Ληστεία στο Norrmalmstorg

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το πρώην κτίριο της Kreditbanken στο Norrmalmstorg το 2005.

Η ληστεία στο Norrmalmstorg ήταν μια ληστεία τράπεζας και ομηρία, καλύτερα γνωστή ως η προέλευση του όρου Σύνδρομο της Στοκχόλμης. Συνέβη στην πλατεία Norrmalmstorg στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, το 1973. Ήταν η πρώτη ποινική εκδήλωση στη Σουηδία που καλύφθηκε ζωντανά στην τηλεόραση.[1]

Γεγονότα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 23 Αυγούστου του 1973 ο Jan-Erik "Janne" Olsson, σε άδεια από τη φυλακή, πήγε σε υποκατάστημα της τράπεζας Kreditbanken στο Norrmalmstorg, στην κεντρική Στοκχόλμη και προσπάθησε να ληστέψει την τράπεζα.[2] Η αστυνομία της Σουηδίας κλήθηκε αμέσως και 2 αστυνομικοί μπήκαν μέσα, με αποτέλεσμα ο Olsson να ανοίξει πυρ και να τραυματίσει τον έναν από αυτούς. Στον άλλο επιβλήθηκε να κάτσει κάτω και να ξεκινήσει να τραγουδάει. Ξεκίνησε να τραγουδάει το "Lonesome Cowboy". Έπειτα ο Olsson πήρε 4 άτομα για ομήρους (Elisabeth Oldgren, Kristin Enmark, Sven Safstrom, και τη Birgitta Lundblad). Απαίτησε να του φέρουν τον φίλο του Clark Olofsson (με τον οποίον μοιράζονταν το ίδιο κελί), μαζί με 3 εκατομμύρια Κορόνες Σουηδίας, δύο όπλα, αλεξίσφαιρα γιλέκα, και ένα γρήγορο αυτοκίνητο.[2] Ο Olofsson ήταν σεσημασμένος κακοποιός που είχε διαπράξει αρκετές ένοπλες ληστείες και πράξεις βίας στο παρελθόν, με την πρώτη στα 16 του.[1]

Με την άδεια της κυβέρνησης φέρνουν τον Olofsson και επετεύχθη επικοινωνία με τους διαπραγματευτές της αστυνομίας. Μία από τους ομήρους, η Kristin Enmark, δήλωσε ότι νοιώθει ασφαλής με τον Olsson και τον Olofsson, αλλά φοβόταν ότι η αστυνομία θα κλιμάκωνε την κατάσταση χρησιμοποιώντας βίαιες μεθόδους. Οι Olsson και Olofsson οχύρωσαν το εσωτερικό, κύριο θησαυροφυλάκιο στο οποίο κρατούσαν τους ομήρους. Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν στο να τους δώσουν αυτοκίνητο για να αποδράσουν, αλλά όχι στο να πάρουν ομήρους μαζί τους αν προσπαθούσαν να φύγουν.[3]

Ο Olsson τηλεφώνησε τον πρωθυπουργό Όλαφ Πάλμε λέγοντας του ότι θα σκοτώσει τους ομήρους, υποστηρίζοντας την απειλή του με το να αρπάξει μια από τις ομήρους από το λαιμό. Ακούστηκε να ουρλιάζει την ώρα που κατέβαζε το τηλέφωνο ο Olsson. Την επόμενη μέρα, ο Πάλμε είχε άλλη μια κλήση. Αυτή τη φορά ήταν η Kristin Enmark που δήλωσε πολύ δυσαρεστημένη με την συμπεριφορά του, ζητώντας του να αφήσει τους ληστές και τους ομήρους να φύγουν.[3]

Ο Olofsson όταν περπατούσε μέσα στο θησαυροφυλάκιο σφύριζε την μελωδία της Roberta Flack, "Killing me Softly". Στις 26 Αυγούστου, η αστυνομία άνοιξε μια τρύπα με τρυπάνι στο κύριο θησαυροφυλάκιο, μέσω του διαμερίσματος που υπήρχε στον πάνω όροφο από την τράπεζα. Από εκείνη την τρύπα πάρθηκε από δημοσιογράφο μια πολύ φημισμένη φωτογραφία του Olofsson με τους ομήρους. Ο Olofsson όμως πυροβόλησε μέσα από την τρύπα δύο φορές, με αποτέλεσμα την 2η φορά να τραυματίσει έναν αστυνομικό στα χέρια και στο πρόσωπο.[1]

Ο Olsson πυροβολώντας απείλησε να σκοτώσει τους ομήρους αν προσπαθήσουν να επιτεθούν οι αστυνομικοί με χημικά αέρια. Στις 28 Αυγούστου, ωστόσο χρησιμοποιήθηκε επίθεση αερίων και μισή ώρα αργότερα οι Olsson και Olofsson παραδόθηκαν. Κάνεις από τους ομήρους δεν υπέστη μόνιμους τραυματισμούς.[1]

Μετά την ληστεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απαγγέλθηκαν κατηγορίες τόσο στον Olsson όσο και στον Olofsson, και καταδικάστηκαν σε παρατεταμένη φυλάκιση για τη ληστεία. Ο Olofsson παρόλα αυτά υποστήριξε ότι δεν βοήθησε τον Olsson αλλά μόνο προσπάθησε να σώσει τους ομήρους κρατώντας την κατάσταση ήρεμη. Στο εφετείο οι καταδίκες του Olofsson ακυρώθηκαν. Μετά την ληστεία συνάντησε την όμηρο Kristin Enmark αρκετές φορές, και οι οικογένειές τους έγιναν φίλοι. Αργότερα διέπραξε ξανά εγκλήματα. [1]

Ο Olsson καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση.[4] Έλαβε πολλά γράμματα θαυμασμού από γυναίκες που τον έβρισκαν ελκυστικό, και μετέπειτα αρραβωνιάστηκε μια από αυτές. Αυτή δεν ήταν, όπως αναφέρουν ορισμένοι, μία από τις πρώην ομήρους. Αφότου αφέθηκε ελεύθερος, συνέχισε μια νόμιμη ζωή. Τρέχοντας για 10 χρόνια μακριά από τις Σουηδικές αρχές για υποτιθέμενα οικονομικά εγκλήματα, παραδόθηκε στην αστυνομία το 2006—μόνο για να μάθει ότι πλέον δεν διώκεται.[3]

Οι όμηροι συνεχίζουν να επαναλαμβάνουν ότι ήταν περισσότερο φοβισμένοι από την αστυνομία παρά από τους ληστές κατά την διάρκεια της εξαήμερης ομηρίας τους. Είχαν σαφέστατα συμπαθήσει τους απαγωγείς τους, κάτι το οποίο έδωσε ακαδημαϊκό ενδιαφέρον στο ζήτημα. Ο όρος Σύνδρομο της Στοκχόλμης επινοήθηκε από τον εγκληματολόγο Nils Bejerot. Οι κινήσεις των αστυνομικών και άλλων κυβερνητικών αρχών, σε συνδυασμό με την έλλειψη απειλητικής συμπεριφοράς από τον Olofsson, θέτει υπό αμφισβήτηση την ευστοχία του όρου. Οι όμηροι, παρότι απειλήθηκαν από τον Olsson, δεν έδειξαν σημάδια εχθρότητας ούτε προς την αστυνομία, ούτε αναμεταξύ τους.[1] Ούτε ταυτίστηκαν, ούτε εντάχθηκαν με τη λογική των απαγωγέων τους. Απλά είχαν εκνευριστεί με τις απερίσκεπτες προσπάθειες της αστυνομίας για την γρήγορη επίλυση της κατάστασης, και μερικοί κατέθεσαν υπέρ του Olofsson γιατί δεν ήταν μάρτυρες καμίας απόδειξης της ενοχής του ή συνέργειας στο έγκλημα.

Από το 1996, ο Jan-Erik Olsson ζει στη βορειοανατολική Ταϊλάνδη με την Ταϊλανδή γυναίκα του και τον γιο του. Η αυτοβιογραφία του με τίτλο Stockholms-syndromet εκδόθηκε στη Σουηδία το 2009.[1]

Ο Clark Olofsson, που από τα 19 του ήταν αναμειγμένος σε μία υπόθεση δολοφονίας εις βάρους αξιωματικού της αστυνομίας συνεχίζει να διάγει ένα ανήσυχο βίο μπαινοβγαίνοντας στη φυλακή. Η τελευταία του σύλληψη ήταν το 2008 για μία υπόθεση ναρκωτικών. 'Ενα διάστημα είχε παρακολουθήσει τη Σχολή Δημοσιογραφίας της Στοκχόλμης.[5]

Η 40η επέτειος της ληστείας του Norrmalmstorg συνέβη στις 23 Αυγούστου 2013, με τις εφημερίδες να δημοσιεύουν συνεντεύξεις συμμετεχόντων ατόμων και την τηλεόραση να καλύπτει την επέτειο.[1]

Οι μύθοι της ληστείας του Norrmalmstorg[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πιο διαδεδομένος μύθος με την ληστεία, ή μάλλον με το Σύνδρομο της Στοκχόλμης, είναι ότι είτε ένας, ή και οι δύο ληστές αρραβωνιάστηκαν τις ομήρους τους. Αυτό δεν αληθεύει και μάλλον προέρχεται από παρανόηση της σουηδικής φράσεως att engagera sig i någon. Στα σουηδικά αυτό σημαίνει "δείχνω ενδιαφέρον για κάποιον". Δεν σημαίνει "αρραβωνιάζομαι κάποιον" (το οποίο θα ήταν att förlova sig med någon).

Πολιτιστική επιρροή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η ληστεία ενέπνευσε την ταινία του Håkan Lindhé Norrmalmstorg.[6]
  • Μια μικρού μήκους ιστορία μυθοπλασίας του Joe Meno με όνομα "Stockholm 1973" που εκδόθηκε στο περιοδικό λογοτεχνίας: Timothy McSweeney's Quarterly Concern.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συντεταγμένες: 59°20′00″N 18°04′26″E / 59.3332°N 18.0740°E / 59.3332; 18.0740