Classification des dialectes arméniens

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το Classification des dialectes arméniens (Ταξινόμηση των Αρμενικών διαλέκτων) είναι ένα 1909 βιβλίο από τον αρμένιο γλωσσολόγο Χράτσια Ατζαριάν, που δημοσιεύθηκε στο Παρίσι. Είναι η μετάφραση του πρωτότυπου έργου του Հայ Բարբառագիտութիւն (αρμενική Διαλεκτολογία) του Ατζαριάν στα γαλλικά που αργότερα δημοσιεύτηκε ως βιβλίο το 1911 στη Μόσχα και το Νέο Ναχιτσεβάν. Η γαλλική μετάφραση δεν έχει τα διαλεκτικά παραδείγματα.

Ο Ατζαριάν ερεύνησε από τις αρμενικές διαλέκτους σε αυτό που είναι τώρα η Τουρκία, την Αρμενία, τη Γεωργία, το Ιράν, το Αζερμπαϊτζάν και άλλες χώρες εγκαταστάθηκαν από Αρμένιους

Σε αντίθεση με την παραδοσιακή διαίρεση της αρμενικής σε δύο διαλέκτους (Δυτικά Αρμενικά και Ανατολικά Αρμενικά), χώρισε τα Αρμενικά σε τρεις κύριες διαλέκτους με βάση τα παροντικά και παρατατικά δεικτικά μόρια που χρησιμοποιήθηκαν. Αυτές τις ονομάζει ως διαλέκτους -όου (-ում), διαλέκτους -γκε (-կը) και διαλέκτους -ελ (-ել). Οι τρεις κύριες διάλεκτοι διαιρούνταν περαιτέρω σε υποδιαλέκτους.[1] Το βιβλίο είναι μία από τις λίγες αξιόπιστες πηγές των αρμενικών διαλέκτων που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Μετά την Γενοκτονία των Αρμενίων, οι γλωσσολόγοι Γκεβόργκ Τζαχουκγιάν, Τζος Βάιτενμπεργκ, Μπερτ Βω και Χρατς Μαρτιροσιάν έχουν επεκτείνει την κατανόηση των αρμενικών διαλέκτων.

Χάρτης των αρμενικών διαλέκτων τις αρχές του 20ου αιώνα:
  Διάλεκτοι -όουμ, αντιστοιχούν περίπου στα Ανατολικά Αρμενικά
  διάλεκτοι -ελ
  Διάλεκτοι -γκε, αντιστοιχούν περίπου στα Δυτικά Αρμενικά

Διαλέκτους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάλεκτοι -όου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάλεκτος
Περιοχές που ομιλείται (τα ονόματα πόλεων και χωρών είναι αυτά του 1909)
1 Εριβάν Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Εριβάν, Νόβο-Μπαγιαζέτ, Ορντουμπάντ, Σαμσαντίν, Σουλαβέρ, τέταρτο Χαβλαμπάρ (Τιφλίδα)

Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Μπαγιαζίντ, Κουλπ

2 Τμπιλίσι Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Τμπιλίσι (εκτός από το τέταρτο Χαβλαμπάρ)
3 Καραμπάχ Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Σούσα, Ελισαβετπόλ, Νούχα, Μπακού, Ντερμπέντ, Αγσταφά, Ντιλιτζάν, Καρακιλίς, Καζάκ, Λόρι, Τζεμπραγίλ, Γκόρις

State Flag of Iran (1924).svg Δυναστεία των Κατζάρων: Καραντάγκ, Μουτζουμπάρ, τέταρτο Λιλάβα της Ταμπρίζ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Χωριά Μπουρντούρ, Οντεμίς κοντά στη Σμύρνη

4 Σαμάχα Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Σαμάχι, Κούμπα και κοντινά χωριά
5 Αστραχάν Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Αστραχάν, Βόρειος Καύκασος

State Flag of Iran (1924).svg Δυναστεία των Κατζάρων: Ταμπρίζ

6 Τζούλφα Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Τζούλφα

State Flag of Iran (1924).svg Δυναστεία των Κατζάρων: Ισφαχάν (Τέταρτο Νέο Τζούλφα), Σιράζ, Χαμαντάν, Μπουσέχρ, Τεχεράνη, Καζβίν, Ραστ, Μπαντάρ-ε Ανζαλί

7 Αγκούλις Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Αγκούλις, Τσγκνα, Χανταμέτζ, Τανακέρτ, Ραμίς, Νταστ, Καγκάκι

Διάλεκτοι -ελ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάλεκτος
Περιοχές που ομιλείται (τα ονόματα πόλεων και χωρών είναι αυτά του 1909)
1 Μαράγκα State Flag of Iran (1924).svg Δυναστεία των Κατζάρων: Μαράγκα και γύρω χωριά
2 Χόι State Flag of Iran (1924).svg Δυναστεία των Κατζάρων: Χόι, Σαλμάς, Μάκου, Ούρμια

Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Ιγκντίρ, Ναχιτσεβάν, οικισμοί του Ζανγκεζούρ: Κόρι, Αλιγκούλι, Μουγκαντζούγκ, Καρασέν, Αλίλου, Ανγκεγκακότ, Γκούστσι-Ταζακέντ, Ταζακέντ, Ουζ, Μάζρα, Μπαλάκ, Σαγκάφ, Λτσεν, Σισιάν, Νερκίν Κιλίσα

3 Αρτβίν Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Αρτβίν, Αρνταχάν, Αρτανούτζ, Ολτί

Διάλεκτοι -γκε[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάλεκτος
Περιοχές που ομιλείται (τα ονόματα πόλεων και χωρών είναι αυτά του 1909)
1 Ερζερούμ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Ερζερούμ, Ισπίρ, Καγκζβάν

Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Καρς, Αλεξαντροπόλ, Αχαλκαλάκ, Αχάλτσχα

2 Μους Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Μους, Σασούν, Μπιτλίς, Χιζάν, Χλατ, Αρτζές, Μπουλανίχ, Μαναζκέρτ, Χνους, Αλασκέρτ

Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Απαράν, Μετς Κζνουτ και γύρω χωριά, 4 χωριά στο Τζαβάχκ: Έστια, Ουτζμάνα, Τόρια, Μαρτούνι

3 Βαν Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Βαν, Ντιαντίν, Μοκς, Μπασκαλέ, Σατάχ

Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Μπασαργκετσάρ και γύρω χωριά

4 Ντιαρμπεκίρ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Ντιαρμπεκίρ, Λίτσε, Χάζρο, Χάζο, Χιζάν, Σεβερέκ, Ούρφα (Εδεσία)
5 Χαρμπέρντ-Γιέρζνκα Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Χαρπέρτ, Γιέρζνκα, Μπαλού, Τσαπαγκτζούρ, Τσμσκατσάγκ, Κγκι, Ντερσίμ, Καμάχ
6 Σαμπίν-Καραχισάρ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Σαμπίν-Καραχισάρ, Ακιντσιλάρ
7 Τραπεζούντα Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Τραπεζούντα, Μπαϊμπούρτ, Γκιουμούσχανε, Κιρασούν
8 Χαμσέν Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Χαμσέν, Ούνιε, Φατσά, Τέρμε, Τσαρσάμπα

Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Σουχούμι, Σότσι, Πότι

9 Μαλατεία Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Μαλάτεια, Αντιγιαμάν
10 Κιλικία Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Χαντζίν, Ζεϊτούν, Μαράς, Κιλίς, Αλεξανδρέττα, Παγιάς, Σβέντια
11 Συρία Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Αράμο
12 Αραμπκίρ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Αραμπκίρ, Ντιβρίγκ, Γκιουρούν, Νταρεντέ, χωριά της Καισάρειας
13 Ακν Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Ακν και γύρω χωριά
14 Σεβάστεια Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Σεβάστεια και 45 γύρω χωριά
15 Τοκάτ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Τοκάτ, Αμάσεια, Μαρσιβάν, Ορντού, Σαμψούντα, Σινώπη
16 Σμύρνη Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Σμύρνη, Μανίσα, Μενεμέν και γύρω χωριά
17 Ιζμίτ Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Νικομήδεια, Ανταπαζάρ και τα ακόλουθα χωριά: Γιάλοβα, Παρτιζάκ, Γκεϊβέ, Ορτάκιοϊ, Σιολόζ, Μπενλί, Ιζνίκ, κτλ.
18 Κωνσταντινούπολη Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Κωνσταντινούπολη
19 Ροντόστο Ottoman flag.svg Οθωμανική Αυτοκρατορία: Ροντόστο, Μαλγκάρα
20 Ναχιτσεβάν επί του Ντον Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Ναχιτσεβάν επί του Ντον, Ροστόφ επί του Ντον, Σταυρούπολη, Γιεκατερινοντάρ, Γιεκατερινοσλάβ, Ανάπα, Μαϊκόπ, Ταγκανρόγκ, Ντνεπρόβσκαγια, Νογκάισκ, Νοβοτσερκάσσκ, Θεοδωσία, Συμφερούπολη, Καρασουμπαζάρ, Μπαγκτσεσαράι, Ευπατορία
21 Αυστροουγγαρία Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Ρωσική Αυτοκρατορία: Πολωνία

Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Αυστροουγγαρία: Μπουκόβινα, Τρανσυλβανία, Ουγγαρία

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Adjarian, 13–14