Λεξικό Ελληνικής και Ρωμαϊκής Βιογραφίας και Μυθολογίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το εξώφυλλο του λεξικού

Το Λεξικό Ελληνικής και Ρωμαϊκής Βιογραφίας και Μυθολογίας (Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology) δημοσιεύθηκε το 1849 (αρχικά δημοσιεύθηκε το 1844 κάτω από έναν ελαφρώς διαφορετικό τίτλο)[1] και είναι Βιογραφικό Λεξικό σε μορφή εγκυκλοπαίδειας, που το επιμελήθηκε ο λεξικογράφος Ουίλλιαμ Σμιθ (William Smith). Το λεξικό είναι τρίτομο με 3.700 σελίδες και πρόκειται για ένα κλασικό έργο λεξικογραφίας του 19ου αιώνα. Το έργο είναι μέρος μια «τριλογίας» του Σμιθ μαζί με τα Λεξικό των Ελληνικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων (1842) και Λεξικό της Ελληνικής και Ρωμαϊκής Γεωγραφίας (1857).[2]

Συγγραφείς και πεδίο εφαρμογής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σελίδα από το λήμμα Φιλόλαος (Charles Peter Mason, 1870)

Στο έργο συμμετέχουν τριάντα πέντε συγγραφείς, εκτός από τον επιμελητή του, ο οποίος είναι επίσης συγγραφέας για ορισμένα από τα λήμματα και άρθρα του έργου. Οι συγγραφείς του ήταν κλασικοί λόγιοι της εποχής, κυρίως από τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης, του Κέιμπριτζ, της Βόννης και της Σχολής Ράγκμπυ, καθώς και από μερικά άλλα θεσμικά όργανα. Πολλές από τις μυθολογικές καταχωρήσεις στο λεξικό ήταν έργο του Γερμανού ομογενούς Λέοναρντ Σμιτς (Leonhard Schmitz), ο οποίος ήταν τότε γνωστός διότι βοήθησε στη διάδοση της γερμανικής κλασικής φιλολογίας στη Μεγάλη Βρετανία.[3]

Όσον αφορά στις βιογραφίες, ο Σμιθ επιδιώκει να είναι πλήρεις. Στον πρόλογο του έργου, γράφει:[4]

«Τα βιογραφικά άρθρα σε αυτό το έργο περιλαμβάνουν τα ονόματα όλων των προσώπων όποιας σημασίας και να έχουν μεταξύ των Ελλήνων και Ρωμαίων συγγραφέων, από την αρχαιότητα μέχρι τον αφανισμό της Δυτικής Αυτοκρατορίας κατά το έτος 476 της εποχής μας, και τον αφανισμό της Ανατολικής Αυτοκρατορίας με την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το έτος 1453.»

Πολλά από τα λήμματα και τα άρθρα του λεξικού παραπέμπουν στα πιο πρόσφατα έργα, αλλά ο Ρόμπερτ Γκρέιβς έχει κατηγορηθεί για «ανάρτηση εντυπωσιακών εμφανίσεων με αναφορές σε πηγές του, κατ' ευθείαν και ανεξέλεγκτα», ιδίως σε αυτά που γράφει στο έργο του The Greek Myths.[3]

Ο Charles Peter Mason έγραψε μεταξύ άλλων στις σελίδες 304 και 305 του λεξικού:[5]

«Στην πραγματικότητα, από αυτό καθώς και από τα σωζόμενα αποσπάσματα, φαίνεται ότι το πρώτο βιβλίο του έργου (του Φιλολάου) περιείχε μια γενική περιγραφή της καταγωγής και της διάταξης του σύμπαντος. Το δεύτερο βιβλίο φαίνεται να περιείχε μια έκθεση σχετικά με τη φύση των αριθμών, η οποία με το Πυθαγόρειο θεώρημα είναι η ουσία και η πηγή όλων των πραγμάτων.»
  • Συγγραφέας:Charles Peter Mason

Χρήση και διαθεσιμότητα σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έργο είναι σήμερα κοινό κτήμα, έτσι είναι διαθέσιμο σε διάφορα σημεία στο διαδίκτυο.

Σπανίως τα αρχαία κείμενα έχουν τροποποιηθεί τόσο σοβαρά ώστε να δικαιολογούν μια βιογραφική αλλαγή, αλλά του λείπει κατά πολύ η σε μεγάλο βαθμό ακρίβεια, ιδιαίτερα στο επιγραφικό υλικό και στις πιο πρόσφατες ανακαλύψεις, όπως η Αθηναίων Πολιτεία του Αριστοτέλη και η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β. Το πιο σοβαρό είναι ίσως το πλαίσιο το οποίο αντιμετωπίζονται οι αρχαίες μαρτυρίες, καθώς αυτό έχει αλλάξει πολλές φορές κατά τον έναν και μισό αιώνα που μεσολάβησε.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (στα Ελληνικά) Λεξικόν των ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων, μετά 500 αρίστων εικόνων, κατά Ουϊλλιέλμον Σμιθ. Αθήνα: Παλαμήδης. 1890. 
  2. Encyclopædia Britannica (1911), 25: Sir William Smith
  3. 3,0 3,1 Lowe, Nick (20-12-2005). «Killing the Graves myth». Times Online (London). http://www.thetimes.co.uk/tto/others/article1888498.ece. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. 
  4. Sir William Smith (1867). «Preface». Στο: Sir William Smith, επιμ. Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. 1. Boston: Little, Brown & Co, σελ. vii. http://quod.lib.umich.edu/m/moa/ACL3129.0001.001/10?rgn=full+text;view=image. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. 
  5. Mason, Charles Peter (1870). «Philolaus». Στο: Sir William Smith, επιμ. Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. 3. Boston: Little, Brown & Co, σσ. 304-305. https://archive.org/stream/dictionaryofgree03smituoft#page/304/. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2016. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα: