Λεοπόλδος Α΄, πρίγκιπας του Άνχαλτ-Ντεσάου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λεοπόλδος Α΄
px
Γέννηση 3 Ιουλίου 1676
Ντεσάου, Άνχαλτ-Ντεσάου
Θάνατος 7 Απριλίου 1747
Ντεσάου, Άνχαλτ-Ντεσάου
Ψευδώνυμο Ο γέρο-Ντεσσάουερ (γερμανικά: der alte Dessauer)
Υπηκοότητα Γερμανός
Υπηρεσία/κλάδος Βασίλειο της Πρωσίας
Πρωσικός στρατός
Όπλο Πεζικό
Εν ενεργεία 1693 - 1745
Βαθμός Στρατάρχης
Μάχες/πόλεμοι Μεγάλος βόρειος πόλεμος, Πόλεμος Ισπανικής διαδοχής, Πόλεμος Πολωνικής διαδοχής, Α΄και Β΄ Σιλεσιανός Πόλεμος.

Ο Λεοπόλδος Α΄, πρίγκιπας του Άνχαλτ-Ντεσάου(3 Ιουλίου 1676 – 7 Απριλίου 1747) ήταν Γερμανός ευγενής του οίκου Ασκάνια, κυβερνήτης του πριγκιπάτου Άνχαλτ-Ντεσάου από το 1693 έως το 1747 και στρατάρχης του πρωσικού στρατού. Σαν στρατάρχης οι ικανότητες του ήταν μέτριες αλλά αποτέλεσε έναν εξαιρετικό εκπαιδευτή που εκμοντέρνισε το πρωσικό πεζικό.

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λεοπόλδος γεννήθηκε στο Ντεσάου, το ένατο από τα δέκα παιδιά του Ιωάννη Γεωργίου, πρίγκιπα του Άνχαλτ-Ντεσάου και της γυναίκας του Εριέττας Αικατερίνης.

Από νεαρή ηλικία ενασχολήθηκε με τον στρατό, πράγμα για το οποίο εκπαίδευσε τον εαυτό πνευματικά και σωματικά. Το 1693 έγινε συνταγματάρχης στον πρωσικό στρατό, διοικώντας ένα σύνταγμα και τον ίδιο χρόνο ανέλαβε και την διακυβέρνηση του πριγκιπάτου. Για το υπόλοιπο της ζωής του, εκτελούσε χρέη ηγεμόνα και Πρώσου αξιωματικού ταυτόχρονα. Η πρώτη εκστρατεία στην οποία συμμετείχε ήταν το 1695 στις Κάτω Χώρες στην πολιορκία της πόλης Ναμύρ.

Πόλεμος Ισπανικής Διαδοχής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λεοπόλδος είχε εισάγει αρκετές καινοτομίες στο πρωσικό στρατό. Το 1700 περίπου, αντικατέστησε την ξύλινη ράβδο για τον οπλισμό του μουσκέτου με σιδερένια. Η καριέρα του σε σημαντικές διοικήσεις ξεκίνησε με το ξέσπασμα του Πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής το 1701, όπου ανέλαβε ένα πρωσικό σώμα στρατού στον Ρήνο. Με τον στρατό του συμμετείχε στις πολιορκίες των πόλεων Κάιζερσβερθ και Φένλο . Τον επόμενο χρόνο συμμετείχε στην μάχη του Χοχσταντ (Hochstadt), όπου οι Πρώσοι και οι Αυστριακοί σαν σύμμαχοι ηττήθηκαν από τους Γάλλους. Το 1704 το πρωσικό απόσπασμα του Λεοπόλδου πήρε μέρος στη μάχη του Μπλένχαϊμ.

H επίθεση του Λεοπόλδου στην μάχη του Τορίνου

Το 1705 ο Λεοπόλδος επικεφαλής ενός σώματος πρωσικού στρατού στάλθηκε στην Ιταλία, όπου και πολέμησε στην μάχη του Κασάνο. Στην πολιορκία του Τορίνου ήταν ο πρώτος που εισέβαλε στα εχθρικά χαρακώματα, στις 7 Σεπτεμβρίου 1706. Μετά από ακόμη μια εκστρατεία στην Ιταλία μεταφέρθηκε στις Κάτω Χώρες όπου ήταν παρών στην πολιορκία της πόλης Τουρνέ του Βελγίου και έπειτα στην μάχη του Μαλπλακέ.

Την χρονιά 1710 δόθηκε στον Λεοπόλδο η διοίκηση ολόκληρου του πρωσικού αποσπάσματος στο γαλλικό μέτωπο. Το 1712 προήχθη στον βαθμό του στρατάρχη, έπειτα από αίτηση του πρίγκιπα και μετέπειτα βασιλιά της Πρωσίας, Φρειδερίκου Γουλιέλμου ο οποίος είχε υπηρετήσει μαζί του ως εθελοντής. Στις αρχές της βασιλείας του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Α΄ ο Λεοπόλδος ήταν ένα από τα βασικά μέλη του πρωσικού κυβερνητικού κύκλου.

Μεγάλος Βόρειος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Πρωσία πήρε μέρος στον Μεγάλο Βόρειο Πόλεμο μετά το 1715, όταν το μεγαλύτερο μέρος του σουηδικού στρατού είχε τεθεί εκτός μάχης και είχε αρχίσει να διαφαίνεται η ήττα του Καρόλου. Ο Λεοπόλδος συνόδευσε τον Πρώσο βασιλιά στο μέτωπο με στρατό που αριθμούσε 40.000 στρατιώτες. Οι Πρώσοι νίκησαν μια πολύ μικρότερη σουηδική δύναμη στο νησί Ρούγκεν στις 16 Νοεμβρίου. Στην μάχη συμμετείχε και δανέζικος στρατός, ως σύμμαχος της Πρωσίας. Στα χρόνια που ακολούθησαν και έπειτα από μια διένεξη το 1725 με τον στρατηγό φον Γκρούμπκοβ(Grumbkow), που κατέληξε σε μονομαχία, ο Λεοπόλδος αφιέρωσε τις προσπάθειές του στην εκπαίδευση του πρωσικού στρατού.

Εκπαιδεύοντας τον πρωσικό στρατό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο στρατός της Πρωσίας είχε αποκτήσει καλή φήμη στους πολέμους που συμμετείχε στο χρονικό διάστημα από το 1675 μέχρι το 1715 αλλά δεν θεωρούνταν από τους ισχυρούς στρατούς της Ευρώπης, έως και το 1740, στην αρχή του Πολέμου της Αυστριακής διαδοχής. Το επίτευγμα του Λεοπόλδου πριν τον πόλεμο, ήταν η εκπαίδευση του πεζικού. Ήταν από τους αυστηρότερους εκπαιδευτές και κάτω από την επίβλεψή του το πρωσικό πεζικό έγινε μια περίφημη δύναμη που ακόμα δεν είχε κάνει επίδειξη των δυνατοτήτων του. Ουσιαστικά ο Λεοπόλδος ήταν στρατιώτης πεζικού καθώς στην εποχή του, το πυροβολικό δεν καθόριζε το αποτέλεσμα των μαχών. Εν τούτοις η απόφασή του να παραμελήσει το ιππικό είχε εμφανή αποτελέσματα στην μάχη του Μόλβιτς.

Εκτός από την αφοσίωση του στην εκγύμναση του στρατού, ο Λεοπόλδος είχε επιρροή στον βασιλιά, καθώς η ανάμειξη του στην υπόθεση της φυγής του Φρειδερίκου, έσωσε τον πρίγκιπα που είχε καταδικαστεί σε θάνατο λόγω λιποταξίας.

Θητεία υπό τον Φρειδερίκο Β΄[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την άνοδο του Φρειδερίκου Β΄ στον θρόνο και την αρχή των Σιλεσιανών πολέμων, οι προσπάθειες του Λεοπόλδου ανταμείφθηκαν στα πεδία των μαχών. Ο ίδιος ο Λεοπόλδος δεν συμμετείχε συχνά στον στρατό που διοικούσε ο βασιλιάς σε αντίθεση με τους γιους του και αυτό γιατί ο Φρειδερίκος δύσκολα μπορούσε να χειριστεί τον ηλικιωμένο στρατάρχη. Στο μεγαλύτερο μέρος του πολέμου μέχρι το 1745, ο Λεοπόλδος είχε την διοίκηση ενός στρατού, στα σύνορα με την Σαξωνία.

Την χρονιά εκείνη ο γερό-Ντεσάουερ πλησίαζε τα 70 και η τελευταία του εκστρατεία έμελλε να είναι και η πιο επιτυχημένη. Στις 14 Δεκεμβρίου ο Λεοπόλδος κατάφερε μια αποφασιστική νίκη ενάντια των Αυστροσαξώνων στο Κέσσελντορφ. Ο Λεοπόλδος ήταν ένας ευσεβής λουθηρανός και ήταν συνήθεια του να προσεύχεται πριν τις μάχες. Έτσι και στην τελευταία του μάχη προσευχήθηκε με τα λόγια της προσευχής του να είναι τα εξής «Ω Κύριε, μην με Αφήσεις να ντροπιαστώ στις τελευταίες μέρες μου. Αν δεν Επιθυμείς να με Βοηθήσεις τουλάχιστον μη Βοηθήσεις αυτά τα καθάρματα αλλά Άσε εμάς να προσπαθήσουμε» και πράγματι η καριέρα του τελείωσε με μια μεγάλη νίκη. Μετά την μάχη αποσύρθηκε από την ενεργό δράση και πέρασε το σύντομο υπόλοιπο της ζωής του στο Ντεσάου, όπου και πέθανε.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Varnhagen von Ense, Preussische biographische Denkmale, vol. ii. (3rd ed., 1872); Militär Konversations-Lexikon, vol. ii. (Leipzig, 1833).
  • Anon., Fürst Leopold I. von Anhalt und seine Söhne (Dessau, 1852).
  • Karl Friedrich Pauli (German Wikipedia), Leben grosser Heiden, vol. vi.
  • Leopold von Orlich (German Wikipedia), Prinz Moritz von Anhalt-Dessau (Berlin, 1842);
  • Crousatz, Militärische Denkwürdigkeiten des Fürsten Leopold von Anhalt-Dessau (1875).
  • supplements to Militär Wochenblatt (1878 and 1889);
  • Ferdinand Siebigk, Selbstbiographie des Fürsten Leopold von Anhalt-Dessau (Dessau, 1860 and 1876).
  • Wilhelm Hosäus (German Wikipedia), Zur Biographie des Fürsten Leopold von Anhalt-Dessau (Dessau, 1876).
  • Ludwig Würdig, Des Alten Dessauers Leben und Taten (3rd ed., Dessau, 1903).
  • Briefe König Friedrich Wilhelms I. an den Fürsten L. (Berlin, 1905).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Leopold I, Prince of Anhalt-Dessau της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).