Μετάβαση στο περιεχόμενο

3-υδροξυβουτανάλη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
3-υδροξυβουτανάλη
Σκελετικός τύπος 3-υδροξυβουτανάλης
Ονόματα
ΠροτιμώμενοΌνομαIUPAC
3-Υδροξυβουτανάλη[1]
ΆλλαΟνόματα
  • ακεταλδόλη
  • 3-υδροξυβουτυραλδεϋδη
  • βήτα-υδροξυβουτυραλδεϋδη
  • β-υδροξυβουτυραλδεϋδη
Αναγνωριστικά
107-89-1 (R/S) ΝαιY
117706-97-5 (R) ΝαιY
117706-98-6 (S) ΝαιY
ChemSpider 7609 (R/S) ΝαιY
18915429 (R) ΝαιY
Αριθμός_EC 203-530-2
InChI=1S/C4H8O2/c1-4(6)2-3-5/h3-4,6H,2H2,1H3 ΝαιY
Key: HSJKGGMUJITCBW-UHFFFAOYSA-N ΝαιY

InChI=1/C4H8O2/c1-4(6)2-3-5/h3-4,6H,2H2,1H3
Key: HSJKGGMUJITCBW-UHFFFAOYAI
Jmol 3Δ Πρότυπο Image
MeSH 3-υδροξυβουτανάλη
PubChem 7897 (R/S)
13061653 (R)
CC(O)CC=O
UNII 8C6G962B53  N
Ιδιότητες
C4H8O2
Μοριακή μάζα 88,11 g·mol−1
Εμφάνιση άχρωμο υγρό
Πυκνότητα 0,98 g/mL
Σημείο βρασμού 162 °C (324 °F; 435 K)
Σχετικές ενώσεις
αλδεΰδες
Γλυκολαλδεΰδη

Γαλακταλδεΰδη

Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες (25°C, 100 kPa).
 N (verify) Τι είναι ΝαιY/N?)
Infobox references

Στην οργανική χημεία, η 3-υδροξυβουτανάλη (ακεταλδόλη) (3-Hydroxybutanal, acetaldol) είναι μια οργανική ένωση με τον τύπο CH3CH(OH)CH2CHO και δομή H3C−CH(OH)−CH2CH=O. Ταξινομείται ως αλδόλη (R−CH(OH)−CHR'−C(=O)−R") και η λέξη "αλδόλη" μπορεί να αναφέρεται συγκεκριμένα στην 3-υδροξυβουτανάλη. Είναι τυπικά το προϊόν του διμερισμού της ακεταλδεΰδης (CH3CHO).Είναι ένα παχύ άχρωμο ή ωχροκίτρινο υγρό, που είναι ευέλικτο και πολύτιμο ενδιάμεσο προϊόν αντίδρασης με ποικίλες επιπτώσεις.[2] Η ένωση είναι χειρόμορφη αν και αυτή η όψη δεν αξιοποιείται συχνά.

Η ακεταλδεΰδη διμερίζεται κατά την επεξεργασία με υδατικό υδροξείδιο του νατρίου:[2]

2 CH3CHO → CH3CH(OH)CH2CHO + H2O

Αυτή είναι η πρωτότυπη αλδολική αντίδραση.

Αντιδράσεις και χρήσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αφυδάτωση της 3-υδροξυβουτανάλης δίνει κροτοναλδεΰδη. Η απόσταξη της 3-υδροξυβουτανάλης είναι επαρκώς αναγκαστική για να πραγματοποιηθεί αυτή η μετατροπή:[2]

CH3CH(OH)CH2CHO → CH3CH=CHCHO + H2O

Η υδρογόνωση της 3-υδροξυβουτανάλης δίνει 1,3-βουτανοδιόλη:

CH3CH(OH)CH2CHO + H2 → CH3CH(OH)CH2CH2OH

Αυτή η διόλη είναι πρόδρομη του 1,3-βουταδιενίου, που είναι πρόδρομο σε διάφορα πολυμερή.

Ο πολυμερισμός της 3-υδροξυβουτανάλης είναι επίσης αυθόρμητος, αλλά μπορεί να διακοπεί με την προσθήκη νερού.

Η αλδόλη έχει χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή αρωμάτων και στην αφρώδη επίπλευση μεταλλευμάτων.[3]

Προηγούμενες ή εξειδικευμένες χρήσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλαιότερα χρησιμοποιήθηκε στην ιατρική ως υπνωτικό και ηρεμιστικό.[4]

  1. «3-hydroxybutanal – Compound Summary». PubChem Compound. USA: National Center for Biotechnology Information. 26 Μαρτίου 2005. Identification and Related Records. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2011.
  2. 1 2 3 Kohlpaintner, Christian; Schulte, Markus; Falbe, Jürgen; Lappe, Peter; Weber, Jürgen (2008). «Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry». Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a01_321.pub2. ISBN 978-3527306732.
  3. American Heritage Dictionary, 1973.
  4. Hans Brandenberger, Robert A. A. Maes. (1997). Analytical Toxicology: For Clinical, Forensic, and Pharmaceutical Chemists. New York: de Gruyter.