Ανταρτικό Φλώρινας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°45′37″N 21°12′23″E / 40.76028°N 21.20639°E / 40.76028; 21.20639

Ανταρτικό
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Ανταρτικό Φλώρινας (Ελλάδα)
Διοίκηση
Χώρα: Ελλάδα
Δήμος: Δήμος Πρεσπών
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός: Φλώρινας
Υψόμετρο: 1.060
Πληθυσμός: 84 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία: Ζέλοβο

Το Ανταρτικό (ή και Αντάρτικο) είναι ορεινό χωριό του νομού Φλώρινας. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1.060[1] μέτρων στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Φλώρινας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της απογραφής του 2011, ο πληθυσμός του οικισμού ανέρχεται στους 84 κατοίκους[2].

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχική ονομασία του οικισμού ήταν Ζέλοβο, μετονομάστηκε όμως το 1927 σε Ανταρτικό[3]. Η ονομασία δόθηκε προς τιμήν των πολυάριθμων κατοίκων του χωριού που συμμετείχαν στον Μακεδονικό Αγώνα.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οπλαρχηγός Παύλος Κύρου

Το χωριό ιδρύθηκε γύρω στα 1800[4] από οικογένειες Ηπειρωτών, καθώς και Ελλήνων από την περιοχή της Δίβρης (ΠΓΔΜ)[5]. Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα το Ανταρτικό αποτέλεσε προπύργιο των ελληνικών δυνάμεων ένεκα της επικράτησης της πατριαρχικής παράταξης, η οποία παρά τις απώλειες που είχε υποστεί στις αρχές του 20ού αιώνα με την προσχώρηση αρκετών κατοίκων στη βουλγαρική Εξαρχία, εξακολουθούσε να έχει τον έλεγχο. Η επικράτηση της πατριαρχικής παράταξης, έκανε το Ανταρτικό στόχο των κομιτατζήδικων ένοπλων σωμάτων που ήταν εγκατεστημένα στο γειτονικό Τρίγωνο. Για την προστασία του χωριού, έδρασε κατά τα τέλη του 1904 στην ευρύτερη περιοχή το αντάρτικο σώμα των Καούδη - Κύρου[6]. Στις 29 Νοεμβρίου του 1904, στο χωριό ξέσπασε μάχη μεταξύ μακεδονομάχων και κομιτατζήδων, η οποία διακόπηκε με την επέμβαση του οθωμανικού στρατού[7]. Τον Νοέμβριο του 1906, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικές δυνάμεις σε τοποθεσία κοντά στο Αντάρτικο, ο οπλαρχηγός Δημήτριος Νταλίπης[8]. Την ίδια εποχή, ο οικισμός διέθετε σχολείο αρρένων με τέσσερις τάξεις και 95 μαθητές καθώς και παρθεναγωγείο με 60 μαθήτριες[9]. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, περίπου 100 κάτοικοι του χωριού εξοπλίστηκαν από την δοσιλογική οργάνωση του Βουλγαρικού Κομιτάτου[10]. Από την περιόδο του Εμφυλίου και έπειτα, μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού εγκατέλειψε το Ανταρτικό[1].

Διοικητικά, ο οικισμός άνηκε μέχρι το 1997 στην επαρχία Φλώρινας. Αργότερα, υπήχθη στα όρια του καποδιστριακού δήμου Πρεσπών[11] ενώ από το 2011 υπάγεται στον διευρυμένο ομώνυμο δήμο που προέκυψε από το Πρόγραμμα «Καλλικράτης».

Από το Ανταρτικό κατάγονταν αρκετοί μακεδονομάχοι[12], όπως ο Παύλος Κύρου[13][14], ο γιος του Λάζαρος, ο Ναούμ Ανδρέου[15], ο Τραϊανός ("Τράικος") Λιαντζάκης (Οπλαρχηγός)[16][17], ο Ηλίας Μήρτσιος [16], ο δάσκαλος Χρήστος Τραϊανός[18], ο Βασίλειος Μπάλκος κ.ά[17].

Γενικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ανταρτικό ανήκει στον δήμο Πρεσπών[1]. Ο οικισμός του Ανταρτικού έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και είναι ανακηρυγμένος ως παραδοσιακός οικισμός ενώ οι κάτοικοί του ασχολούνται κατά κύριο λόγο με την κτηνοτροφία[1]. Αξιοθέατα αποτελούν οι ιεροί ναοί του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Αθανασίου. Σε απόσταση 7 χιλιομέτρων από το Ανταρτικό βρίσκεται η πηγή Πελιόρ[4].

Γυναικεία παραδοσιακή ενδυμασία
Zhelevo First World War.JPG

Απογραφές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 1.136[11] 1.345[11] 1.047[11] 605[11] 418[11] ; 133[19] ; 84[2]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Δήμος Πρεσπών: Ανταρτικό.
  2. 2,0 2,1 Απογραφή 2011, σ. 51409.
  3. «Πανδέκτης: Μετονομασίες Οικισμών, Ζέλοβο - Ανταρτικόν.». http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/170806. 
  4. 4,0 4,1 E-city:Ανταρτικό.
  5. Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας, Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, Τοπογραφία του Νομού Φλώρινας, Κοινότητες Πρεσπών
  6. Βασίλης Κ. Γούναρης (επιμ.), Φθινόπωρο του 1904 στη Μακεδονία - Το ανέκδοτο ημερολόγιο του Μακεδονομάχου Ευθυμίου Καούδη, Μουσείο Μακεδονικού Αγών, Θεσσαλονίκη 1992, σ. 11, 30.
  7. Παύλου Λ. Τσάμη, Μακεδονικός Αγών, ΕΜΣ, θεσσαλονίκη 1975, σ. 206 - 211.
  8. Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 76.
  9. Βασίλης Κ. Γούναρης (επιμ.), 1992, σ. 35.
  10. Ραϋμόνδος Αλβανός, Κοινωνικές συγκρούσεις και πολιτικές συμπεριφορές στην περιοχή της Καστοριάς (1922-1949), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διδακτορική Διατριβή, Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 279.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, 2001, σ. 77.
  12. Παύλου Λ. Τσάμη, Μακεδονικός Αγών, ΕΜΣ, θεσσαλονίκη 1975, σ. 154 - 155.
  13. ΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σσ. 110, 111, 131, 133, 134, 136
  14. Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 163
  15. Α, Χοτζίδη (επιμέλεια), Ευθύμιος Καούδης, Ένας Κρητικός αγωνίζεται για τη Μακεδονία. Απομνημονεύματα 1903-1907, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 43
  16. 16,0 16,1 ΓΕΣ, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην Γεγονότα, Αθήνα 1979, σ. 106
  17. 17,0 17,1 Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σ. 164
  18. Επετηρίς Αγωνιστών Μακεδονικού Αγώνος 1903-1909, αύξων αριθμός 4141
  19. Απογραφή 1991, σ. 9605.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]