Γιαόι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τόμοι γιαόι μάνγκα σε βιβλιοπωλείο του Σαν Φρανσίσκο. Μερικοί τόμοι είναι σφραγισμένοι με πλαστική ταινία, πράγμα που υποδηλώνει ότι περιέχουν γραφικές σκηνές σεξ.

Το Yaoi (Ιαπωνικά:やおい, Μεταγραφή στα Ελληνικά: γιαόι) είναι ένας όρος-ομπρέλα που χρησιμοποιείται στη Δύση για να περιγράψει τα προϊόντα της Ιαπωνικής υποκουλτούρας των μάνγκα, άνιμε και βιντεοπαιχνιδιών που έχουν ως κεντρικό θεματικό τους άξονα τον ομοερωτισμό μεταξύ ανδρών. Οι τίτλοι γιαόι στις πλείστες των περιπτώσεων απευθύνονται στο γυναικείο κοινό. Άλλωστε οι συντριπτική πλειοψηφία των δημιουργών γιαόι είναι γυναίκες.
Στην Ιαπωνία ο όρος γιαόι είναι σχεδόν παρωχημένος, αφού τα έργα αυτά προωθούνται κάτω από τον αγγλικό όρο Boys Love (μεταγραφή στα Ιαπωνικά: ボーイズラブ) ή, για συντομία, BL (ビーエル).
Γνωστοί τίτλοι γιαόι είναι: Junjō Romantica, Ai no Kusabi, Gravitation, Loveless, Enzai, Togainu no Chi.

Καταγωγή του όρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ορός δημιουργήθηκε από τις Γιάσουκο Σάκατα (坂田 靖子) και Άκικο Χάτσου (波津 彬子) στα τέλη της δεκαετίας του '70 και αποτελεί ακρωνύμιο της φράσης マなし、チなし、味なし (yama nashi, ochi nashi, imi nashi, Μετάφραση: Χωρίς κορύφωση, χωρίς σκοπό, χωρίς νόημα), αρχικά για να περιγράψει τις ερασιτεχνικές παρωδίες μάνγκα οι οποίες παρουσίαζαν ομοερωτικές σχέσεις χαρακτήρων άλλων έργων, ανεξάρτητα αν τέτοιες σχέσεις απουσίαζαν εντελώς από το πρωτότυπο, ωστόσο στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε ευρύτερα για να περιγράψει τα έργα αντρικού ομοερωτισμού που στόχευαν στο γυναικείο κοινό.
Όπως διαφαίνεται από την ετυμολογία του ακρωνυμίου, ο όρος είχε σκοπό να διαχωρίσει τα έργα αυτής της κατηγορίας από τα shōnen-ai (少年愛, σόνεν-άι) τα οποία, παρόλο που επίσης είχαν έντονο το ομοερωτικό στοιχείο, ακολουθούσαν τις παραδοσιακές τεχνικές σεναριακής ανάπτυξης και δεν έδιναν υπερβολική έμφαση στις ερωτικές σκηνές.
Αυτός ο διαχωρισμός στην ορολογία δεν υφίσταται πλέον στην Ιαπωνική αγορά, παρόλο που οι φαν στη Δύση εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τους δυο αυτούς όρους με ελαφρώς διαφορετική σημασία.

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επειδή τα έργα γιαόι παράγονται στη συντριπτική πλειοψηφία τους από γυναίκες και έχουν ως κοινό τους επίσης γυναίκες, οι συμπεριφορές που παρουσιάζουν σπάνια είναι ρεαλιστικές.
Στα έργα γιαόι οι χαρακτήρες αποτελούν εξιδανικευμένα πρότυπα ανδρών, συχνά με θηλυπρεπή χαρακτηριστικά (美少年, bishōnen) ενώ οι ερωτικές σχέσεις έχουν απόλυτη διάκριση ρόλων στα πρότυπα εξουσιαστή-εξουσιαζόμενου (βλ. Λεξιλόγιο), ώστε η αναγνώστρια να μπορεί να ταυτιστεί με τον δεύτερο. Δεν είναι σπάνιο να παρατηρηθούν και ανατομικά λάθη στα μάνγκα, άνιμε ή παιχνίδια που περιέχουν σκηνές σεξ. Γενικά το είδος δεν χαίρει της εκτίμησης των ομοφυλόφιλων ανδρών, οι οποίοι προτιμούν τα gay comic (ゲイコミ, geikomi) των οποίων οι δημιουργοί είναι άντρες και διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό από τα γιαόι. Ωστόσο υπάρχει αριθμός ομοφυλόφιλων αλλά και ετεροφυλόφιλων ανδρών που απολαμβάνουν το είδος.

Λεξιλόγιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως και όλες οι άλλες κατηγορίες της Ιαπωνικής υποκουλτούρας, η κατηγορία του γιαόι περιέχει μεγάλο όγκο ορολογιών, η γνώση των οποίων βοηθά στην κατανόηση πολλών χαρακτηριστικών του. Ακολουθούν μερικοί από αυτούς.

Δυτική γραφή Ιαπωνική γραφή Σημασία
Boys Love ボーイズラブ Ο σύγχρονος όρος ομπρέλα για τα έργα γιαόι. Στην Ιαπωνία έχει σχεδόν εκτοπίσει τους άλλους συνώνυμους όρους
Yaoi やおい Δημοφιλής όρος στη Δύση για τα μάνγκα, άνιμε, βιντοπαιχνίδια Boys Love. Στην Ιαπωνία ο όρος είναι σχεδόν παρωχημένος. Περιέγραφε τα ερασιτεχνικά μάνγκα με ομοερωτικό περιεχόμενο.
Shōnen ai 少年愛 Στη Δύση περιγράφει τα έργα γιαόι χωρίς ερωτικές σκηνές και συνήθως περισσότερη προσήλωση στο σενάριο. Στην Ιαπωνία ο όρος είναι παρωχημένος. Περιέγραφε τα πρωτότυπα ομοερωτικά έργα (όπως αυτά που εμφανίστηκαν στο περιοδικό Juné).
Seme (προφέρεται σέμε) 攻め Από τον αθλητικό όρο για τον επιθετικό παίχτη, περιγράφει τον κυρίαρχο άντρα μιας ομοφυλοφιλικής σχέσης.
Uke (προφέρεται ούκε) 受け Από τον αθλητικό όρο για τον αμυντικό παίχτη, περιγράφει τον υποτασσόμενο άντρα μιας ομοφυλοφιλικής σχέσης.
Fujoshi 腐女子 Η φανατική των έργων γιαόι. Όρος με αρνητική σημασία που αργότερα υιοθετήθηκε από τις ίδιες. Κυριολεκτικά σημαίνει "σάπια γυναικά"
Fudanshi 腐男子 Δημιουργημένο αναλογικά με το Fujoshi, περιγράφει υποτιμητικά τους άντρες οπαδούς του γιαόι.
Juné (το e προφέρεται) ジュネ Από το πρώτο περιοδικό μάνγκα που φιλοξένησε ιστορίες shōnen ai, ο όρος χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για να περιγράψει ιστορίες γιαόι με πρωτότυπους χαρακτήρες. Να σημειωθεί ότι το περιοδικό Juné εκδίδεται ακόμα.
Shota ショタ Το αρσενικό ανάλογο της λολίτας. Περιγράφει την υποκατηγορία των μάνγκα που πραγματεύεται τις ερωτικές σχέσεις μεταξύ ανήλικου αγοριού και ενήλικα (άντρα ή γυναίκας) ή μεταξύ ανηλίκων (αγόρι/αγόρι ή αγόρι/κορίτσι).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Yaoi της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).