Μάχη του Κάλλοντεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η μάχη του Κάλλοντεν διεξήχθη στην Σκωτία, κοντά στην Γλασκώβη (75 χλμ περίπου) στις 16 Απριλίου του 1746 στην επανάσταση των Ιακωβίνων. Ήταν η τελευταία προσπάθεια για την επικράτηση των Στούαρτ στο Η.Β. Ο πρίγκιπας Κάρολος Εδουάρδος Στούαρτ που ήταν γιος του Ιακώβου Εδουάρδου και εγγονός του βασιλιά Ιακώβου Β' ο οποίος καθαιρέθηκε λόγω του ότι ήταν φανατικός καθολικός. Είχαν περάσει 60 χρόνια από τον τελευταίο Ιακωβίνο και οι Άγγλοι δεν είχαν παράπονο. Οι περισσότεροι υποστηρικτές των Ιακωβίνων ήταν Σκωτσέζοι Χάιλαντερς. Ο πρίγκιπας είχε την στήριξη της καθολικής Γαλλίας του Λουδοβίκου ΙΕ'.

ΤΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρίγκιπας είχε την στήριξη κυρίως Χάιλαντερ και Ιραλανδών καθώς και δύο γαλλικά τάγματα του Λουδοβίκο ΙΕ'. Είχε την στήριξη δύο μεγάλων σκωτσέζικων οικογενειών, Μακντόναλντ και Κάμερον, που ήταν οικογένειες με επιρροή. Ο στρατός του ήταν από σκωτσέζους και Ιρλανδούς οι οποίοι ήταν ημιάγριοι με ταρτάν και άγρια συνθήματα και είχαν περισσότερη εμπιστοσύνη στους αρχηγούς των φυλών παρά στον πρίγκιπα. Τα γεγονότα ξεκίνησαν ραγδαία. Λίγες μέρες μετά την συγκρότηση στρατού κατέλαβαν οι Ιακωβίνοι το Εδιμβούργο χωρίς μάχη. 5 μέρες αργότερα οι Ιακωβίνοι συνέτριψαν ένα τάγμα βασιλικού στρατού στο Πρέστονμπανς, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά του Εδιμβούργου. Εν τω μεταξύ, όλο και περισσότεροι νεοσύλλεκτοι, με το μέρος του πρίγκιπα, εμφανίζονταν. Ο πρίγκιπας άρχισε να πιστέυει ότι οι άντρες του ήταν ανίκητοι. Ο πρίγκιπας ήθελε να ξεκινήσει για το Λονδίνο. Οι στρατηγοί του τού είπαν να περιμένει την βοήθεια του Λουδοβίκου αλλά εκείνος ξεκίνησε. Αυτή ήταν η αρχή του τέλους.

Ήταν Δεκέμβρης. Ήδη πριν περάσει τα σύνορα, ο πρίγκιπας είχε ήδη χάσει 1000 άντρες, οι οποίοι λιποτάκτησαν και έφυγαν στα Χάιλαντς. Παρά όλα αυτά, ο πρίγκιπας συνέχισε την πορεία του. Από το Καρλάιλ κατέβηκε στο Ντέρμι μέσω Πρέστον και Μάντσεστερ. Αλλά η επανάσταση είχε αρχίσει να χάνει την ορμή της. Ο πρίγκιπας γύρισε στην Σκωτία όπου τα πράγματα βελτιώθηκαν για λίγο. Οι Ιακωβίνοι μάλιστα συνέτριψαν μια μεγάλη δύναμη βασιλικών στο Φόλκερκ αλλά ο πρίγκιπας έχασε χρόνο με την πολιορκία του Στέρλινγκ. Ο στρατηγός των Ιακωβίνων, Λόρδος Τζωρτζ Μάρεϋ θεώρησε ότι δεν θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την δύναμη βασιλικών που ερχόταν καταπάνω τους, με αρχηγό τον Δούκα του Κάμπερλαντ, Γουλιέλμο, που ήταν γιος του βασιλιά Γεωργίου Β', καθώς πολλοί άντρες λιποτακτούσαν. Το σχέδιο ήταν να υποχωρήσουν στα Χάιλαντς για την συγκέντρωση στρατού. Ο πρίγκιπας πλεόν είχε σταματήσει για λίγο και διασκέδαζε, ενώ οι άντρες του ενοχλούσαν μικρά οχυρά. Ενώ γίνονταν όλα αυτά, ο αγγλικός στρατός εκπαιδευόταν σε μια νέα άσκηση για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των Χάιλαντερς.


Η ΜΑΧΗ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα μέσα Μαρτίου, ο Δούκας του Κάμπερλαντ άρχισε να κινείται ενάντια στους Ιακωβίνους ενώ ο πρίγκιπας, ξυπνώντας από τον λήθαργό του, άρχισε να συγκεντρώνει τους άντρες του στο Κάλλοντεν Μουρ, ένα άγονο μέρος με ρείκια και τύρφη. Το μέρος, όπως υποστήριξε ο Τζωρτζ Μάρεϋ ήταν επίπεδο, χωρίς κάλυψη άρα και ακατάλληλο για τους Χάιλαντερς ενώ ήταν κατάλληλο για το πυροβολικό και το ιππικό του βασιλικού στρατού. Κανένας Χάιλαντερ δεν θα πολεμούσε εάν μπορούσε να επιλέξει. Ενώ οι Ιακωβίνοι συγκεντρώνονταν, οι βασιλικοί γιόρταζαν τα γενέθλια του διοικητή τους με επιπλέον φαγητό και ποτό. Όταν το έμαθε αυτό ο Κάρολος ήθελε να επιτεθεί στο στρατόπεδο των χαλαρωμένων [έτσι νόμιζε] Άγγλων. Χώρισε το στρατό του σε δύο μέρη και επιτέθηκε. Αλλά έγινε μπέρδεμα και δεν κατάφεραν τίποτα εκτός από το να χάσουν 2000 άντρες που λιποτάκτησαν. Όσοι έμειναν γύρισαν κουρασμένοι και αποκαμωμένοι και κοιμήθηκαν αλλά όχι για πολύ. Ο Κάμπερλαντ όταν έμαθε τι έγινε ξεκίνησε αμέσως για να μην δώσει χρόνο στους επαναστάτες να ξεκουραστούν. Σε λίγο 12 τάγματα πεζικού, 3 συντάγματα ιππικού και μια φάλαγγα πυροβολικού ξεκινούσαν για το Κάλλοντεν. Όταν οι Ιακωβίνοι κατάλαβαν τι γίνεται προσπάθησαν να συντάξουν τους άντρες τους. Έτσι, στα αριστερά τάχθηκαν οι Μακντόναλντς, οι οποίοι είχαν πάντα τα δεξιά και έτσι θίχτηκαν και έμειναν έτσι ακόμη και κατά την διάρκεια της μάχης. Στα δεξιά τάχθηκαν οι Κάμερον και οι υπόλοιπες φυλές. Ως εφεδρεία ήταν οι Γάλλοι. Οι Άγγλοι είχαν χωριστεί σε 15 τμήματα πεζικού, 6 ιππικού και 7 πυροβολαρχίες. Τα 8 τμήματα πεζικού ήταν μπροστά, τα 6 στην πίσω ενώ ένα βρισκόταν στα νώτα των Άγγλων για να φυλάει για τυχών επίθεση. Τα 7 τμήματα που ήταν πίσω δεν ενεπλάκησαν στην μάχη καθόλου. Τα τμήματα του ιππικού ήταν όλα μπροστά, 3 δεξιά μετά το πεζικό και 3 αριστερά, επίσης μετά το πεζικό. Οι πυροβολαρχίες, εκτός από 2, όλες οι άλλες ήταν μπροστά. Οι μπροστινές πυροβολαρχίες αποτελούνταν από δύο πυροβόλα 3 λιβρών και ήταν ταγμένες ανάμεσα από τα τμήματα πεζικού. Οι Ιακωβίνοι είχαν 12 πυροβόλα διαφόρων τύπων αλλά, αφού δεν είχαν επαγγελματίες πυροβολητές, δεν έκαναν τίποτα. Το δυναμικό των Ιακωβίνων ανερχόταν σε 5000 άντρες ενώ των βασιλικών σε 9000 άντρες. Οι Ιακωβίνοι, άυπνοι, κουρελιασμένοι, πεινασμένοι και μουσκεμένοι, κόντρα στον άνεμο και την βροχή έβλεπαν με τρόμο τα βασιλικά συντάγματα να έρχονται καταπάνω τους. Η μάχη άρχισε στις 13:00 επειδή ένας βασιλικός αξιωματικός που επέβλεπε το μέτωπο των Ιακωβίνων, δέχτηκε μία κανονιά. Ο πρίγκιπας ήταν στα μετόπισθεν αλλά δεν έβλεπε την μάχη ενώ σφοδρός βομβαρδισμός γινόταν από τους βασιλικούς στους Ιακωβίνους. Ο καπνός από τις κανονιές, αφού ο αέρας ήταν κόντρα, έτσουζε τα μάτια των Ιακωβίνων. Τότε, πάνω στον πανικό τους και ξεχνώντας ακόμη και να πυροβολήσουν, οι Ιακωβίνοι κάνουν μία ανεξέλεγκτη και απρόσμενη έφοδο στους Άγγλους, οι οποίοι δεν χάνουν την ψυχραιμία τους. Οι ομοβροντίες θερίζουν τους επαναστάτες αλλά περίπου 500 επαναστάτες διείσδυσαν αλλά, γρήγορα οι πολιτοφύλακες Κάμπελ [οι μόνοι Σκωτσέζοι που τάχθηκαν με τους Άγγλους] τους κατεδίωξαν. Εν τω μεταξύ, Κάμπελ εργάτες γκρέμιζαν τις περιφράξεις των γύρω χωραφιών για να κάνουν έφοδο οι δραγόνοι στα μετόπισθεν. Με στρατηγικές κινήσεις, οι Άγγλοι κατάφεραν να διώξουν τους Ιακωβίνους από το κέντρο και τα δεξιά ενώ οι Μακντόναλντς επιτέθηκαν χωρίς αποτέλεσμα και υποχώρησαν και αυτοί με τους Κάμπελ να τους καταδιώκουν. Oι δραγόνοι, στω μεταξύ, έγιναν αντιληπτοί από τα γαλλικά τμήματα και το Ιακωβίτικο ιππικό αλλά αυτό δεν σταμάτησε την προέλασή τους. Οι Κάμπελ κυνήγησαν όσους έμειναν και έσφαζαν αλύπητα, ακόμη και γυναικόπαιδα και τραυματίες...


ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΜΑΧΗ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρίγκιπας γλίτωσε με ένα γαλλικό καράβι έξι μήνες μετά την μάχη. Ο Μάρεϋ γλίτωσε και μάλιστα οδήγησε γαλλικά τμήματα για να κόψουν την υποχώρηση. Παρά όλα αυτά, ο Μάρεϋ δεν επισκεπτόταν τον πρίγκιπα επειδή θεωρούνταν προδότης ο Μάρεϋ, κάτι που σαφώς και δεν ισχύει. Ο πρίγκιπας έγινε ένας μπεκρής και διόλου ελκυστικός γέρος. Ο Κάμπερλαντ απαγόρευσε στους Σκωτσέζους Χάιλαντερς να ασκούν τα έθιμά τους και να ομιλούν την κελτική διάλεκτο.


ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάθηκε κάθε ελπίδα για παλινόρθωση των Στούαρτ. Δημιουργήθηκε ένα κλίμα απέχθειας για τον Κάμπερλαντ και για τους Κάμπελ ενώ πάρθηκαν μέτρα για να αποφθεχθεί άλλη επανάσταση. Παρά όλα αυτά, οι Χάιλαντερς εντάχθηκαν στον αγγλικό στρατό και στις επόμενες δεκαετίες δεν έχασαν καιρό για να δείχνουν την γενναιότητά τους.


Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Great battlefields of the world (John Macdonald)