3-υδροξυβουτανάλη
| Ονόματα | |
|---|---|
| ΠροτιμώμενοΌνομαIUPAC
3-Υδροξυβουτανάλη[1] | |
ΆλλαΟνόματα
| |
| Αναγνωριστικά | |
| 107-89-1 (R/S) 117706-97-5 (R) 117706-98-6 (S) | |
| ChemSpider | 7609 (R/S) 18915429 (R) |
| Αριθμός_EC | 203-530-2 |
InChI=1S/C4H8O2/c1-4(6)2-3-5/h3-4,6H,2H2,1H3 Key: HSJKGGMUJITCBW-UHFFFAOYSA-N InChI=1/C4H8O2/c1-4(6)2-3-5/h3-4,6H,2H2,1H3 Key: HSJKGGMUJITCBW-UHFFFAOYAI | |
| Jmol 3Δ Πρότυπο | Image |
| MeSH | 3-υδροξυβουτανάλη |
| PubChem | 7897 (R/S) 13061653 (R) |
CC(O)CC=O | |
| UNII | 8C6G962B53 |
CompTox Dashboard (EPA) |
|
| Ιδιότητες | |
| C4H8O2 | |
| Μοριακή μάζα | 88,11 g·mol−1 |
| Εμφάνιση | άχρωμο υγρό |
| Πυκνότητα | 0,98 g/mL |
| Σημείο βρασμού | 162 °C (324 °F; 435 K) |
| Σχετικές ενώσεις | |
αλδεΰδες |
Γλυκολαλδεΰδη |
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες (25°C, 100 kPa). | |
| | |
| Infobox references | |
Στην οργανική χημεία, η 3-υδροξυβουτανάλη (ακεταλδόλη) (3-Hydroxybutanal, acetaldol) είναι μια οργανική ένωση με τον τύπο CH3CH(OH)CH2CHO και δομή H3C−CH(OH)−CH2−CH=O. Ταξινομείται ως αλδόλη (R−CH(OH)−CHR'−C(=O)−R") και η λέξη "αλδόλη" μπορεί να αναφέρεται συγκεκριμένα στην 3-υδροξυβουτανάλη. Είναι τυπικά το προϊόν του διμερισμού της ακεταλδεΰδης (CH3CHO).Είναι ένα παχύ άχρωμο ή ωχροκίτρινο υγρό, που είναι ευέλικτο και πολύτιμο ενδιάμεσο προϊόν αντίδρασης με ποικίλες επιπτώσεις.[2] Η ένωση είναι χειρόμορφη αν και αυτή η όψη δεν αξιοποιείται συχνά.
Παραγωγή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η ακεταλδεΰδη διμερίζεται κατά την επεξεργασία με υδατικό υδροξείδιο του νατρίου:[2]
- 2 CH3CHO → CH3CH(OH)CH2CHO + H2O
Αυτή είναι η πρωτότυπη αλδολική αντίδραση.
Αντιδράσεις και χρήσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η αφυδάτωση της 3-υδροξυβουτανάλης δίνει κροτοναλδεΰδη. Η απόσταξη της 3-υδροξυβουτανάλης είναι επαρκώς αναγκαστική για να πραγματοποιηθεί αυτή η μετατροπή:[2]
- CH3CH(OH)CH2CHO → CH3CH=CHCHO + H2O
Η υδρογόνωση της 3-υδροξυβουτανάλης δίνει 1,3-βουτανοδιόλη:
- CH3CH(OH)CH2CHO + H2 → CH3CH(OH)CH2CH2OH
Αυτή η διόλη είναι πρόδρομη του 1,3-βουταδιενίου, που είναι πρόδρομο σε διάφορα πολυμερή.
Ο πολυμερισμός της 3-υδροξυβουτανάλης είναι επίσης αυθόρμητος, αλλά μπορεί να διακοπεί με την προσθήκη νερού.
Η αλδόλη έχει χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή αρωμάτων και στην αφρώδη επίπλευση μεταλλευμάτων.[3]
Προηγούμενες ή εξειδικευμένες χρήσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παλαιότερα χρησιμοποιήθηκε στην ιατρική ως υπνωτικό και ηρεμιστικό.[4]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «3-hydroxybutanal – Compound Summary». PubChem Compound. USA: National Center for Biotechnology Information. 26 Μαρτίου 2005. Identification and Related Records. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2011.
- 1 2 3 Kohlpaintner, Christian; Schulte, Markus; Falbe, Jürgen; Lappe, Peter; Weber, Jürgen (2008). «Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry». Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:. ISBN 978-3527306732.
- ↑ American Heritage Dictionary, 1973.
- ↑ Hans Brandenberger, Robert A. A. Maes. (1997). Analytical Toxicology: For Clinical, Forensic, and Pharmaceutical Chemists. New York: de Gruyter.