Χρήστης:Egmontaz/Κατάλογος Δεινοσαύρων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

en:List of dinosaurs

Συναρμολογημένοι σκελετοί Τυραννόσαυρου (αριστερά) και Απατόσαυρου (δεξιά) στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.

Ο ακόλουθος κατάλογος περιέχει όλα τα γένη που έχουν ποτέ συμπεριληφθεί στην υπερτάξη Δεινοσαύρια, αποκλείοντας την τάξη Πτηνά (Aves), και τα επιζώντα αλλά και αυτά που είναι γνωστά από απολιθώματα, καθώς και ορολογία της καθομιλουμένης. Ο κατάλογος περιέχει όλα τα κοινώς αποδεκτά γένη, αλλά και γένη τα οποία πλέον δεν θεωρούνται έγκυρα, ή είναι αμφίβολα (nomen dubium), καθώς και νεότερα συνώνυμα πιο καθιερωμένων ονομάτων, και τέλος γένη που δεν θεωρούνται πλέον δεινόσαυροι. Πολλά από τα καταχωρημένα ονόματα έχουν πλέον επαναταξινομηθεί, από πτηνά έως κροκοδείλια έως και απολιθωμένο ξύλο. Ο κατάλογος περιέχει 1355 ονόματα από τα οποία 962 θεωρούνται είτε έγκυρα γένη δεινοσαύρων είτε αμφίβολα ονόματα.

Αντικείμενο και ορολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν υπάρχει κανένας επίσημος, κανονικός κατάλογος γενών δεινοσαύρων. Η κοντυνότερη προσέγγιση είναι η Dinosaur Genera List, την οποία συνέθεσε ο ειδικός στη βιολογική ονοματολογία Τζορτζ Ολσέφσκι, και η οποία πρωτοδημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο το 1995, ανανεούμενη έκτοτε συστηματικά. Η πιο έγκυρη γενική πηγή στο πεδίο είναι η δεύτερη (2004) έκδοση του βιβλίου The Dinosauria. Η μεγαλύτερη πλειοψηφία των αναφορών προέρχονται από τον κατάλογο του Ολσέφκσι, ενώ όλοι οι χαρακτηρισμοί (όπως νεότερο συνώνυμο ή μη δεινοσαύριο βασίζονται στο The Dinosauria, εκτός και αν υπάρχει αντίφαση με την κύρια επιστημονική λογοτεχνία. Τέτοιου είδους εξαιρέσεις σημειώνονται.

Οι συμβάσεις ονοματολογίας ακολουθούν τον Διεθνή Κώδικα Ζωολογικής Ονοματολογίας (International Code of Zoological Nomenclature, ICZN). Οι τεχνικοί όροι που χρησιμοποιούνται είναι:

  • Νεότερο συνώνυμο: Όνομα το οποίο περιγράφει το ίδιο τάξο με κάποιο προηγουμένως δημοσιευμένο όνομα. Αν δύο ή περισσότερα γένη ονομαστούν επίσημα και τα τυπικά είδη αργότερα αποδοθούν στο ίδιο γένος, το πρώτο που δημοσιεύτηκε (με χρονολογική σειρά) είναι το πρεσβύτερο συνώνυμο, ενώ όλες οι υπόλοιπες εμφανίσεις είναι νεότερα συνώνυμα. Εν γένει χρησιμοποιούνται τα πρεσβύτερα συνώνυμα, εκτός και αν παρθεί ειδική απόφαση από την ICZN (δείτε Τυραννόσαυρος), τα νεότερα συνώνυμα όμως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά, ακόμα και αν είναι πλέον παρωχημένα. Η συνωνυμία είναι συχνά υποκειμενική, εκτός και αν τα περιγραφόμενα γένη έχουν βασιστεί στο ίδιο τυπικό είδος.
  • Γυμνό όνομα (Nomen nudum): Ένα όνομα το οποίο έχει εμφανιστεί δημοσιευμένο αλλά δεν έχει δημοσιευτεί ακόμα επίσημα με τα πρότυπα της ICZN. Τα γυμνά ονόματα δεν είναι έγκυρα, και έτσι δεν εμφανίζονται με πλάγιους χαρακτήρες όπως θα εμφανίζονταν ένα κανονικό όνομα γένους. Αν το όνομα αργότερα δημοσιευτεί επίσημα, δεν θεωρείται πλέον γυμνό όνομα. Συχνά το επίσημα δημοσιευμένο όνομα διαφέρει από οποιοδήποτε γυμνό όνομα έχει περιγράψει το ίδιο είδος.
  • Ξεξασμένο όνομα (Nomen oblitum): Όνομα το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί από την επιστημονική κοινότητα για πάνω από πενήντα χρόνια μετά την αρχική πρόταση.
  • Προκατειλημμένο όνομα: Όνομα το οποίο δημοσιεύεται επίσημα, αλλά έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για κάποιο άλλο τάξο. Αυτή η δεύτερη χρήση είναι άκυρη (όπως και όλες οι επακόλουθες) και το όνομα πρέπει να αντικατασταθεί. Τα προκατειλημμένα ονόματα δεν αποτελούν έγκυρα ονόματα γένους.
  • Αμφίβολο όνομα (Nomen dubium): Όνομα το οποίο περιγράφει ένα απολίθωμα χωρίς μοναδικά διακριτικά χαρακτηριστικά. Καθώς αυτό μπορεί να είναι εξαιρετικά υποκειμενικό και αμφιλεγόμενη ονομασία (δείτε Αδρόσαυρος), ο όρος δεν χρησιμοποιείται στον κατάλογο.

A[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZΔείτε επίσης
Replica of an Allosaurus skeleton.
Model of Archaeopteryx.
Artist's restoration of a trio of Aucasaurus.

B[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
A view from below of the rearing Barosaurus mounted in the American Museum of Natural History in New York City.

C[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Obsolete drawing of Ceratosaurus.

D[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
The painting Laelaps by Charles Knight, depicting two Dryptosaurus fighting.

E[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

F[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Life restoration of Fukuiraptor.

G[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

H[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Early sketch of Hadrosaurus.

I[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Early, inaccurate sketch of two Iguanodon.

J[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Life restoration of Jinfengopteryx.

K[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Kentrosaurus skeleton.

L[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

M[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Sketch of the sauropod Mamenchisaurus.
Cast of a Muttaburrasaurus skeleton.

N[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Artist's restoration of a pair of Nanshiungosaurus.

O[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

P[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Life-sized model of a Procompsognathus.
Life restoration of Protoceratops.

Q[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

R[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Profile sketch of the head of Rinchenia.

S[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Artist's restoration of a pair of Saltasaurus.
Artist's restoration of Segisaurus.
Artist's restoration of Sellosaurus.
Early sketch of a Struthiomimus.

T[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Tarbosaurus skeleton.

U[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Illustration of the skull of Udanoceratops.

V[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Drawing of a Velociraptor.

W[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

X[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also

Y[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Artist's restoration of Yunnanosaurus.

Z[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πίνακας περιεχομένων: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y ZSee also
Artist's restoration of Zalmoxes.

Notes[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Uncited genera names can be attributed to Olshevsky, 2010. Dalianraptor is listed by Olshevsky, but omitted from this list, since it has not been described as a dinosaur in a published source.

  1. Nesbitt, S.J.; Clarke, J.A.; Turner, A.H.; and Norell, M.A. (2011). «A small alvarezsaurid from the eastern Gobi Desert offers insight into evolutionary patterns in the Alvarezsauroidea». Journal of Vertebrate Paleontology 31 (1): 144–153. doi:10.1080/02724634.2011.540053. 
  2. Taylor, M. (12 February 2005). Re: Raptor Red and Heyday Of The Giants. Dinosaur Mailing List.
  3. Williams, T. (13 February 2005). Re: Raptor Red and Heyday Of The Giants. Dinosaur Mailing List.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 Lambert, D. (1993). "A to Z of Dinosaurs" In: The Ultimate Dinosaur Book. Dorling Kindersley.
  5. Worth, G. (Ed.). N.d. Chondrosteus. In: The Dinosaur Encyclopedia. Retrieved March 16, 2009. Attributes misspelling to Huene, F. von. 1907–1908. Die Dinosaurier der europaischen Triasformation mit Beriicksichtigung der aussereuropaischen Vorkominnisse. Geol. Paleontol. Abhandl. Suppl. 1, pp. 1–419.
  6. J. I. Ruiz-Omeñaca (2011) Delapparentia turolensis nov. gen et sp., un nuevo dinosaurio iguanodontoideo (Ornithischia: Ornithopoda) en el Cretácico Inferior de Galve. Estudios Geológicos (advance online publication) doi:10.3989/egeol.40276.124 [1]
  7. 7,0 7,1 7,2 Rana, A.N. 2006. Country’s first dinosaur fossils. DAWN March 25, 2006.
  8. Henderson (2005). "Nano No More: The death of the pygmy tyrant." In: "The origin, systematics, and paleobiology of Tyrannosauridae”, a symposium hosted jointly by Burpee Museum of Natural History and Northern Illinois University.
  9. 9,0 9,1 Andrew T. McDonald (2011). «The taxonomy of species assigned to Camptosaurus (Dinosauria: Ornithopoda)». Zootaxa 2783: 52–68. http://www.mapress.com/zootaxa/2011/f/z02783p068f.pdf. 
  10. Leonardo S. Filippi, José Ignacio Canudo, Leonardo J. Salgado, Alberto C. Garrido, Rodolfo A. Garcia, Ignacio A. Cerda and Alejandro Otero (in press). «A new sauropod titanosaur from the Plottier Formation (Upper Cretaceous) of Patagonia (Argentina)». Geologica Acta 9 (1): 1–23. doi:10.1344/105.000000???. http://www.geologica-acta.com/pdf/vol0901a08.pdf. 
  11. Olshevsky, G. (February 9, 2001). Sauropodus. Dinosaur Mailing List.
  12. This is an invalid name applied to what would now be recognized as a theropod, perhaps Megalosaurus, and considered invalid by the ICZN. For additional information, please see George Olshevsky's Dinosaur Genera List, The Theropod Database, or Dinogenera (French). Halstead, L.B.; Sarjeant, W.A.S. (1993). «Scrotum humanum Brookes - the earliest name for a dinosaur?». Modern Geology 18: 221–224. 
  13. Chiappe, Luis M.; Dyke, Gareth J. (2006). «The Early Evolutionary History of Birds». Journal of the Paleontological Society of Korea 22 (1): 133–151. 
  14. Buffetaut, E.; Suteethorn, V.; Tong, H.; and Amiot, R. (2008). Geological Magazine. 145, σελ. 745–748. 
  15. Hussam Zaher, Diego Pol, Alberto B. Carvalho, Paulo M. Nascimento, Claudio Riccomini, Peter Larson, Rubén Juarez-Valieri, Ricardo Pires-Domingues, Nelson Jorge da Silva Jr., Diógenes de Almeida Campos (2011). «A Complete Skull of an Early Cretaceous Sauropod and the Evolution of Advanced Titanosaurians». PLoS ONE 6 (2): e16663. doi:10.1371/journal.pone.0016663. http://www.plosone.org/article/browse.action?field=&pageSize=10&startPage=0&catName=Evolutionary+Biology. 
  16. Worth, G. (Ed.). N.d. Tenchisaurus. In: The Dinosaur Encyclopedia. Retrieved March 16, 2009. Attributes misspelling to a Japanese guide to a Chinese dinosaur exhibit, 1981. And also to Glut, 1982.
  17. "Japanese theropod nomen nudum extravaganza" Dinosaur Mailing List.
  18. Rubén D. Juárez Valieri, José A. Haro, Lucas E. Fiorelli and Jorge O. Calvo (2010). «A new hadrosauroid (Dinosauria: Ornithopoda) from the Allen Formation (Late Cretaceous) of Patagonia, Argentina». Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales n.s. 11 (2): 217–231. http://www.macn.secyt.gov.ar/investigacion/descargas/publicaciones/revista/12/rns_vol12-2_217-231.pdf. 
  19. You Hailu, Li Daqing and Liu Weichang (2011). «A New Hadrosauriform Dinosaur from the Early Cretaceous of Gansu Province, China». Acta Geologica Sinica 85 (1): 51–57. 
  20. Sankar Chatterjee, Wang, T., Pan, S.G., Dong, Z., Wu, X.C., and Paul Upchurch (2010). «A complete skeleton of a basal Sauropod Dinosaur from the early Jurassic of China and the origin of Sauropoda». Geological Society of America Abstracts with Programs 42 (5): 26. http://gsa.confex.com/gsa/2010AM/finalprogram/abstract_175675.htm. 

References[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]