Ταμπόρα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 8°14′48″S 117°57′30″E / 8.24667°S 117.95833°E / -8.24667; 117.95833

Εναέρια άποψη της καλντέρας του Ταμπόρα

Το όρος Ταμπόρα (Mount Tambora ή Tamboro) είναι ένα ενεργό στρωματοηφαίστειο και υψηλότρη κορυφή του νησιού της Ινδονησίας Σουμπάουα, με ύψος 2.722 μέτρα.[1][2] Η Σουμπάουα πλαισιώνεται τόσο προς τα βόρεια και νότια από ωκεάνιο φλοιό και το Ταμπόρα σχηματίστηκε από την ενεργή ζώνη υποβύθισης κάτω από αυτό. Αυτό ανύψωσε το Ταμπόρα σε ύψος μέχρι 4.300 μέτρων,[3] καθιστώντας το στο παρελθόν μια από τις ψηλότερες κορυφές του αρχιπελάγους της Ινδονησίας. Καθώς ένας μεγάλος θάλαμος μάγματος μέσα στο βουνό γέμισε κατά τη διάρκεια αρκετών δεκαετιών, η ηφαιστειακή δραστηριότητα κλιμακώθηκε μέχρι την μεγάλη έκρηξη του Απριλίου του 1815.[4] Η έκρηξη του 1815 ήταν ισχύος στη κλίμακα VEI 7, η μόνη έκρηξη αυτού του μεγέθους από την έκρηξη της λίμνης Τάουπο περίπου το 180 μ.Χ.[5]

Με εκτιμώμενο όγκο εκτινασώμενου υλικού ίσο με 160 χλμ³, η έκρηξη του 1815 ήταν η μεγαλύτερη ηφαιστειακή έκρηξη στην καταγραμμένη ιστορία. Η έκρηξη ακούστηκε μέχρι το νησί Σουμάτρα, περισσότερα από 2.000 χιλιόμετρα μακριά. Βαριά ηφαιστειακή τέφρα παρατηρήθηκε τόσο μακριά όσο το Βόρνεο, Σουλαουέζι, η Ιάβα και τις Μολούκες. Οι περισσότεροι θάνατοι από την έκρηξη ήταν από την πείνα και τις ασθένειες, καθώς το ηφαιστειακό νέφος κατέστρεψε την αγροτική παραγωγικότητα στην τοπική περιοχή. Ο απολογισμός των νεκρών ήταν τουλάχιστον 71.000 ανθρώπους (η πιο θανατηφόρα έκρηξη στην καταγραμμένη ιστορία), από τους οποίους οι 11,000-12,000 σκοτώθηκαν άμεσα από την έκρηξη.[5] Ο συχνά αναφερόμενος αριθμός των 92.000 θανάτων πιστεύεται ότι είναι υπερτιμημένος.[6]

Η έκρηξη προκάλεσε παγκόσμιες κλιματικές ανωμαλίες που περιελάμβανε το φαινόμενο που είναι γνωστό ως «ηφαιστειακός χειμώνας»: το 1816 έγινε γνωστό ως το "έτος χωρίς καλοκαίρι» λόγω της επίδρασης στο βορειοαμερικανικός και ευρωπαϊκό καιρό. Γεωργικές καλλιέργειες καταστράφηκαν και το ζωικό κεφάλαιο πέθανε στο μεγαλύτερο μέρος του βόρειου ημισφαιρίου, με αποτέλεσμα το χειρότερο λοιμό του 19ου αιώνα.[5]

Κατά τη διάρκεια μιας ανασκαφής το 2004, μια ομάδα αρχαιολόγων ανακάλυψε ένα πολιτισμό που παρέμενε θαμμένος από την έκρηξη του 1815.[7] Είχε διατηρηθεί ανέπαφος κάτω από 3 μέτρα πυροκλαστικών ροών. Στο χώρο, που ονομάστηκε η Πομπηία της Ανατολής, τα αντικείμενα διατηρήθηκαν στις θέσεις που είχαν το 1815. Η πόλη φιλοξενούσε 10.000 κατοίκους.[8]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Tambora». Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. http://www.volcano.si.edu/world/volcano.cfm?vnum=0604-04=. 
  2. «MOUNTAINS OF THE INDONESIAN ARCHIPELAGO». Peaklist. Peaklist.org. http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/indonesia.html. Ανακτήθηκε στις 2009-05-01. 
  3. Stothers, Richard B. (1984). "The Great Tambora Eruption in 1815 and Its Aftermath". Science 224 (4654): 1191–1198. doi:10.1126/science.224.4654.1191. PMID 17819476. 
  4. Degens, E.T. (1989). "Sedimentological events in Saleh Bay, off Mount Tambora". Netherlands Journal of Sea Research 24 (4): 399–404. doi:10.1016/0077-7579(89)90117-8. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Oppenheimer, Clive (2003). "Climatic, environmental and human consequences of the largest known historic eruption: Tambora volcano (Indonesia) 1815". Progress in Physical Geography 27 (2): 230–259. doi:10.1191/0309133303pp379ra. 
  6. Tanguy, J.-C. (1998). "Victims from volcanic eruptions: a revised database". Bulletin of Volcanology 60 (2): 137–144. doi:10.1007/s004450050222. 
  7. University of Rhode Island (2006-02-27). URI volcanologist discovers lost kingdom of Tambora. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 2006-10-06.
  8. "Χαμένος πολιτισμός ανακαλύφθηκε στις στάχτες της μεγαλύτερης ηφαιστειακής έκρηξης". in.gr. 28 Φεβρουαρίου 2006. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=687928. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2012.