, ενώ μόλις περίπου το 10% αυτών που είναι κάτω των 30 χρόνων. Η παθητική γνώση των Βαλλωνικών είναι περισσότερο διαδεδομένη: περίπου 36-58% του τμήματος της νεώτερης ηλικίας.

Με νόμο τα Βαλλωνικά έχουν αναγνωριστεί από το 1990 από την Γαλλική Κοινότητα του Βελγίου, την πολιτιστική αρχή της Βαλλωνίας, ως μία "ιθαγενής τοπική γλώσσα" που πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία και να ενθαρρύνεται. Το Βαλλωνικό πολιτιστικό κίνημα περιλαμβάνει την Union Culturelle Wallonne, έναν οργανισμό με περρισότερους από 200 ερασιτεχνικούς θεατρικούς κύκλους, συγγραφικές ομάδες, και σχολικά συμβούλια. Πάνω από δέκα περίπου Βαλλωνικά περιοδικά εκδίδονται τακτικά, και η Société de Langue et de Littérature Wallonne, ιδρυμένη το 1856, προωθεί την Βαλλωνική λογοτεχνία και τη μελέτη (διαλεκτολογία, ετυμολογία, κ.α.) των τοπικών Ρωμανικών γλωσσών της Βαλλωνίας.

Παραδείγματα φράσεων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δίγλωσση οδική σήμανση στη Fosses-la-Ville
Walloon Ελληνικά
Walon Βαλλωνικά
Diè wåde Ο Θεός να σε φυλά / Γειά
Bondjoû Καλημέρα / Γειά
A Γειά (συχνά ακολουθούμενο από κάποια άλλη έκφραση)
Arvèy Αντίο
Come on-z a dit Αντίο
Comint vos dalez? Τί κάνεις;
Dji n' sai nén Δεν ξέρω

Βλέπε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]