Ίληξ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ίληξ
Φύλλα και καρπός του φυτού Ilex aquifolium
Φύλλα και καρπός του φυτού Ilex aquifolium
Συστηματική ταξινόμηση
Σύστημα: κατά CRONQUIST, 1981
Βασίλειο: Φυτά (Plantae)
Συνομοταξία: Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
Ομοταξία: Δικοτυλήδονα (Magnoliopsida)
Τάξη: Κηλαστρώδη (Celastrales)
Οικογένεια: Οξυφυλλοειδή (Aquifoliaceae)
A. P. de Candolle
Γένος: Ilex (Ίληξ)
L.
είδη

γύρω στα 600

Ο Ίληξ (Λατ.: Ilex), ο οποίος απαντάται στα ελληνικά και ως ελαιόπρινος, λιόπρινο και αρκουδοπούρναρο[1] ή και ως «ου» (από το γαλλικό houx)[2], είναι γένος φυτών της οικογένειας των Οξυφυλλοειδών (Aquifoliaceae) που περιλαμβάνει πολυάριθμα είδη αειθαλών ή φυλοβόλλων θάμνων και δένδρων, με ευρεία εξάπλωση στην Ευρώπη, την Ασία και την βορειοδυτική Αφρική.


Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φέρουν απλά, οδοντωντά φύλλα με αγκαθωτές παρυφές και συνήθως είναι δίοικα δηλαδή φέρουν μονογενή αρσενικά και θηλυκά άνθη σε διαφορετικά φυτά. Ο καρπός είναι δρύπη σαν βατόμουρο, που τρώγεται από τα πουλιά, αλλά είναι τοξικός και μπορεί να προκαλέσει έμετους, κενώσεις ή σε μεγάλες ποσότητες ακόμα και το θάνατο αν καταναλωθεί από τον άνθρωπο.

Κάποια τροπικά είδη απειλούνται με εξαφάνιση.[3]

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιστημονική ονομασία ίληξ προέρχεται από το λατινικό illex-icis (= δελεάζων, απατηλός) που δεν πρέπει να συγχέεται με το illex-illegis (= άνομος) για την αριά (Quercus ilex), με το οποίο μοιάζουν τόσο πολύ σε βαθμό που συγχέονται μεταξύ τους.

Χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θάμνος ελαιόπρινου με κόκκινο καρπό.

Στον δυτικό πολιτισμό, το φυτό χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως διακοσμητικό για τα Χριστούγεννα, ειδικά σε στεφάνια. Είναι το «ταίρι» του γκι (ιξός) και αποτελούν μαζί το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο δίδυμο. Το ξύλο του χρησιμοποιείται στην κατασκευή πεσσών για το σκάκι και επίσης για προσάναμμα. Πολλά φυτά χρησιμοποιούνται ευρέως ως διακοσμητικά σε κήπους και πάρκα. Από τα αποξηραμένα φύλλα του είδους Ilex paraguariensis (Ίληξ ο Παραγουαρινός), ιθαγενές της Νότιας Αμερικής, παρασκευάζεται το γνωστό αφέψημα μάτε ή αλλιώς τσάι της Παραγουάης [4].

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. http://konstantinosdavanelos.blogspot.com/2009/01/ilex-aquifolium.html
  2. Sunset Western Garden Book, 1995:606–607
  3. Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης και των Φυσικών Πόρων (IUCN) (2007): 2007 IUCN Red List of Threatened Species: Ilex
  4. Εγκυκλοπαίδεια Δομή, τόμ. 11, σ. 509 ISBN 960-8177-61-8

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]