Οίκος των Στιούαρτ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Royal Arms of England (1603-1707).svg
Armorial of Stuart, 1603 onwards.
Χώρα Βασίλειο της Σκωτίας, Βασίλειο της Αγγλίας, Kingdom of Ireland, Kingdom of France,[1] Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας
Τίτλοι Μέγας Επόπτης της Σκωτίας (High Steward of Scotland), Κόμης του Λέννοξ, Duke of Aubigny, Κόμης του Μόρεϊ, Marquess of Bute, King of Scots, Βασιλιάς της Αγγλίας, Βασιλιάς της Ιρλανδίας, Βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας
Ιδρυτής Ροβέρτος Β' της Σκωτίας
Ίδρυση 1371
Διάλυση YYYY
Εκθρόνιση YYYY (+ λόγος)
Νεότεροι κλάδοι

Stewarts του Άππιν
Steuart του Μπάλλεχιν
Stewarts of Castle Stewart
Stewarts του Γκάλλογουεϊ
Stewart του Άλμπανυ

Stewart του Ντάρνλεϊ
Εθνικότητα Σκώτοι, Άγγλοι, riginally Normanized Breton[note 1]
Αγγλία

Coat of Arms of England


Αυτό το λήμμα είναι μέρος μιας σειράς

Προϊστορική Βρετανία
Ρωμαϊκή Βρετανία
Μεταρωμαϊκή Βρετανία
Αγγλοσαξωνική Αγγλία
Επταρχία
Βασίλειο της Αγγλίας
Αγγλονορμανδική Αγγλία
Οίκος των Πλανταγενετών
Οίκος του Λάνκαστερ
Οίκος της Υόρκης
Οίκος των Τυδόρ
Οίκος των Στιούαρτ
Κοινοπολιτεία της Αγγλίας
Παλινόρθωση των Στιούαρτ
Ένδοξη Επανάσταση
Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας
ΗΒ της Μεγάλης Βρετανίας και Ιρλανδίας
ΗΒ της Μεγάλης Βρετανίας
και της Βόρειας Ιρλανδίας

Αλφρέδος του ΟυέσσεξΓουλιέλμος Α'
Ερρίκος Β'Ριχάρδος Λεοντόκαρδος
Ερρίκος Η'Ελισάβετ Α'

πσε

Ο Οίκος των Στιούαρτ (Stuart), επίσης γνωστός ως Stewart, είναι ένας σημαντικός Ευρωπαϊκός βασιλικός οίκος. Ιδρύθηκε από τον Ροβέρτο Β΄ της Σκωτίας. Οι Στιούαρτ πρώτα έγιναν μονάρχες του Βασιλείου της Σκωτίας κατά την διάρκεια του 14ου αιώνα. Οι απευθείας απόγονοι τους (από την Βρετάνη) έφεραν τον τίτλο High Steward of Scotland από τον 12ο αιώνα, αφού έφθασαν με ρίζες από την Νορμανδική Αγγλία. Η δυναστεία κληρονόμησε ακόμη περισσότερο έδαφος τον 17ο αιώνα το οποίο κάλυπτε ολόκληρες τις Βρετανικές Νήσους, περιλαμβάνοντας το Βασίλειο της Αγγλίας και το Βασίλειο της Ιρλανδίας, διατηρώντας επίσης τις διεκδικήσεις στο Βασίλειο της Γαλλίας.

Συνολικά, εννέα μονάρχες Στιούαρτ κυβέρνησαν μόνο τη Σκωτία από το 1371 έως το 1603. Στη έγινε μία Ένωση των Στεμμάτων υπό τον Ιάκωβο ΣΤ΄ και Α΄ οποίος έγινε ο πρεσβύτερος διεκδικητής από γενεαλογικής άποψης του συνόλου των κτήσεων του εκλιπόντος Οικου των Τυδόρ[ασαφές]. Έτσι υπήρξαν έξι μονάρχες Στιούαρτ που κυβέρνησαν την Αγγλία και την Σκωτία καθώς και την Ιρλανδία (αν και η εποχή των Στιούαρτ διακόπηκε από μία μεσοβασιλεία που διήρκεσε την περίοδο 1649-1660, ως αποτέλεσμα του Αγγλικού Εμφυλίου Πολέμου]). Επιπλέον με την ίδρυση του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας μετά από τους Νόμους της Ένωσης, οι οποίοι πολιτικά ένωσαν την Αγγλία και την Σκωτία, ο πρώτος μονάρχης ήταν η Άννα της Μεγάλης Βρετανίας. Παρ' όλα αυτά, πέθανε χωρίς απογόνους και όλες οι κτήσεις πέρασαν στον Οίκο του Ανόβερου, υπό τους όρους του Act of Settlement 1701.

Κατά την βασιλεία των Στιούαρτ, η Σκωτία εξελίχθηκε από μια σχετικά φτωχή και φεουδαλική χώρα σε ένα ευημερούν, τελείως σύγχρονο και συγκεντρωτική κράτος. Κυβέρνησαν κατά την διάρκεια μιας εποχής στην Ευρωπαϊκή ιστορία μεταβολής από τον Μεσαίωνα στην Αναγέννηση. Μονάρχες όπως ο Ιάκωβος Δ΄ έγιναν γνωστοί για την πατρονία αντιπροσώπων της Βόρειας Αναγέννησης όπως ο ποιητής Ρόμπερτ Χένρισον. Αφού πήραν τον έλεγχο όλης της Μεγάλης Βρετανίας, οι τέχνες και οι επιστήμες συνέχισαν να αναπτύσσονται. Τα γνωστότερα έργα του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ παραγγέλθηκαν την Ιακωβιανή εποχή, ενώ ιδρύματα όπως η Βασιλική Εταιρεία και το Βασιλικό Ταχυδρομείο ιδρύθηκαν κατά την βασιλεία του Καρόλου Β΄.

Καταγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Tο όνομα Στιούαρτ (Stewart) προέρχεται από την πολιτική θέση αξιώματος παρόμοιου με του κυβερνήτη, γνωστού ως steward. Αρχικά υιοθετήθηκε ως το οικογενειακό επώνυμο από τον Ουώλτερ Στιούαρτ (High Steward of Scotland), o oποίος ήταν το τρίτο μέλος της οικγένειας που κατέλαβε την θέση. Πριν από αυτό, το οικογενειακό τους όνομα οριζόταν μέσω άμεσων προγόνων και ουσιαστικά άλλαζε από γενιά σε γενιά· για παράδειγμα οι πρώτοι δύο Μεγάλοι Επόπτες (High Stewards) ήταν γνωστοί ως ΦιτζΆλαν και ΦιτζΟυώλτερ αντίστοιχα.

Παρασκήνιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έμβλημα του Μεγάλου Επόπτη.

Οι προγονικές καταγωγές της οικογένειας Stewart είναι αρκετά δυσιάκριτες — αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι μπορεί να ανάγουν την καταγωγή τους στον Άλαν ΦίτζΦλααντ, ένας Βρετόνος που ήρθε στη νήσο της Μεγάλης Βρετανίας όχι πολύ μετά την Νορμανδική κατάκτηση.[3] Ο Άλαν ήταν ο κληρονομικός διαχειριστής του Επισκόπου του Ντολ στο Δουκάτο της Βρετάνης;[4] Ο Άλαν είχε μια καλή σχέση με τον κυβερνώντα μονάρχη του Οίκου της Νορμανδίας Ερρίκο Α΄ ο οποίος τον επιβράβευσε με γη στο Σρόπσαϊρ.[4] Ήταν ο δισέγγονος του Άλαν με το όνομα Ουώλτερ ΦίτζΑλαν ο οποίος έγινε ο πρώτος κληρονομικός High Steward of Scotland, ενώ η οικογένεια του αδελφού του Γουλιέλμου θα συνέχιζε για να γίνουν Κόμητες του Αρουντέλ. Όταν ο εμφύλιος πόλεμος στο Βασίλειο της Αγγλίας ξέσπασε γνωστός ως Η Αναρχία, μεταξύ της νόμιμης διεκδικήτριας Ματθίλδης, Λαίδης των Άγγλων και του εξαδέλφου της που την είχε σφετεριστεί.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο έκτος High Steward of Scotland, Ουώλτερ Στιούαρτ (1293-1326), νυμφεύθηκε την Μάρτζορι, κόρη του Ροβέρτου του Μπρους, αι επίσης έπαιξε σημαντικό ρόλο στη Μάχη του Μπάννοκμπερν κερδίζοντας περισσότερη εύνοια. Ο γιος τους Ροβέρτος ήταν διάδοχος του Οίκου του Μπρους, την Λορδική Επικράτεια του Κάννιγκχαμ και των γαιών των Μπρους του Μπούρτρυχιλ · τελικά κληρονόμησε τον Σκωτικό θρόνο όταν ο θείος του Δαβίδ Β΄ πέθανε άτεκνος το 1371.

Το 1503, ο Ιάκωβος Δ΄ προσπάθησε να ασφαλίσει την ειρήνη με την Αγγλία με το γάμο με την κόρη του Βασιλιά Ερρίκου Ζ΄, την Μαργαρίτα Τυδόρ. Η γέννηση του γιου της, αργότερα Ιάκωβος Ε΄, έφερε τον Οίκο του Στιούαρτ στην γραμμή κληρονομιάς του Οίκου των Τυδόρ, και στον Αγγλικό θρόνο. Η Μαργαρίτα παντρεύθηκε αργότερα τον Άρτσιμπαλντ Ντάγκλας, 6ο Κόμη του Άνγκους, και η κόρη τους, Margaret Douglas, ήταν η μητέρα του Χένρι Στιούαρτ, Λόρδου Ντάρνλεϊ. Το 1565, ο Χένρι νυμφεύθηκε την ετεροθαλή εξαδέλφη του Μαρία, την κόρη του Ιακώβου Ε΄. Ο πατέρας του Ντέρνλεϊ ήταν ο Μάθιου Στιούαρτ, 4ος Κόμης του Λέννοξ.

Αυτό θα γινόταν μέρος της πολιτικής και στρατιωτικής σύγκρουσης που σημάδεψε την βασιλεία του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας, με αποκορύφωμα μια σειρά συγκρούσεων γνωστή ως Αγγλικός Εμφύλιος Πόλεμος (ο οποίος, παρά το όνομα του, θα είχε αντίκτυπο και στα τρία Βασίλεια). Η δίκη και η εκτέλεση του Καρόλου Α΄ από το Αγγλικό Κοινοβούλιο το 1649 αποτέλεσε την απαρχή για τα 11 χρόνια της δημοκρατικής διακυβέρνησης, γνωστής ως Αγγλική Μεσοβασιλεία. Η Σκωτία αρχικά αναγνώρισε τα δικαίωματα του τελευταίου γιου του Βασιλιά, επίσης καλούμενου Καρόλου, ως μονάρχη της, πριν υποχρεωθεί να εισέλθει στο "δημοκρατικό" σύστημα. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου, τα σημαντικότερα μέλη του Οίκου των Στιούαρτ έζησαν εξόριστα στην ηπειρωτική Ευρώπη. Ο Κάρολος ο νεότερος επέστρεψε στην Βρετανία για να αναλάβει τους τρεις θρόνους των βρετανικών νήσων το 1660 με το όνομα ως "Κάρολος Β΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας", αλλά θα μετρούσε την βασιλεία του από τον θάνατο του πατέρα του 11 χρόνια νωρίτερα - για το λόγο αυτό θεωρείται πως η βασιλεία του διήρκεσε από το 1649 και μετά και όχι από το 1660.

Βασιλιάς της Σκωτίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορτρέτο Όνομα Από Έως Σχέση με τον προκάτοχο
Robert II, King of Scotland.png Ροβέρτος Β΄ της Σκωτίας 22 Φεβρουαρίου 1371 19 Aπριλίου 1390 ανιψιός [5] του Δαβίδ Α΄ της Σκωτίας ο οποίος πέθανε χωρίς απογόνους. Η μητέρα του Ροβέρτου Μάρτζορι Μπρους ήταν κόρη του Ροβέρτου Α΄ της Σκωτίας.
Robert III, King of Scotland.png Ροβέρτος Γ΄ της Σκωτίας 19 Aπριλίου 1390 4 Aπριλίου 1406 γιος του Ροβέρτου Β΄ της Σκωτίας.
King James I of Scotland.jpg Ιάκωβος Α΄ της Σκωτίας 4 Aπριλίου 1406 21 Φεβρουαρίου 1437 γιος του Ροβέρτου Γ΄ της Σκωτίας.
James II, King of Scotland.png Ιάκωβος Β΄ της Σκωτίας 21 Φεβρουαρίου 1437 3 Aυγούστου 1460 γιος του Ιακώβου Α΄ της Σκωτίας.
James III, King of Scotland.png Ιάκωβος Γ΄ της Σκωτίας 3 Aυγούστου 1460 11 Ιουνίου 1488 γιος του Ιακώβου Β΄ της Σκωτίας.
James IV of Scotland.jpg Ιάκωβος Δ΄ της Σκωτίας 11 Ιουνίου 1488 9 Σεπτεμβρίου 1513 γιος του Ιακώβου Γ΄ της Σκωτίας.
James V of Scotland2.jpg Ιάκωβος Ε΄ της Σκωτίας 9 Σεπτεμβρίου 1513 14 Δεκεβμρίου 1542 γιος του Ιακώβου Δ΄ της Σκωτίας.
Mary I Queen of Scots.jpg Μαρία Α΄ της Σκωτίας
(Μαρία, Βασίλισσα της Σκωτίας)
14 Δεκεμβρίου 1542 24 Ιουλίου 1567 κόρη του Ιακώβου Ε΄ της Σκωτίας.

Βασιλιάς της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορτρέτο Όνομα Από Έως Σχέση με τον προκάτοχο
James VI of Scots.jpg Ιάκωβος ΣΤ΄ της Σκωτίας
and
James I of England
24 Ιουλίου 1567
and
24 Mαρτίου 1603
27 Mαρτίου 1625 γιος της Μαρίας, Βασίλισσας των Σκώτων και τουΧένρι Στιούαρτ Ντάρνλεϊ. Βασιλιάς της Σκωτίας, το 1567—1603, μέχρι που κληρονόμησε τους τίτλους Βασιλιάς της Αγγλίας και της Ιρλανδίας, περιλαμβάνοντας τη διεκδίκηση στη Γαλλία από τους εκλιπόντες Τυδόρ.
Charles I (Daniel Mytens).jpg Κάρολος Α΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας 27 Mαρτίου 1625 30 Ιανουαρίου 1649 γιος του Ιακώβου Ζ΄ της Σκωτίας και Α΄ της Αγγλίας και της Ιρλανδίας.
Charles II (1670s).jpg Κάρολος Β΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας 30 Ιανουαρίου 1649 6 Φεβρουαρίου 1685 γιος του Καρόλου Α΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας. Σε εξορία την περίοδο 1649-1660, κατά την διάρκεια μιας δημοκρατικής περιόδου διακυβέρνησης γνωστής και ως η Κοινοπολιτεία της Αγγλίας.
James II by John Riley.png Ιάκωβος Ζ΄ της Σκωτίας
and
Ιάκωβος Β΄ της Αγγλίας και της Ιρλανδίας
6 Φεβρουαρίου 1685 13 Φεβρουαρίου 1689 αδελφός του Καρόλου Β΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας, ο οποίος δεν είχε νόμιμο απόγονο. Γιος του Καρόλου Α΄. Ανατράπηκε από την Επανάσταση του 1688.
Queen Mary II.jpg Μαίρη Β΄ της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας 13 Φεβρουαρίου 1689 28 Δεκεμβρίου 1694 κόρη του Ιακώβου Β΄ της Αγγλίας και της Ιρλανδίας και Ζ΄ της Σκωτίας, ο οποίος ήταν ακόμη ζωντανός και διεκδικούσε τον θρόνο. Συμβασιλέας ήταν ο Γουλιέλμος Γ΄ και Β΄ που επέζησε της συζύγου του.
Anniex.jpg Άννα της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας 8 Mαρτίου 1702 1 Mαΐου 1707 αδελφή της Μαίρης Β΄. κόρη του Ιακώβου Β΄ της Αγγλίας και της Ιρλανδίας και Ζ΄ της Σκωτίας. Το όνομα του κράτους άλλαξε σε Μεγάλη Βρετανία με τους πολιτικούς Νόμους της Ένωσης του 1707, αν και η οικογένεια είχε χρησιμοποιήσει τον τίτλο από τον Ιάκωβο Α΄ και ΣΤ΄. Πέθανε χωρίς απογόνους, τα δικαιώματα πέρασαν στον Οίκο του Ανόβερου.|-

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. titular claim rather than de facto
  2. Mackenzie, A. M., MA., D.Litt., The Rise of the Stewarts, London, 1935, pps.8 -9.
  3. «J.H. Round: The Origin of the Stewarts: Part 1». MedievalGenealogy.org.uk. http://www.medievalgenealogy.org.uk/sources/round/stewarts1.shtml.  Retrieved on 13 November 2008.
  4. 4,0 4,1 Bartlett, England Under the Norman and Angevin Kings, 1075-1225, 544.
  5. The Oxford Dictionary of National Biography
  1. The progenitor of the Stewarts (Stuarts) is Walter fitz Alan, ενώ ο ίδιος ήταν ένας εκνορμανδισμένος Βρετόνος.[2]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • King, Edmund (1994). The Anarchy of King Stephen's Reign. Oxford University Press. ISBN 0198203640. 
  • Addington, Arthur C. The Royal House of Stuart: The Descendants of King James VI of Scotland (James I of England). 3v. Charles Skilton, 1969-76.
  • Cassavetti, Eileen. The Lion & the Lilies: The Stuarts and France. Macdonald & Jane’s, 1977.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]