Χελσινγκέρ
Συντεταγμένες: 56°02′10″N 12°36′30″E / 56.03611°N 12.60833°E
| Χελσινγκέρ | ||
|---|---|---|
 | ||
| ||
  Χελσινγκέρ | ||
| Χώρα | Δανία | |
| Διοικητική υπαγωγή | Helsingør Municipality | |
| Γεωγραφική υπαγωγή | Σέλαιν | |
| Υψόμετρο | 8 μέτρα | |
| Πληθυσμός | 47.364 (2018) | |
| Ταχ. κωδ. | 3000 | |
| Τηλ. κωδ. | 49 | |
| Ζώνη ώρας | UTC+01:00 (επίσημη ώρα) UTC+02:00 (θερινή ώρα) | |
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος | |
 Σχετικά πολυμέσα | ||
Το Χελσινγκέρ (δανικά: Helsingør) είναι παράκτια πόλη στη βορειοανατολική Δανία. Ο Δήμος Χέλσινγκορ είχε πληθυσμό 63.953 κατοίκων την 1η Ιανουαρίου 2025, καθιστώντας τον τον 23ο πολυπληθέστερο δήμο στη Δανία.[1] Το Χελσινγκέρ βρίσκεται στο στενότερο σημείο του πορθμού του Έρεσουντ και μαζί με το Χέλσινγκμποργκ στη Σουηδία, αποτελούν τα βόρεια τμήματα της περιοχής του Έρεσουντ, με κέντρο την Κοπεγχάγη και το Μάλμε. Το Χελσινγκέρ είναι μια πόλη-λιμάνι, με συχνές αναχωρήσεις πλοίων στη γραμμή Χελσινγκέρ-Χέλσινγκμποργκ, μήκους 4 χιλιομέτρων.
Το κάστρο του Κρόνμποργκ χρησιμοποιήθηκε από τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ ως σκηνικό για το έργο του Άμλετ.[2]
Ετυμολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το πρώτο μέρος του ονόματος, Hels, πιστεύεται ότι προέρχεται από τη λέξη hals «λαιμός· στενός πορθμός», που αναφέρεται στο στενότερο σημείο του Έρεσουντ μεταξύ αυτού που είναι τώρα το Έλσινγκουρ και το Χέλσινγκμποργκ στη Σουηδία. Η λέξη Helsing υποτίθεται ότι σημαίνει «άτομο/άνθρωποι που ζουν κοντά στον λαιμό» και το ør αντιστοιχεί στην παλιά σκανδιναβική aurr «παραλία με χαλίκι» και eyrr «αμμώδης ή χαλικώδης ακτή». Η παλαιότερη μνεία στην πόλη είναι στο Δανικό Βιβλίο Απογραφής του Βασιλιά Βάλντεμαρ του Νικηφόρου από το 1231, όπου αναφέρεται ως Hælsingør και οι κάτοικοι ως Helsinger (δεν πρέπει να συγχέεται με τους Χέλσινγκ του Χέλσινγκλαντ στη Σουηδία).[3] Τα τοπωνύμια δείχνουν ότι οι Χέλσινγκερ μπορεί να είχαν το κύριο φρούριό τους στο Χέλσινγκμποργκ και παραθαλάσσιες οχυρώσεις στο Χελσινγκέρ, για να ελέγχουν τα πλοία που διασχίζει το πορθμό. Η ιδιαίτερα παραδοσιακή ερμηνεία των τοπωνυμίων με βάση τα χαρακτηριστικά του τοπίου δεν αποκλείει απαραίτητα την πολύ παλαιότερη παράδοση της ερμηνείας των τοπωνυμίων ως επώνυμων. Αν και πρόκειται για έναν ή περισσότερους άγνωστους θρυλικούς χαρακτήρες, ο Χέλσινγκ είναι αρκετά παρών σε ίχνη χαμένων θρύλων στις σκανδιναβικές χώρες.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η πόλη, όπως είναι γνωστή σήμερα, ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1420 από τον Δανό βασιλιά Ερρίκο της Πομερανίας. Καθιέρωσε τα διόδια στον πορθμό το 1429, τα οποία ήταν τέλη για τη χρήση του Έρεσουντ. Αν και υπήρχε διαφορετικό τέλος πριν από αυτό, τα διόδια πληρώνονταν στο Χελσινγκέρ, παρέχοντας τεράστιο πλούτο στην πόλη. Με αυτό το εισόδημα, ο βασιλιάς έχτισε ένα κάστρο με το όνομα Κρόγκεν ή Έρεκρογκ στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού Ζηλανδία. Η πόλη επεκτάθηκε γύρω από το κάστρο και το περιβάλλει σήμερα. Το Κρόγκεν ξαναχτίστηκε και επεκτάθηκε τη δεκαετία του 1570 από τον βασιλιά Φρειδερίκο Β΄ και μετονομάστηκε σε Κρόνμποργκ. Όλα τα πλοία έπρεπε να σταματούν στο Χελσινγκέρ για να φορολογηθεί το φορτίο τους και να πληρώσουν τέλη στο δανικό στέμμα, το οποίο απέφερε σημαντικό εισόδημα στην πόλη, το οποίο με τη σειρά του δημιούργησε εμπόριο. Ο αυξανόμενος πλούτος της πόλης τροφοδότησε περαιτέρω την ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών μέσω του Πορθμού του Έρεσουντ - από το 1479 έως το 1581 ο αριθμός των πλοίων που διέσχιζαν το στενό αυξήθηκε 6,5 φορές.[4] Το 1672, το Χελσινγκέρ είχε εξελιχθεί στην τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Δανίας.[5] Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, το Χελσινγκέρ ήταν από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.
Τα διόδια του πορθμού καταργήθηκαν το 1857 με τη Σύμβαση της Κοπεγχάγης, στην οποία όλα τα ναυτικά έθνη συμφώνησαν να καταβάλλουν ένα εφάπαξ τέλος. Η κατάργηση ήταν μια τεράστια απώλεια για την πόλη και τις επόμενες δεκαετίες σημειώθηκε αργή αύξηση του πληθυσμού.
Το παλαιότερο γνωστό οχυρωμένο κτίριο του Χέλσινγκορ είναι το Φλίντερμποργκ, ένα πρώιμο μεσαιωνικό φρούριο σε έναν λόφο ακριβώς νότια της μεσαιωνικής πόλης.
Γύρω στο 1200, χτίστηκε η πρώτη εκκλησία, η εκκλησία του Αγίου Όλαφ.[6] Κάποτε γύρω από την εκκλησία υπήρχαν αρκετά μοναστήρια, αλλά τώρα το μόνο που έχει απομείνει είναι το κτίριο της εκκλησίας, που σήμερα είναι ο καθεδρικός ναός της Επισκοπής του Χελσινγκέρ. Τα παλαιότερα τμήματα του καθεδρικού ναού του Χελσινγκέρ χρονολογούνται από τον 13ο αιώνα και δείχνουν ότι το ψαροχώρι, όπως ήταν τότε το Χελσινγκέρ, είχε εξελιχθεί σε μια σημαντική πόλη.
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το Χελσινγκέρ ήταν από τα σημαντικότερα σημεία μεταφοράς για τη διάσωση του εβραϊκού πληθυσμού της Δανίας κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε διατάξει τη σύλληψη και την απέλαση όλων των Δανών Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης την ημέρα του Ρος Χασανά, την εβραϊκή Πρωτοχρονιά, η οποία έπεσε στις 2 Οκτωβρίου 1943. Όταν ο Γκέοργκ Φέρντιναντ Ντούκβιτς, διπλωματικός ακόλουθος της ναζιστικής Γερμανίας στη Δανία, έλαβε γνώση της διαταγής στις 28 Σεπτεμβρίου 1943, την κοινοποίησε σε πολιτικούς και εβραϊκούς ηγέτες της κοινότητας. Χρησιμοποιώντας το όνομα Λέσχη Ραπτικής Έλσινορ (δανικά: Helsingør Syklub) ως κάλυψη για μηνύματα, ο δανικός πληθυσμός σχημάτισε ένα είδος υπόγειου σιδηροδρόμου που μετέφερε τους Εβραίους μακριά από τις στενά παρακολουθούμενες αποβάθρες της Κοπεγχάγης σε σημεία πιο μακριά, ειδικά στα βόρεια της Ζηλανδίας, συμπεριλαμβανομένου του Χελσινγκέρ, που βρίσκεται μόλις δύο μίλια απέναντι από το Χέλσινγκμποργκ, στην ουδέτερη Σουηδία. Εκατοντάδες πολίτες έκρυψαν τους συμπατριώτες τους Δανούς Εβραίους πολίτες στα σπίτια τους, στις αγροικίες και στις εκκλησίες τους μέχρι να μπορέσουν να τους επιβιβάσουν σε δανέζικα αλιευτικά σκάφη, προσωπικά σκάφη αναψυχής και φέριμποτ. Κατά τη διάρκεια τριών νυχτών, οι Δανοί είχαν λαθραία μεταφέρει πάνω από 7.200 Εβραίους και 680 μη Εβραίους (μέλη οικογενειών Εβραίων ή πολιτικών ακτιβιστών) μέσω του Έρεσουντ σε ασφαλείς περιοχές όπως το Χέλσινγκμποργκ και το Μάλμε στη Σουηδία.[7]
Μεταφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η γραμμή οχηματαγωγών μεταξύ Χελσινγκέρ και Χέλσινγκμποργκ, Σκάνια, Σουηδία είναι η πιο πολυσύχναστη στον κόσμο με περισσότερες από 70 αναχωρήσεις προς κάθε κατεύθυνση κάθε μέρα.[8] Ο τερματικός σταθμός των πλοίων του Χελσινγκέρ συνδέεται με τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης. Από τον σταθμό, τα τρένα αναχωρούν για την Κοπεγχάγη κάθε 20 λεπτά. Τα τρένα αναχωρούν επίσης για το Χίλερεδ και το Κιλελάγιε. Υπάρχουν άλλοι έξι σταθμοί ή στάσεις τρένων εντός της πόλης και των συνδεδεμένων προαστίων. Εκτός από τον σταθμό και τον τερματικό σταθμό των φέρι του Χελσινγκέρ, υπάρχουν επίσης οι στάσεις Snekkersten, Espergærde, Mørdrup και το τρένο στη γραμμή προς το Κιλελάγιε, Grønnehave, Marienlyst και Højstrup.[9]
Ο αυτοκινητόδρομος E47 προς την Κοπεγχάγη ξεκινά ακριβώς έξω από τα όρια της πόλης. Η πόλη και οι γύρω περιοχές διαθέτουν επίσης δίκτυο τοπικών και περιφερειακών λεωφορείων.[9][10]
Έχει προταθεί η κατασκευή σήραγγας μεταξύ Χελσινγκέρ και Χέλσινγκμποργκ στη Σουηδία, η οποία βρίσκεται στο στάδιο μελετών.[11]
Βιομηχανία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Για έναν αιώνα, το ναυπηγείο Helsingør Værft ήταν ένα εξέχον ορόσημο, το οποίο κάλυπτε ολόκληρη την περιοχή μεταξύ της πόλης και του κάστρου Κρόνμποργκ. Ιδρύθηκε το 1882. Στο απόγειό του, το 1957, απασχολούσε 3.600 υπαλλήλους. Το τελευταίο πλοίο έφυγε από το ναυπηγείο το 1983 και έκλεισε την ίδια χρονιά μετά από σημαντικές ζημίες.
Η ζυθοποιία Wiibroe, που ιδρύθηκε το 1840, ήταν η δεύτερη ζυθοποιία στη Δανία που παρήγαγε εμφιαλωμένη μπύρα, μόλις τρία χρόνια μετά την Carlsberg. Η τελευταία μπύρα παρασκευάστηκε στο Wiibroe στο Χέλσινγκορ το 1998. Η Carlsberg συνεχίζει να παρασκευάζει μπύρα με την επωνυμία Wiibroe Årgangsøl.[12]
Αποβιομηχανοποίηση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μετά το τέλος της βιομηχανικής εποχής, η πόλη του Χελσινγκέρ έπρεπε να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της και κατέληξε σε ένα φιλόδοξο έργο: το Kulturhavn Kronborg, που κυριολεκτικά σημαίνει «Πολιτιστικό λιμάνι του Κρόνμποργκ». Άνοιξε επίσημα στις 26 Μαΐου 2013, με στόχο να προσελκύσει τουρίστες που ενδιαφέρονται για τον πολιτισμό. Το κύριο αξιοθέατο του Kulturhavn Kronborg είναι το Κάστρο Kronborg, ένα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Εκτός από τα ιστορικά αξιοθέατα του χώρου, το έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Άμλετ» παρουσιάζεται ετησίως στην αυλή του από το 1937. Υπάρχει μακρά παράδοση στην ερμηνεία του έργου στα αγγλικά, και αξιοσημείωτοι ηθοποιοί στον ομώνυμο ρόλο έχουν συμπεριλάβει τους Λόρενς Ολίβιερ, Τζον Γκίλγκουντ, Κρίστοφερ Πλάμερ, Ντέρεκ Τζάκομπι, και το 2009 τον Τζουντ Λο. Στην καρδιά του Kulturhavn Kronborg βρίσκεται το kulturværftet ή η Αυλή του Πολιτισμού, ένα νέο πολιτιστικό κέντρο και μια δημόσια βιβλιοθήκη που βρίσκεται στο παλιό ναυπηγείο. Άνοιξε το 2010. Η πρώην ξηρά αποβάθρα στεγάζει τώρα το Δανικό Ναυτικό Μουσείο.
Στο κέντρο της λιμενικής λεκάνης βρίσκεται το γυαλισμένο ατσάλινο γλυπτό Han (He) του καλλιτεχνικού διδύμου Elmgreen και Dragset, το οποίο ανατέθηκε από την πόλη του Χελσινγκέρ το 2012. Εγκαινιάστηκε από τον τότε Υπουργό Πολιτισμού, Ούφε Έλμπαικ, τον Ιούνιο του 2012. Θεωρείται το αντίστοιχο (ακόμη και ο μικρότερος αδερφός) του παγκοσμίου φήμης αγάλματος της Μικρής Γοργόνας του Έντβαρντ Έρικσεν στην Κοπεγχάγη και έχει προκαλέσει τόσο επαίνους όσο και διαμαρτυρίες μεταξύ των ντόπιων.
Η σουηδική πόλη Χέλσινγκμποργκ βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το Χελσινγκέρ, περίπου 4 χιλιόμετρα, στην απέναντι ακτή του Έρεσουντ. Η ευρωπαϊκή οδός E55 ενώνει τις δύο πόλεις· πορθμεία συνδέουν τις δύο πλευρές.
Αρχιτεκτονική
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το νέο Δανικό Ναυτικό Μουσείο σχεδιάστηκε από τους βραβευμένους Δανούς αρχιτέκτονες του Ομίλου Μπιάρκε Ίνγκελς (BIG).
Ο Γιέν Ούτσον έζησε στο Χελσινγκέρ στα νιάτα του επειδή ο πατέρας του ήταν μηχανικός στο ναυπηγείο. Ο Ούτσον σχεδίασε το σπίτι του (1952), τα σπίτια Κίνγκο (1956–60) και το Κέντρο Φροντίδας Χάμερσεϊ (1962) στην πόλη. Το έργο ολοκληρώθηκε από τον Μπίργκερ Σμιντ (1966) αφού ο Ούτσον μετακόμισε στο Σίδνεϊ για να εργαστεί στην Όπερα του Σίδνεϊ.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Population 1. January by urban areas (DISCONTINUED) - StatBank Denmark - data and statistics». Statistikbanken.dk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
- ↑ Bolt, Rodney (5 Φεβρουαρίου 2016). «Shakespeare's Danish links». The Telegraph. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2018 – μέσω www.telegraph.co.uk.
- ↑ early records of Helsingør and Flynderborg ("possibly already mentioned by Saxo"): J. D. Qvist, Annaler for nordisk oldkyndighed, Kongelige Nordiske oldskriftselskab, 1836, p. 306 Σφάλμα στο πρότυπο webarchive: Ελέγξτε την τιμή
|url=. Empty. - ↑ Merwiński, Tomasz. «Helsingør. Z wizytą w zamku Hamleta». Merwinski.pl. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.
- ↑ «Danske byers historie gennem 1300 år» (PDF). Byhistorie.dk. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
- ↑ «Helsingør Turistbureau - Victoria Design». Visithelsingor.dk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Αυγούστου 2006. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2009.
- ↑ Streit, Katie. «Rescue of the Danish Jews: Evacuation & Effects». study.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2018.
- ↑ «Helsingborg ferry, compare prices, times and book tickets». Directferries.co.uk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
- 1 2 «Forside - DOT» (PDF). Moviatrafik.dk. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 14 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
- ↑ «Forside - DOT». Moviatrafik.dk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
- ↑ «En fast forbindelse mellem Helsingør og Helsingborg». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2019.
- ↑ «Carlsberg Group - Wiibroe Årgangsøl». Carlsberggroup.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Ιστότοπος του Γραφείου Τουρισμού (στην αγγλική)
- Λιμάνι του Χελσινγκέρ (στην αγγλική)
- Επίσημος ιστότοπος του δήμου του Χελσινγκέρ (στην Δανική)