Δωμάτιο Έιμς
Ένα δωμάτιο Έιμς (Ames room) είναι ένα διαστρεβλωμένο δωμάτιο που χρησιμοποιείται για να δημιουργήσει μια οπτική ψευδαίσθηση. Πιθανώς επηρεασμένο από τα γραπτά του Χέρμαν Χέλμχολτζ, (Hermann Helmholtz) επινοήθηκε από τον Αμερικανό οπτικό Άντελμπερτ Έιμς τον νεότερο (Adelbert Ames, Jr) το 1934 και κατασκευάστηκε το επόμενο έτος.
Ένα δωμάτιο Έιμς είναι κατασκευασμένο έτσι ώστε από μπροστά να φαίνεται ως ένα συνηθισμένο κυβικό δωμάτιο, με ένα πίσω τοίχο και δύο πλευρικά τοιχώματα παράλληλα μεταξύ τους και κάθετα προς το οριζόντιο επίπεδο του δαπέδου και οροφής. Ωστόσο, αυτό είναι ένα τέχνασμα της προοπτικής και το πραγματικό σχήμα του δωματίου είναι τραπεζοειδές: οι τοίχοι είναι οι λοξοί και η οροφή και το δάπεδο έχουν κλίση, και η δεξιά γωνία είναι πολύ πιο κοντά στη θέση ενός παρατηρητή που βρίσκεται μπροστά, από την αριστερή γωνία (ή αντίστροφα).
Ως αποτέλεσμα της οπτικής ψευδαίσθησης, ένα άτομο που στέκεται στη μια γωνία φαίνεται στον παρατηρητή να είναι γίγαντας, ενώ ένα άτομο που στέκεται στην άλλη γωνία φαίνεται να είναι νάνος. Η αυταπάτη είναι τόσο πειστική ώστε ένας άνθρωπος που περπατάει και πίσω από την αριστερή γωνία προς τα δεξιά γωνία φαίνεται να μεγεθύνεται ή να συρρικνώνεται.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η ψευδαίσθηση μπορεί να δημιουργηθεί χωρίς τη χρήση των τοίχων και του ταβανιού. Αρκεί να δημιουργηθεί ένας φαινομενικός ορίζοντας (που στην πραγματικότητα δεν θα είναι οριζόντιος) στο κατάλληλο πλαίσιο, και το μάτι επικαλείται την προφανή σχέση με το ύψος ενός αντικειμένου πάνω από αυτόν τον ορίζοντα.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ψευδαίσθηση "αντι-βαρύτητας" και "μαγνητικά βουνά"
Ο αρχικός σχεδιασμός του Έιμς, περιείχε επίσης σε ένα αυλάκι που τοποθετείται έτσι ώστε η μπάλα σε αυτό φαίνεται να κινείται ανηφορικά, ενάντια στη βαρύτητα. Ο Ρίτσαρντ Γκρέγκορυ (Richard Gregory) θεωρεί αυτή την προφανή «αντι-βαρύτητας" ως πιο εκπληκτική από την προφανή αλλαγή μεγέθους, αν και σήμερα δεν εμφανίζεται συχνάσε εκθέσεις δωματίων Έιμς.
Ο Γκρέγκορυ υποθέτει ότι οι"μαγνητικοί" λόφοι ή οι λόφοι "βαρύτητας" μπορούν να εξηγηθούν από αυτή την αρχή. Για ένα μαγικό βουνό σε μια ανώνυμη τοποθεσία στη Σκωτία, βρήκε ότι η σειρά δένδρων σχηματίζουν φόντο παρόμοιο με ένα δωμάτιο Έιμς, κάνοντας το νερό σε ένα ρυάκι να φαίνεται ότι ρέει ανηφορικά. [1]
Για τον Γκρέγκορυ, η παρατήρηση αυτή θέτει ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ερωτήματα σχετικά με το πώς διαφορετικές αρχές για την κατανόηση του κόσμου συναγωνίζονται στην αντίληψή μας. Το "φαινόμενο της αντι-βαρύτητας" είναι πολύ ισχυρότερο παράδοξο από ό,τι το παράδοξο της "αλλαγής μεγέθους", δεδομένου ότι φαίνεται να αναιρεί το νόμο της βαρύτητας η οποία είναι ένα πολύ βασικό χαρακτηριστικό του κόσμου. Φαίνεται προφανές ότι η προσδοκία ότι "τα δωμάτια είναι ορθογώνια" μπορεί να υπερισχύσει σε ένα τόσο σημαντική εμπειρία. Αντίθετα, η εμφανής αλλαγή μεγέθους, δεν είναι τόσο ισχυρό παράδοξο, καθώς έχουμε την εμπειρία ότι τα αντικείμενα μπορούν να αλλάξουν το μέγεθος σε κάποιο βαθμό (για παράδειγμα, οι άνθρωποι και τα ζώα μπορούν να γίνουν μικρότερα ή μεγαλύτερα από το σκύψιμο ή τέντωμα).
[Επεξεργασία] Φαινόμενο Χόνι (Honi)
Ένα είδος επιλεκτικής αντιληπτικής παραμόρφωση γνωστή ως φαινόμενο Χόνι κάνει κάποιους εγγάμους να αντιλαμβάνονται μικρότερη στρέβλωση μεγέθους για το/τη σύζυγό τους ότι για έναν ξένο σε ένα δωμάτιο Έιμς.
Το φαινόμενο συνδέεται με τη δύναμη της αγάπης, τις προτιμήσεις, και την εμπιστοσύνη του / της συζύγου. Οι γυναίκες που ήταν ιδιαίτερα θετικές στον τομέα αυτό, αντιλήφθηκαν τους ξένους ως πιο στρεβλωμένους από τους συζύγους τους. Η κρίση για το μέγεθος από τους άνδρες, δεν φάνηκε να επηρεάζεται από τη δύναμη των συναισθημάτων τους προς τη σύζυγό τους. [2]
Περαιτέρω μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο Χόνι δεν υφίσταται αξιόπιστα ως πρώτη σκέψη, αλλά μπορεί να εξηγηθεί ως διαφορά φύλου που επηρεάζει την αντίληψη, με τις γυναίκες να ερμηνεύουν ένα μεγαλύτερο μέγεθος ως μια πιο ουσιαστική και πολύτιμη αντίληψη των πραγμάτων από ότι οι άνδρες. [3]
[Επεξεργασία] Στα πολυμέσα
Η αρχή του δωματίου Έιμς έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην τηλεόραση και σε κινηματογραφικές παραγωγές για τα ειδικά εφέ, όταν ήταν απαραίτητο να εμφανιστούν οι ηθοποιοί σε γιγαντιαίο μέγεθος δίπλα σε ηθοποιούς σε μικρό μέγεθος. Για παράδειγμα, στην παραγωγή της τριλογίας ταινιών του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» (The Lord of the Rings) χρησιμοποιούνται περισσότερα σύνολα δωματίου Έιμς στο Σάιρ για να κάνουν τα ύψη των Χόμπιτς ακριβή όταν στέκονται δίπλα στον ψηλότερο Γκάνταλφ.
Όταν χρησιμοποιείται για τα ειδικά εφέ, οι θεατές δεν θα καταλάβουν ότι χρησιμοποιείται ένα δωμάτιο Έιμς. Ωστόσο, μερικές φορές ένα δωμάτιο Έιμς έχει φανεί καθαρά. Ένα δωμάτιο Έιμς απεικονίζεται στην τηλεοπτική προσαρμογή του 1971 του μυθιστορήματος του Ρόαλντ Νταλ, «Ο Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας». Η τηλεοπτική σειρά του 1960, «Ταξίδι στο βυθό της θάλασσας» (Voyage to the Bottom of the Sea ) χρησιμοποίησε ένα δωμάτιο Έιμς σε ένα επεισόδιο για να δείξει ότι οι δύο χαρακτήρες (που στέκονται σε κάθε πλευρά του δωματίου), τρελαίνονται.
Το βίντεο για το «The Denial Twist» από το συγκρότημα The White Stripes χρησιμοποιεί ένα δωμάτιο Έιμς και άλλες τεχνικές προοπτικής.
Το 2010 η ταινία της HBO «Τemple Grandin» χρησιμοποιεί ένα δωμάτιο Έιμς στους τίτλους αρχής.
Το εξώφυλλο του «On The Level», άλμπουμ του 1975 από το ροκ συγκρότημα Status Quo, δείχνει το συγκρότημα σε ένα δωμάτιο Έιμς.
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- ↑ Gregory, Richard L. (1994). Even odder perceptions. Routledge. ISBN 978-0415061063.
- ↑ Dion KL, Dion KK (1976). "The Honi phenomenon revisited: factors underlying the resistance to perceptual distortion of one's partner". Journal of Personality and Social Psychology 33 (2): 170–7. doi:. PMID 1271208. PMID 1271208
- ↑ Ong J, Luck WJ, Olson HA (1980). "Reliability, sex difference, and Honi phenomenon in a distorted room". Perceptual & Motor Skills 51 (3 Pt 1): 956–8. PMID 7208243
[Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις
- "Ames Adelbert, HEIDER Fritz και επίδειξης Ames Καρέκλα"
- "Ames Room Youtube Examples". Different Video Examples. http://www.youtube.com/results?search_query=ames+room&search_type=&aq=f. Ανακτήθηκε την 2008-09-23.
- "Ames Room Example". Visual Fun House. http://visualfunhouse.com/relative-sizes/dwarf-and-the-giant-optical-illusion.html. Ανακτήθηκε την 2008-04-10.
- "Ames Room". Illusion Works. http://psylux.psych.tu-dresden.de/i1/kaw/diverses%20Material/www.illusionworks.com/html/ames_room.html. Ανακτήθηκε την 2005-08-16.
- "Diagram of an Ames Room". Kenneth M. Steele - Department of Psychology - Appalachian State University. http://www.acs.appstate.edu/~kms/classes/psy3203/Depth/AmesDiagram.htm. Ανακτήθηκε την 2005-08-16.
- "Image: illustration of how an Ames room is constructed". http://www.chemistry.ucsc.edu/teaching/switkes/COSMOS/VISION/WWW_01/images/16Jul01p05_web.jpg. Ανακτήθηκε την August 16, 2005.
- "Ames Room". http://ahsmail.uwaterloo.ca/kin356/illusion/Ames.HTML. Ανακτήθηκε την August 16, 2005.
- "Van Hoogstraten's Peep Show or Ames's Room?". Errol Morris. http://www.errolmorris.com/commercials/quaker_ames.html. Ανακτήθηκε την 2006-09-07.
