Αμήν

    Για την ομώνυμη ταινία, δείτε: Αμήν (ταινία).

Η λέξη Αμήν αποτελεί μεταγραφή της εβραϊκής λέξης αμήν (אמן‎) και σημαίνει «έτσι ας γίνει», «βέβαια» ή «γένοιτο» ως ισχυρή επιβεβαίωση των λεγομένων. Προέρχεται από το εβραϊκό ρήμα αμάν που σημαίνει «είμαι όσιος, αξιόπιστος». Κατά τη μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης και των Ευαγγελίων "πέρασε" ως στερεότυπο επιφώνημα στη χριστιανική λατρεία, τον Χριστιανισμό, σε όλες τις γλώσσες. Χρησιμοποιείται όμως το ίδιο και στον Ιουδαϊσμό, και τον Ισλαμισμό. Οι Χριστιανοί έχουν υιοθετήσει γενικά τον όρο στη λατρεία κατά την ολοκλήρωση των προσευχών, των δοξολογιών ή των ύμνων. Παρόμοια χρήση του όρου γινόταν από τα μέλη της κοινότητας του Κουμράν.

Στις Εβραϊκές Γραφές η λέξη χρησιμοποιείται παρά τα ουσιαστικά είτε ως επίθετο που σημαίνει "αληθινός", "πιστός", "σταθερός", είτε ως αφηρημένη έκφραση νομικής δέσμευσης κάποιου όσον αφορά κάποιον όρκο ή διαθήκη και τις παρεπόμενες συνέπειες και περισσότερο ως επίρρημα προς επικύρωση προαναφερομένων, εκ του οποίου και καθιερώθηκε ν΄ αναφέρεται στο τέλος προσευχών προς δήλωση ευχής "γένοιτο", "είθε να γίνει έτσι". (Αριθμοί 5:22· Δευτερονόμιο 27:15-26· Νεεμίας 5:13) ή ως έκφραση της συμφωνίας με μια προσευχή, μια έκφραση αίνου ή με έναν δηλωμένο σκοπό. (1 Χρονικών 16:36· Νεεμίας 8:6· 1 Βασιλέων 1:36· Ιερεμίας 11:5)

Ο Ιησούς Χριστός φέρεται να χρησιμοποίησε αυτό τον όρο στο κήρυγμα και τη διδασκαλία του, συχνά στην εισαγωγή κάποιας δήλωσης σχετικά με ένα γεγονός, μια υπόσχεση ή μια προφητεία, δίνοντας με αυτό τον τρόπο έμφαση στην πλήρη αλήθεια και αξιοπιστία των λόγων του. (Ματθαίος 5:18, Κείμενο· 6:2, 5, Κείμενο· 24:34, Κείμενο). Στην Αποκάλυψη του Ιωάννη φέρεται επίσης ο ίδιος ο Χριστός να επικαλείται: "ο αμήν, ο μάρτυς, ο πιστός".

Επειδή δε η λέξη παρουσιάζει ακατάληπτη και μυστικοπαθή μορφή και ηχητικά, συνδέθηκε ως εκφραστικό μέσον με όλη τη ψυχικότητα της προσευχόμενης κοινωνικής ομάδας στην εκκλησία με συνέπεια να επηρεάσει και την εκκλησιαστική μουσική σε ρυθμό και μουσική απόχρωση. Ειδικά η Βυζαντινή μουσική έχει να παρουσιάσει θαυμάσιες και θεόπνευστες λυρικές συνθέσεις του "Αμήν", καθώς βεβαίως και η μουσική της Δυτικής Εκκλησίας όπου εκείνη έχει να επιδείξει φωνητικά ή ενόργανα μελλοποιήματα του Αμήν, ιδιαίτερα μετά το Κρέντο και το Γκλόρια.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί το "Αμήν" του Χερουβίνι το οποίο είναι αλέγκρο (ρε ελάσσον) σε ρυθμική αγωγή 2/4 όπου η λέξη "Αμήν" επαναλαμβάνεται 107 φορές από μόνη τη υψίφωνο!. Επίσης τη σύνθεση του Μπερλιόζ, επί του "Αμήν" στη "Καταδίκη του Φάουστ", που αποτελεί φούγκα εξαιρετικής έμπνευσης.

Βιβλιογραφία

• Analytical Lexicon to the Greek New Testament, 1994, 2000, Timothy and Barbara Friberg, στην αγγλική.
• Easton's Bible Dictionary, Τρίτη Έκδοση, 1897, M. G. Easton, στην αγγλική.
• Louw-Nida Greek-English Lexicon of the New Testament Based on Semantic Domains, 1988, Δεύτερη Έκδοση, J. P. Louw & E. A. Nida, United Bible Societies, στην αγγλική.
• The Interpreter's Dictionary of the Bible, 1962/2000, Abingdon Press, στην αγγλική.
• Ενόραση στις Γραφές, Τόμος 1, 1989, Β. & Φ. Ε. Σκοπιά, στην αγγλική.
• Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου τ.3ος, σ.512

Για επιπλέον ανάγνωση

• Καθολική Εγκυκλοπαίδεια, λήμμα "Αμήν" (στην αγγλική)
• Οι Νόμοι της Απόκρισης με "Αμήν" στον Ιουδαϊσμό (chabad.org, στην αγγλική)