Το Κορίτσι με το Τατουάζ (ταινία 2011)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το Κορίτσι με το Τατουάζ
The Girl with the Dragon Tattoo 2011 film.jpg
Σκηνοθεσία Ντέιβιντ Φίντσερ
Παραγωγή Metro-Goldwyn-Mayer
Columbia Pictures
Sony Pictures
Σενάριο Στίβεν Ζαϊλίαν
Πρωταγωνιστές Ντάνιελ Κρεγκ
Ρούνι Μάρα
Στέλαν Σκάρσγκαρντ
Κρίστοφερ Πλάμερ
Ρόμπιν Ράιτ
Πρώτη προβολή Country flag 21 Δεκεμβρίου 2011
Country flag 12 Ιανουαρίου 2012
Μουσική Τρεντ Ρέζνορ
Άττικους Ρος
Διάρκεια 158 λεπτά
Γλώσσα αγγλικά
Σελίδα IMDb
Σελίδα Cine.gr

Το Κορίτσι με το Τατουάζ (αγγλικά: The Girl with the Dragon Tattoo) είναι αμερικανικό θρίλερ μυστηρίου παραγωγής 2011, σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Φίντσερ και σενάριο του Στίβεν Ζαϊλίαν. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Στιγκ Λάρσον και αποτελεί ριμέικ της σουηδικής ταινίας Män Som Hatar Kvinnor του 2009.[1] Πρωταγωνιστούν οι Ντάνιελ Κρεγκ και Ρούνι Μάρα. Ο Μίκαελ Μπλόμκβιστ, ένας κορυφαίος ερευνητής δημοσιογράφος που έχει βρεθεί κατηγορούμενος για δυσφήμηση ενός επιχειρηματία, αναλαμβάνει να εξιχνιάσει την εξαφάνιση της ανιψιάς του Χένρικ Βάνγκερ, ενός συνταξιούχου μεγαλοβιομήχανου, η οποία αγνοείται εδώ και 40 περίπου χρόνια. Στην πορεία της έρευνάς του, ο Μπλόμκβιστ ανακαλύπτει πως η μακρά ιστορία της πολυμελούς οικογένειας του Βάνγκερ είναι γεμάτη από ίντριγκες, μίση και καλά κρυμμένα μυστικά. Η Λίσμπεθ Σαλάντερ, μια εκκεντρική χάκερ με περίεργη συμπεριφορά και με αρκετά προβλήματα με το νόμο, αποφασίζει να τον βοηθήσει και μαζί να μάθουν την αλήθεια.

H Sony Pictures Entertainment ξεκίνησε την ανάπτυξη της ταινίας το 2009. Χρειάστηκαν τρεις μήνες για να αποκτήσει το στούντιο τα κινηματογραφικά δικαιώματα του μυθιστορήματος, κατά τη διάρκεια των οποίων προσέλαβαν τους Ζαϊλίαν και Φίντσερ. Το σενάριο χρειάστηκε έξι μήνες να γραφτεί, με τους τρεις από αυτούς να απαιτούνται για την ανάλυση της νουβέλας. Με προϋπολογισμό 90 εκατομμύρια δολάρια, τα γυρίσματα διήρκησαν πάνω από εφτά μήνες και πραγματοποιήθγκαν στη Σουηδία, Ελβετία και Νορβηγία.

Η ταινία κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους των Ηνωμένων Πολιτειών στις 21 Δεκεμβρίου 2011. Απέσπασε κυρίως θετικά σχόλια από τους κριτικούς[2] ενώ κινήθηκε ικανοποιητικά στο box office αποφέροντας 232,6 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.[3] Έλαβε πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ, μεταξύ των οποίων Α' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της Ρούνι, κερδίζοντας ένα στην κατηγορία του Μοντάζ[4] καθώς και δύο υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα.[5]

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μίκαελ Μπλούμκβιστ, δημοσιογράφος και συνιδιοκτήτης του περιοδικού Millenium, έχασε μια δίκη που είχε ασκηθεί εναντίον του από τον διεφθαρμένο επιχειρηματία Χανς-Έρικ Βένερστρεμ. Ο Μπλούμκβιστ θεωρεί ότι δεν έσφαλε και νιώθει ότι ενήργησε σύμφωνα με το νόμο της χώρας του περί ελευθερίας του τύπου. Εν τω μεταξύ, η Λίσμπετ Σαλάντερ, μια βασανισμένη αλλά εξαιρετική ερευνήτρια και χάκερ, έκανε έναν εκτενή έλεγχο του ιστορικού του Μπλούμκβιστ, μετά από απαίτηση του μεγιστάνα Χένρικ Βάνγκερ, ο οποίος έχει μια ιδιαίτερη αποστολή για τον Μπλούμκβιστ. Αφού του υπόσχεται πως αν τον βοηθήσει θα του δώσει πληροφορίες καταδικαστικές για τον Βένερστρεμ, ο Μπλούμκβιστ συμφωνεί να μετακομίσει προσωρινά στην καμπίνα στο κτήμα του Βάρνιερ ώστε να τον βοηθήσει να εξιχνιάσουν την εξαφάνιση και πιθανή δολοφονία της εγγονής του, Χάριετ, 40 χρόνια πριν. Ο Μπλούμκβιστ ανακαλύπτει ένα σημειωματάριο που περιέχει μια λίστα με ονόματα και αριθμούς που κανείς δεν ήταν σε θέση να αποκρυπτογραφήσει.

Η Σαλάντερ, η οποία βρίσκεται υπό γονική κηδεμονία παροχής του κράτους, της ορίζεται καινούριος κηδεμόνας, ο δικηγόρος Νιλς Μπιούρμαν. Καταχράζει την εξουσία του για να της αποσπάσει σεξουαλικές χάρες και στη συνέχεια τη βιάζει χωρίς να ξέρει ότι η Λίσμπετ έχει στην τσάντα της μια κρυφή κάμερα. Παίρνει ξανά τον έλεγχο της ζωής της στα χέρια της μετά τον εκβιασμό που έκανε στον Μπιούρμαν, αφού τον τρύπησε με τέιζερ, τον βίασε με δονητή και χάραξε ένα ρατσιστικό τατουάζ στο στήθος του και στο στομάχι του.

Η κόρη του Μπλούμκβιστ, τον επισκέπτεται και του λέει ότι οι αριθμοί στο σημειωματάριο είναι αναφορές στην Αγία Γραφή. Ο Μπλούμκβιστ λέει στον βοηθό του Βάρνιερ ότι χρειάζεται βοήθεια στην έρευνά του και αυτός του προτείνει την Λίσμπετ, με βάση τη δουλειά που έκανε στον ίδιο. Ο Μπλούμκβιστ προσλαμβάνει τη Λίσμπετ να διευρενήσει περαιτέρω το περιεχόμενου του σημειωματαρίου. Ανακαλύπτει μια σύνδεση με μια σειρά από φόνους Εβραίων γυναικών που έλαβαν χώρα από το 1947 μέχρι το 1967, προκαλώντας τον Μπλούμκβιστ να αναφέρει ότι η οικογένεια Βάρνιερ είναι γνωστοί αντισημίτε. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Λίσμπετ και ο Μπλούμκβιστ γίνονται εραστές. Ο αδερφός του Χένρικ, Χάραλντ, ονομάζει τον Μάρτιν, αδερφό της Χάριετ ως πιθανό ύποπτο. Η Λίσμπετ ανακαλύπτει ότι ο πεθαμένος πια πατέρας των Χάριετ και Μάρτιν, Γκότφριντ Βάρνιερ, είχε διαπράξει τις πρώτες δολοφονίες και ο Μάρτιν τις υπόλοιπες.

Ο Μπλούμκβιστ μπαίνει παράνομα στο σπίτι του Μάρτιν για να βρει περισσότερα στοιχεία, αλλά ο Μάρτιν τον πιάνει και ετοιμάζεται να τον σκοτώσει. Ο Μάρτιν καυχιέται για τα εγκλήματά του αλλά αρνείται τη δολοφονία της Χάριετ. Η Λίσμπετ φτάνει, ακινητοποιεί τον Μάρτιν και σώζει τον Μπλούμκβιστ. Ενώ η Λίσμπετ βοηθά τον Μπλούμκβιστ, ο Μάρτιν το σκάει. Η Λίσμπετ παίρνει τη μοτοσικλέτα της και κυνηγάει τον Μάρτιν με το SUV του. Ο Μάρτιν χάνει τον έλεγχο του αυτοκινήτου του σε ένα παγωμένο δρόμο και σκοτώνεται όταν αυτό παίρνει φωτιά. Λίγο αργότερα, ο με τη βοήθεια της Λίσμπετ, ο Μπλούμκβιστ συνέρχεται και είναι πεπεισμένος ότι η Χάριετ είναι ζωντανή. Βρίσκει τη Χάριετ, η οποία του εξηγεί ότι ο πατέρας της και ο αδερφός της, την κακοποιούσαν για χρόνια και ο Μάρτιν την είδε να σκοτώνει τον πατέρας τους ενώ βρισκόταν σε αυτοάμυνα. Κατάφερε να ξεφύγει από τον Μάρτιν με τη βοήθεια της ξαδέρφης της Ανίτα. Η Χάριετ επιστρέφει στη Σουηδία και επανασυνδέεται με τον Χένρικ.

Όπως του είχε υποσχεθεί, ο Χένρικ δίνει στον Μπλούμκβιστ τις πληροφορίες για τον Βένερστρεμ, αλλά δεν είναι χρήσιμες. Η Λίσμπετ παραβιάζει τον υπολογιστή του Βένεστρεμ και δίνει στον Μπλούμκβιστ τα καταδικαστικά στοιχεία των εγκλημάτων του Βένερστρεμ, τα οποία δημοσιεύονται στη Millenium. Η Λίσμπετ χακάρε τους τραπεζικούς λογαριασμούς του Βένεστρεμ και ταξιδεύει μέχρι την Ελβετία μεταμφιεσμένη όπου μεταφέρει δύο εκατομμύρια ευρώ σε διάφορους λογαριασμούς. Ο Βένεστρεμ σύντομα βρίσκεται δολοφονημένος. Η Λίσμπετ αποκαλύπτει σε ένα φίλο της και πρώην κηδεμόνα της, ότι είναι ερωτευμένη με τον Μπλούκβιστ. Στο δρόμο για να του δώσει ένα χριστουγεννιάτικο δώρο, βλέπει τον Μπλούμκβιστ με την χρόνια αγαπημένη του και συνέταιρο Έρικα Μπέργκερ να φεύγουν μαζί ευτυχισμένοι. Πληγωμένη, πετάει το δώρο και φεύγει με τη μηχανή.

Ηθοποιοί και Χαρακτήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ντάνιελ Κρεγκ στο ρόλο του Μίκαελ Μπλόμκβιστ
  • Ρούνι Μάρα στο ρόλο της Λίσμπεθ Σαλάντερ
  • Στέλαν Σκάρσγκαρντ στο ρόλο του Μάρτιν Βάνγκερ
  • Κρίστοφερ Πλάμερ στο ρόλο του Χένρικ Βάνγκερ
  • Τζόλι Ρίτσαρντσον στο ρόλο της Ανίτα Βάνγκερ/Χάριετ Βάνγκερ
  • Ρόμπιν Ράιτ στο ρόλο της Έρικα Μπέργκερ
  • Στίβεν Μπέρκοφ στο ρόλο του Ντιρτς Φρόντε
  • Τζεραλντίν Τζέιμς στο ρόλο της Σεσίλια Βάνγκερ
  • Έμπεθ Ντάβιντζ στο ρόλο της Αννίκα Τζιανίνι
  • Γιόρικ βαν Βαγκενίγκεν στο ρόλο του Νιλς Μπιούρμαν
  • Ουλφ Φρίμπεργκ στο ρόλο του Βένεστρομ
  • Γκόραν Βίσντζικ στο ρόλο του Ντρέιγκαν Αρμάνσκι
  • Ντόναλντ Σάμπτερ στο ρόλο του Ντετέκτιβ Μορέλ
  • Τζόελ Κίναμαν στο ρόλο του Κρίστερ Μαλμ

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανάπτυξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιτυχία του μυθιστορήματος του Στιγκ Λάρσον προκάλεσε το ενδιαφέρον του Χόλιγουντ για μια κινηματογραφική μεταφορά, που να μην σχετίζεται με τη σουηδική ταινία Män Som Hatar Kvinnor που κυκλοφόρησε το 2009. Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, ο Στίβεν Ζαϊλίαν ανέλαβε να γράψει το σενάριο και ο παραγωγός Σκοτ Ρούντιν οριστικοποίησε μια συμφωνία η οποία έδινε πλήρη πνευματικά δικαιώματα στη Sony.[6] Ο Ζαϊλίαν, ο οποίος δεν γνώριζε το μυθιστόρημα, έλαβε ένα αντίγραφο από τον Ρούντιν. Ο σεναριογράφος είπε "Μου το έστειλαν και είπαν, 'Θέλουμε να το κάνουμε αυτό. Θα το λάβουμε υπ' όψη ως ένα προς το παρόν. Είναι πιθανό να υπάρξουν δύο και τρία φιλμ, αλλά ας συγκεντρωθούμε σε αυτό το ένα".[7] Η διαδικασία γραψίματος του σεναρίου διήρκησε περίπου έξι μήνες, συμπεριλαμβανομένων και των τριών μηνών που χρειάστηκαν για τις σημειώσεις και την ανάλυση του μυθιστορήματος.[7]

Τον Απρίλιο του 2010, ανακοινώθηκε ότι ο Ντέιβιντ Φίντσερ ανέλαβε να σκηνοθετήσει την ταινία.[8] Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στην Σουηδία το Σεπτέμβριο του 2010[9] και συνέχισαν στη Ζυρίχη στις αρχές Δεκεμβρίου, αργότερα στο Λος Άντζελες και την άνοιξη ξανά στη Σουηδία. Το Μάιο του 2011, η Metro-Goldwyn-Mayer έγινε συμπαραγωγός, βάζοντας το 20% του προϋπολογισμού, παίρνοντας κάποια τηλεοπτικά δικαιώματα εκτός Αμερικής.[10]

Κάστινγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντάνιελ Κρεγκ υπέγραψε για τον πρωταγωνιστικό ρόλο τον Ιούλιο του 2010, με την επιλογή να επαναλάβει το ρόλο του στις επόμενες δύο ταινίες.[11] Υποψήφιοι για το ρόλοι ήταν οι Μπραντ Πιτ, Τζορτζ Κλούνεϊ, Βίγκο Μόρτενσεν και Τζόνι Ντεπ.[12][6] Τον Αύγουστο η Ρούνι Μάρα πήρε το ρόλο της Λίσμπεθ Σαλάντερ.[13] Υπήρξαν πολλές υποψήφιες για το ρόλο, μεταξύ των οποίων οι Νάταλι Πόρτμαν, Έλεν Πέιτζ, Κρίστεν Στιούαρτ, Κίρα Νάιτλι, Αν Χάθαγουεϊ, Σκάρλετ Τζοχάνσον και Έμμα Γουάτσον.[13][14] Ωστόσο, αρκετές ηθοποιοί αποσύρθηκαν εξαιτίας της μεγάλης χρονικής δέσμευσης που απαιτούσε ο ρόλος και λογω της χαμηλής αμοιβής.[15]

Box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με προϋπολογισμό 90.000.000 δολάρια[3], η ταινία Το Κορίτσι με το Τατουάζ έκανε άνοιγμα τριημέρου στην 3η θέση με 12,7 εκατομμύρια δολάρια.[3] Συνολικά συγκέντρωσε 102,5 εκατομμύρια δολάρια στο αμερικανικό box office και 130,1 εκατομμύρια δολάρια στον υπόλοιπο κόσμο.[3] Παγκοσμίως απέφερε 232,6 εκατομμύρια δολάρια.[3]

Βραβεία & Υποψηφιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οργάνωση Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα Παραπομπή
Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου Ρούνι Μάρα Υποψηφιότητα [4]
Φωτογραφία Τζεφ Κρόνενγουεθ Υποψηφιότητα [4]
Μοντάζ Άνγκους Γουόλ & Κερκ Μπάξτερ Νίκη [4]
Μοντάζ Ηχητικών Εφέ Ρεν Κλάις Υποψηφιότητα [4]
Μίξη Ήχου Ντέιβιντ Πάρκερ, Μάικλ Σέμανικ, Ρεν Κλάις & Τζον Μίντγκλεϊ Υποψηφιότητα [4]
Χρυσές Σφαίρες Α' Γυναικείου Ρόλου - Δράμα Ρούνι Μάρα Υποψηφιότητα [5]
Μουσική Τρεντ Ρέζνορ και Άτικους Ρος Υποψηφιότητα [5]
BAFTA Φωτογραφία Τζεφ Κρόνενγουεθ Υποψηφιότητα [16]
Μουσική Τρεντ Ρέζνορ και Άτικους Ρος Υποψηφιότητα [16]

Συνέχειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Sony δήλωσε ότι υπάρχει η πιθανότητα να γυρίσουν τη συνέχεια The Girl Who Played with Fire ταυτόχρονα με την τρίτη ταινία The Girl Who Kicked the Hornets' Nest με ημερομηνία κυκλοφορίας τέλη του 2013. Οι Ρούνι Μάρα και Ντάνιελ Κρεγκ έχουν υπογράψει να πρωταγωνιστήσουν και στις δύο συνέχειες.[17] Τον Αύγουστο του 2012, ανακοινώθηκε ότι η ημερομηνία κυκλοφορίας της συνέχειας ορίστηκε για το 2014, με τον Στίβεν Ζαϊλίαν να γράφει το σενάριο.[18] Ο Ντέιβιντ Φίντσερ εξέφρασε ενδιαφέρον να επιστρέψει, αναλάμβοντας τη σκηνοθεσία.[19]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Owen Gleiberman (3 Ιανουαρίου 2012). «The Girl With the Dragon Tattoo (2011)». Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,20483133_20518628,00.html. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  2. «Το Κορίτσι με το Τατουάζ στο Rotten Tomatoes». Rotten Tomatoes. http://www.rottentomatoes.com/m/the_girl_with_the_dragon_tattoo/. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 «Το Κορίτσι με το Τατουάζ στο Box Office Mojo». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=girldragontattoo11.htm. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2012. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 «Academy Awards Nominations in 2012». oscars.org. http://www.oscars.org/awards/academyawards/84/nominees.html. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2012. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «The 69th Annual Golden Globe Awards». imdb.com. http://www.imdb.com/oscars/nominations/golden-globes. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2011. 
  6. 6,0 6,1 Kilday, Greg (24 Ιανουαρίου 2012). «The Making of 'The Girl With the Dragon Tattoo'». The Hollywood Reporter. Prometheus Global Media. http://www.hollywoodreporter.com/news/girl-with-the-dragon-tattoo-rooney-mara-281904. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  7. 7,0 7,1 Weintraub, Steve (26 Δεκεμβρίου 2011). «Screenwriter Steven Zaillian Talks THE GIRL WITH THE DRAGON TATTOO, Sequels, and How He Might Direct the Remake of TIMECRIMES». Collider. http://collider.com/steven-zaillian-girl-with-the-dragon-tattoo-timecrimes-interview/133392/. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  8. Harris, Scott (1 Απριλίου 2010). «David Fincher Inks Deal For 'Dragon Tattoo'». Moviefone. http://blog.moviefone.com/2010/04/01/david-fincher-the-girl-with-the-dragon-tattoo. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2011. 
  9. «Fincher Calls Girl with Dragon Tattoo Swedish Noir, Adds Cast, as Filming Begins in Stockholm - Thompson on Hollywood». Blogs.indieWIRE.com. http://blogs.indiewire.com/thompsononhollywood/2010/10/08/finchers_dragon_tattoo_cast_so_far. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2011. 
  10. «MGM to co-finance Sony's 'Girl With the Dragon Tattoo'». Los Angeles Times. 17 Μαΐου 2011. http://latimesblogs.latimes.com/entertainmentnewsbuzz/2011/05/mgm-to-co-finance-sonys-girl-with-the-dragon-tattoo.html. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2011. 
  11. Fleming, Mike (26 Ιουλίου 2010). «Daniel Craig Closes Deal For 'The Girl With The Dragon Tattoo'». Deadline.com]. http://www.deadline.com/2010/07/daniel-craig-closes-deal-for-girl-with-the-dragon-tattoo. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2011. 
  12. «This week's cover: The secrets of 'The Girl With the Dragon Tattoo'». Entertainment Weekly. Time Inc.. 17 Ιουνίου 2010. http://popwatch.ew.com/2010/06/17/girl-with-the-dragon-tattoo/. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  13. 13,0 13,1 Ditzian, Eric (16 Αυγούστου 2010). «Rooney Mara Lands Lead In 'Girl with The Dragon Tattoo'». MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1645813/rooney-mara-lands-lead-girl-with-dragon-tattoo.jhtml. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2011. 
  14. Ditzian, Eric (27 Ιουλίου 2010). «'The Girl with the Dragon Tattoo' Casting Rumors: Sizing Up Our Potential Lisbeth Salander». MTV. http://moviesblog.mtv.com/2010/07/21/the-girl-with-the-dragon-tattoo-casting-rumors-sizing-up-our-potential-lisbeth-salander/. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  15. Piccalo, Gina (15 Αυγούστου 2010). «The Girl with the Dragon Tattoo: Who Will Play Her?». The Daily Beast. The Newsweek Daily Beast Company. http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-08-15/the-girl-with-the-dragon-tattoo-who-will-play-her. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  16. 16,0 16,1 «BAFTA Film Awards Nominations in 2012». bafta.org. http://www.bafta.org/film/awards/nominees-winners-2012,2449,BA.html. Ανακτήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2012. 
  17. «The Girl Who Played with Fire Still On Track». WeGotThisCovered.com. 3 Ιανουαρίου 2012. http://wegotthiscovered.com/movies/girl-played-fire-track. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  18. Max Nicholson (22 Αυγούστου 2012). «Dragon Tattoo Sequel Delayed». IGN.com. http://uk.ign.com/articles/2012/08/22/dragon-tattoo-sequel-delayed. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2012. 
  19. Chadwick, Will (27 Αυγούστου 2012). «David Fincher Gives Updates On The Girl Who Played With Fire And House Of Cards». WeGotThisCovered.com. http://wegotthiscovered.com/movies/david-fincher-offers-updates-girl-played-fire-house-cards. Ανακτήθηκε στις A18 Σεπτεμβρίου 2012. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα The Girl with the Dragon Tattoo (2011 film) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).