'Παταφυσική

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το δίπλωμα 'παταφυσικής του Μ. Βιάν

Η 'Παταφυσική (στα γαλλικά ’pataphysique με απόστροφο πριν από τη λέξη) είναι η επιστήμη που επινοήθηκε από το συγγραφέα Αλφρέντ Ζαρί ως η « επιστήμη των φανταστικών λύσεων, που αποδίδει συμβολικά σε γενικές γραμμές τις ιδιότητες των περιγραφομένων αντικειμένων από την πιθανότητα τους. » [1] Πρόκειται για μία παρωδία της σύγχρονης επιστήμης με στόχο τη μελέτη των φαινομένων πέρα από τα μεταφυσικά. Ο όρος άλλωστε προέρχεται ως παραφθορά από το ελληνικό «τὰ ἐπὶ τὰ φυσικά».

Η ίδρυση της Παταφυσικής από τον Αλφρέντ Ζαρί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H λέξη 'Παταφυσική εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο θεατρικό έργο του Ζαρί «Γκινιόλ» (Guignol) που δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου 1893 στο περιοδικό L'Écho de Paris littéraire illustré. Η επιστήμη όμως θεμελιώθηκε με το έργο του «Άθλοι και απόψεις του Δρος Φαουστρόλ» (Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien) όπου επεξηγείται ότι είναι η επιστήμη που μελετάει τους κανόνες που ορίζουν τις εξαιρέσεις. Πρόκειται για τον απόλυτο αντι-απαγωγισμό που θεωρεί ότι το κάθε συμβάν εντός του σύμπαντος είναι εντελώς μοναδικό και διέπεται από δικούς του ιδιαίτερους νόμους.

Σύμφωνα με την Κατρίν Βελισσάρη: «Ο Αλφρέντ Ζαρί κατασκεύασε ακόμη ένα όπλο, εξίσου τρομακτικό, που του επιτρέπει να κοιτάζει την ύπαρξη και τον κόσμο με το βλέμμα - ταυτόχρονα κοντινό και απόμακρο - του ορθολογιστή: την Παταφυσική, τη μέθοδο, που στη συνέχεια μετατράπηκε σε θεωρία, η οποία συνίσταται στην ατελεύτητη και αυστηρή πρακτική αναζήτησης της φανταστικής λύσης. Με άλλα λόγια, αφηγήσεις που υπόκεινται σε έναν κανόνα παραγωγής μαθηματικής τάξεως, που αναπτύσσει την αρχή της αναλογικότητας των αντιθέτων.» [2]

Το κολλέγιο Παταφυσικής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Eadem mutata resurgo»

Το κολλέγιο Παταφυσικής (Collège de Pataphysique) ιδρύθηκε στις 11 Μαΐου του 1948 στο Παρίσι προκειμένου να συμπεριλάβει μια ομάδα από συγγραφείς και καλλιτέχνες που ενδιαφέρονταν για την φιλοσοφία της 'παταφυσικής. Επικεφαλής του κολλεγίου εκλέχτηκε στις 10 Μαΐου 1959 ο Βαρώνος Ζαν Μολέ κοτόπιν προτάσεως του Μπορίς Βιάν, με τον τίτλο του "Αντιεπιτρόπου" (Vice-Curateur) ως ο μοναδικός των μελών του κολλεγίου που είχε γνωρίσει προσωπικά τον Ζαρί. Για τα επόμενα πέντε χρόνια μέχρι το θάνατο του (9/1/1961) το κολλέγιο θα διανύσει τη χρυσή εποχή του. Εκείνη την περίοδο οργανώθηκαν και οι υπο-επιτροπές που επιβίωσαν ως τις μέρες μας. Οι δημόσιες δραστηριότητες του συνεχίστηκαν μέχρι το 1975 και μετά από μια εικοσιπενταετή περίοδο αφάνειας ξανάνοιξε τις πόρτες του πανηγυρικά το 2000.

Οι επιτροπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κολλέγιο διαθέτει πολυάριθμες επιτροπές επιτροπές και απίστευτα πολλές υποεπιτροπές:

  • Γαληνότατη Υπέρεπιτροπή των Γενικών Προνοητών (Sérénissime Sur-Commission des Provéditeurs Généraux)
  • Διαεπιτροπή & Υποεπιτροπή Επιτετραμμένη & Σατραπική δια τον ορισμό της λέξεως Επιτροπή (Transcommission & Sous-Commission Commissionnelle & Satrapique pour la définition du mot Commission)
  • Προεπιτροπή των ΔΕΚΑ Υποεπιτροπών των Εφημεριών (Précommission des DIX Sous-Commission des Permanences)
  • Accommission Dirimante
  • Επιτροπή των Επιτρεπομένων και Αρμονιών (Commission des Licéités & Harmonies)

(Cocommission des Inférences, Sous-Commission des Solutions Imaginaires, S.C. Doctrinaire, Prolongeant l'Activité de la S.C. du IVe Manifeste, S.C. des Formes & Grâces, S.C. Chromologique, S.C. des Probabilités, S.C. des Usures, S.C. des Révisions, S.C. des Sciences Inexactes, S.C. des Lieux, S.C. des Jours & des Nuits (chronique))

  • Επιτροπή των απροβλέπτων (Commission des Imprévisibles)

(Cocommission des Inventions, S.C. du Grand Extraordinaire, S.C. du Promptuaire, S.C. des Prix & Pronostics budgétaires, S.C. des Esprits, S.C. de l'Acrote, S.C. de la Gloire & des Protubérances, Intermission des Apothéoses, Intermission des Beaux-Arts &Laids-Arts, Intermission des Ornements, Intermission des Idées, S.C. des Incompétences Réalisatrices, S.C. des Épiphanies & Ithyphanies, S.C. des Attentats, S.C. des Anomphalies, S.C. des Épipompes & Catananches)

  • Επιτροπή των Προχείρων & Πρακτικών (Commission des Brouillons & Minutes)

(Cocommission des Ersatz S.C. Lalologique S.C. de la Cantonade S.C. des Orphéons, Cliques & Claques S.C. des Paraphrases S.C. de Parémiographie S.C. des Cercopsies & Plagiats S.C. des Promulsidaires S.C. des Hypothèses & Piédestaux S.C. des Gloses & Gnoses assorties S.C. des Bascules & Trébuchets Intermission des Approximations Intermission de l'Umwertung S.C. des Apostilles S.C. des Types)

  • Επιτροπή της τάξεως και του χρόνου (Commission de l'Ordre & du Temps)

(S.C. de l'Ordinaire & du Petit Extraordinaire S.C. des Intérimats, Parallages & Substitutions S.C. des Biais S.C. des Atermoiements & de toutes les Diamellèses S.C. des Péremptions S.C. des Étiages S.C. des Disparates I S.C. des Dianyses (appelé aussi des Travaux à Finir) S.C. Lustratoire S.C. des Pyramides & Polyèdres S.C. des Homades (chronique))

  • Επιτροπή των Πρωτοκαθεδριών (Commission des Préséances)

(Cocomission de Vêture S.C. de la Maison de Sa Magnificence S.C. du Grand Extérieur S.C. des Di?cèses S.C. des Espèces S.C. des Emblèmes S.C. des Monuments Anhistoriques & Historiques S.C. des Onomonymes Intermission des Désinences Intermission des Anagrammes S.C. des Interprétations Intermission des Traductions & Trahisons Intermission des Commodités Imaginaires S.C. des Équivalences S.C. des Infinitésimaux & Leptologies S.C. Mathématiques & Sciences Exactes)

  • Επιτροπή των Διαπενταπληστών Περιφορών (Commission des Processions Transquinatoires)

(Cocomission des P*** S*** S.C. du Pape Marcel S.C. des Métastases, Assomptions, Diadoses & Assolements S.C. des Implications & Embrelages S.C. des Avitaillements & Rangements Intermission des Résomptions (chronique) Intermission des Évacuations (perm.) S.C. du Pain à Cornes Intermission des Truffes S.C. du Nardigraphe S.C. des Funiculaires S.C. des Tampons S.C. des Blaireaux S.C. des Papillons S.C. des Escortes & Parapompes)

  • Επιτροπή των ελλείψεων, των εκλίψεων και των αναισθησιών (Commission des Ellipses, Éclipses & Anesthésies)

(S.C. Co-Doctrinaire S.C. des Imprédicables & Épithètes S.C. des Inadéquations S.C. des Canons & Parangons Intermission du Périmètre Intermission de l'Amélioration des Moyennes S.C. des Paranomies S.C. des Moralités Sous-Entendues S.C. des Disparates II S.C. de l'Anachronisme & de la Couleur Locale S.C. des Utilités & Engagements S.C. des Paralysies & Anesthésies)

Εκδόσεις του κολλεγίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τετράδιου του Κολλεγίου Παταφυσικής (Les Cahiers du Collège de 'Pataphysique) κι έπειτα στους Φακέλους (les Dossiers), στα Subsidia Pataphysica και τα Τριμηνιαία Σημειωματάρια (les Carnets trimestriels ) έχουν δημοσιευτέι αρκετά ανέκδοτα κείμενα του Ζαρί και σημαντικές μελέτες για τη ζωή και το έργο του. Σε περιοδικά του κολλεγίου εμφανίστηκαν τα πρώτα έργα της Ουλιπό καθώς και διάφορες μελέτες.

Επίσης στις εκδόσεις του κολλεγίου παρουσιάστηκαν ανέκδοτα έργα επιφανών συγγραφέων όπως ενδεικτικά οι Αντρέ Ζιντ, Τζαίημς Τζόυς, Ερίκ Σατί, Πωλ Βαλερύ, Ιούλιος Βερν, Αντονέν Αρτώ, Μαξ Ζακόμπ Ζυλιάν Τορμά καθώς και διαφόρων αξιωματούχω του κολλεγίου όπως οι Ζαν Μπωντριγιάρ, Μαρσέλ Ντυσάμ, Μαξ Ερνστ, Χουάν Μιρό Ζακ Πρεβέρ, Ρεμόν Κενώ, Μαν Ρέη, Μπορίς Βιάν, Ουμπέρτο Έκο κ.α. Το 1952 άλλωστε το κολλέγιο εκτύπωσε το πρώτο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο και αργότερα άλλα τρία.

Τέλος εξέδωσε έργα σε ξένες γλώσσες εκτός των γαλλικών καθώς ως οργανισμός με διεθνή ακτινοβολία είχε παραρτήματα και σε άλλες χώρες.

Διεθνής παρουσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λάμψη του γαλλικού κολλεγίου οδήγησε στην ίδρυση διαφόρων αλλόγλωσσων παραρτημάτων σε άλλες χώρες. Στη δεκαετία του 1950 ιδρύθηκαν τα πρώτα παραρτήματα στο Μπουένος Άιρες και στο Μιλάνο, και στη δεκαετία του 1960 ακολούθησαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές πόλεις (Λονδίνο, Εδιμβούργο, Βουδαπέστη, Λιέγη κ.α.). Αργότερα κολλέγια 'Παταφυσικής ιδρύθηκαν στη Γερμανία, στη Σουηδία, στην Ελβετία, στην Ολλανδία αλλά και στον Καναδά και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. από το JARRY, Alfred:Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien: «La pataphysique est la science des solutions imaginaires, qui accorde symboliquement aux linéaments les propriétés des objets décrits par leur virtualité.» (μτφ του συντάκτη)
  2. Ο αχόρταγος σφετεριστής της Κατρίν Βελισσάρη, εφημ. Το Βήμα,16/11/2003 (ανακτήθηκε 12/1/08)

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • JARRY, Alfred:Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien, LIVRE II, ÉLÉMENTS DE PATAPHYSIQUE
  • Pataphysique, Άρθρο για την Παταφυσική στη Γαλλική Βικιπαίδεια
  • Collège de 'Pataphysique, άρθρο για το κολλέγιο Παταφυσικής της Γαλλικής Βικιπαίδειας
  • ’Pataphysics, Άρθρο για την 'Παταφυσική στην Αγγλική Βικιπαίδεια

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Les Très Riches Heures du Collège de ’Pataphysique, sous la direction de Thieri Foulc, πρόλογος Franck Ténot, Éditions Fayard, 2000.
  • Ruy Launoir, Clefs pour la ’Pataphysique, 1969, réédition augmentée, L’Hexaèdre, 2005
  • Συλλογικό, υπό τη δ/νση του σώματος Provéditeurs του κολλεγίου 'Παταφυσικής, Les très riches heures du Collège de ’Pataphysique, Librairie Arthème Fayard, 2000.
  • La collection complète des Viridis Candela και ιδιαίτερα το Dossiers du Collège de 'Pataphysique n°7, αφιέρωμα στην εκλογή της Αυτού Υπεροχότητας του Βαρώνου Μολέ (« élection de Sa Magnificence le Baron Mollet »), Φεβρ, 1959.
  • Ρεμόν Κενώ, « Le Baron Mollet », στο περιοδικό La Revue de Paris Τόμος. 70, n°10, 1963.
  • Υποεπιτροπή του πάπα Μαρσέλ , Album mémorial en souvenir de Sa Magnificence le Baron Mollet, Vice-Curateur du Collège, Collège de 'Pataphysique, συλλογή « Élyséenne », 1965.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]