Ιός ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σχηματική αναπαράσταση του HIV.

O ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας ή HIV, (ακρωνύμιο του αγγλικού του ονόματος Human Immunodeficiency Virus) είναι ο ιός που προκαλεί τη νόσο AIDS (Acquired ImmunoDeficiency Syndrome - Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας).

Η εξάπλωση του HIV έχει πάρει το χαρακτήρα πανδημίας, καθώς έχουν πεθάνει από AIDS περίπου 30 εκατομμύρια άτομα, ενώ άλλα 34 υπολογίζεται ότι είναι φορείς. Το μεγαλύτερο πλήγμα έχει δεχτεί η Υποσαχάρια Αφρική, όπου σε ορισμένες χώρες το προσδόκιμο ζωής έχει υποχωρήσει πολύ πιο κάτω από την προ-HIV εποχή.

Ο HIV ανήκει στην κατηγορία των ρετροϊών, των ιών δηλαδή που έχουν το RNA ως γενετικό υλικό. Παρόλα αυτά έχει αρκετές διαφορές με αυτούς, η πιο σημαντική από τις οποίες είναι ότι μεταλλάσσεται ταχύτατα (μέσα στο αίμα ενός και μόνο ασθενούς μπορούν να δημιουργηθούν αρκετά διαφορετικά στελέχη). Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί δυο είδη του ιού HIV, ο HIV-1 και ο HIV-2. Ο HIV-1 είναι αυτός που ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των μολύνσεων παγκόσμια (περίπου 90%), και επίσης είναι αυτός με τις περισσότερες μεταλλάξεις και υποτύπους. Ο HIV-2, που αναγνωρίστηκε το 1986 και θεωρείται προγενέστερος τύπος από τον HIV-1, εντοπίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη Δυτική Αφρική, με λίγα περιστατικά σε χώρες που έχουν συχνή επικοινωνία με την περιοχή αυτή (όπως π.χ. η Γαλλία). Ο HIV-2 τείνει να μεταδίδεται σχετικά δυσκολότερα σε σχέση με το άλλο είδος, ενώ η εξέλιξη της νόσου στους φορείς HIV-2 είναι πιο αργή. Η αρχική πηγή του ιού φαίνεται ότι είναι ο χιμπαντζής και συγκεκριμένα ο Ιός της Ανοσοανεπάρκειας του Πιθήκου (SIV) από τον οποίο εξελίχθηκε ο HIV μετά τη μόλυνση ανθρώπων με τον SIV μέσω της κατανάλωσης κρέατος πιθήκου.

Η μόλυνση με τον HIV ακολουθεί τρία διακριτά στάδια. Το πρώτο στάδιο, από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι και μερικές βδομάδες μετά από αυτή, χαρακτηρίζεται από την έντονη παραγωγή αντιγράφων του ιού στο αίμα, ενώ συνήθως εμφανίζονται και κάποια κλινικά συμπτώματα (που δεν οδηγούν πάντα σε διάγνωση καθώς μοιάζουν με αυτά των συνηθισμένων ιώσεων. Ο ιός σε αυτή τη φάση προσβάλλει τα CD4+ T κύτταρα, που αποτελούν και τους κύριους ξενιστές του, καθώς και τους μακροφάγους και τα δενδριτικά κύτταρα. Καθώς τα CD8 λεμφοκύτταρα αναλαμβάνουν δράση, παρατηρείται μείωση της συγκέντρωσης του ιού στο αίμα και ο φορέας περνάει στο δεύτερο στάδιο της μόλυνσης, αυτό της ασυμπτωματικής λοίμωξης που χαρακτηρίζεται από βραδύτερη αναπαραγωγή του ιού και πτώση της συγκέντρωσης των CD4+ κυττάρων, και διαρκεί, χωρίς τη λήψη αγωγής, κατά μέσο όρο οκτώ χρόνια. Όταν η συγκέντρωση των CD4+ πέσει κάτω από ένα ορισμένο όριο, ο οργανισμός γίνεται ευάλωτος σε λοιμώξεις που σε έναν υγιή άνθρωπο θα καταπολεμούνταν, καθώς και σε νεοπλασίες, ασθένειες του νευρικού συστήματος κ.α. Αυτό είναι το τρίτο στάδιο της μόλυνσης, δηλαδή η νόσος του AIDS, που οδηγεί τον ασθενή στο θάνατο.

Η HIV λοίμωξη σήμερα αντιμετωπίζεται με συνδυασμούς αντιρετροϊικών φαρμάκων, που επιβραδύνουν την πορεία της και την εμφάνιση και εξέλιξη του AIDS, δίνοντας στους ασθενείς που τη λαμβάνουν προσδόκιμο ζωής κοντά σε αυτό του γενικού πληθυσμού, χωρίς ωστόσο να λείπουν οι παρενέργειες. Επίσης, δεν έχει αναπτυχθεί κάποιο προληπτικό εμβόλιο ή μέθοδος πλήρους ίασης της λοίμωξης, και πάνω από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι παγκόσμια εξακολουθούν να πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω του HIV/AIDS.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • HIV λοίμωξη/AIDS, επιδημιολογικά στοιχεία για την Ελλάδα, πληροφορίες, από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.